Câu 1

Cuộc đời con người đôi khi chẳng cần đến bão tố mới khiến ta kiệt quệ — chỉ cần sự lặp lại tẻ nhạt và nghèo đói triền miên cũng đủ làm tâm hồn mòn mỏi. Sống mòn của Nam Cao là tiếng than thở cho kiếp người như thế. Giữa những chuỗi ngày tù túng ấy, nhân vật ông giáo Thứ hiện lên không chỉ bằng nỗi khổ vật chất, mà còn bằng bi kịch tinh thần và phẩm chất lương thiện sáng ngời.Từ đầu đoạn trích, Thứ mang trong mình nỗi lo âu, hoảng hốt và chán chường trước cuộc sống mỏi mòn. Y nhận ra mình đã “sống như mơ ngủ”, quanh quẩn giữa gánh nặng cơm áo, bổn phận và trách nhiệm gia đình. Nỗi sợ “đời y rất có thể cứ thế này mãi mãi” khiến tâm hồn Thứ chìm trong bế tắc. Nhưng chính trong bóng tối ấy, ánh sáng nhân cách của Thứ lại bừng lên trong cảnh bữa cơm tối đạm bạc nơi quê nghèo. Khi thấy mẹ, vợ và các em đều nhường nhịn phần ăn cho mình, Thứ chợt xúc động đến nghẹn ngào, nước mắt ứa ra. Y thương người thân, thương cho sự đói khổ, tủi cho thân phận bất lực của chính mình. Cảm giác xấu hổ, thương cảm và xót xa ấy thể hiện một tấm lòng nhân hậu, biết trăn trở, biết yêu thương và không cam lòng trước cảnh bất công của cuộc đời.Diễn biến tâm lý tinh tế ấy giúp ta thấy rằng, dù bị cuộc sống vùi dập, ông giáo Thứ vẫn giữ nguyên phần người cao đẹp. Nam Cao không chỉ dựng nên một con người đang “sống mòn”, mà còn gieo vào lòng người đọc niềm tin: trong cái nghèo, cái khổ, con người vẫn có thể giữ cho mình một trái tim không mòn, một tấm lòng biết rung động và xót thương.Bởi lẽ, sống mòn không phải là hết sống — chỉ cần còn biết khóc, biết thương, con người vẫn còn đang sống như một con người thực sự.

Câu 2

Có người từng nói: “Nếu ai cũng giống ai, thế giới này sẽ buồn biết mấy.” Ấy vậy mà trong thời đại mạng xã hội, khi mọi gương mặt đều có thể “đẹp lên” chỉ bằng một hiệu ứng, con người dần quên mất nét riêng của mình. Năm 2023, Dove – thương hiệu chăm sóc cá nhân nổi tiếng – đã khiến cả thế giới phải “quay lưng” lại với vẻ đẹp nhân tạo, bằng chiến dịch “Turn your back”, mang đến thông điệp giản dị mà sâu sắc: Vẻ đẹp là không có chuẩn mực.

Trong xã hội hiện đại, vẻ đẹp dường như đang bị định nghĩa lại bởi các tiêu chuẩn do mạng xã hội và công nghệ tạo ra. Chỉ cần vài giây, một hiệu ứng AI có thể biến gương mặt bình thường thành “hoàn hảo”: làn da trắng mịn, cằm V-line, mắt to, môi cong. Nhưng chính những “vẻ đẹp” được lập trình ấy lại khiến con người dần xa rời bản thân thật. Nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ, trở nên tự ti khi nhìn mình trong gương, cảm thấy chưa đủ đẹp, chưa đủ tốt, chưa đủ “chuẩn”. Và rồi, họ bị cuốn vào vòng xoáy chỉnh sửa, so sánh, thậm chí đánh mất sự tự tin vốn có.

Trong bối cảnh ấy, Dove đã khéo léo truyền đi thông điệp nhân văn: “Hãy quay lưng lại với sự giả tạo, để nhìn thấy vẻ đẹp thật của chính mình.”

“Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” – bởi không có ai sinh ra để giống ai. Mỗi khuôn mặt, mỗi đường nét, mỗi khuyết điểm đều là một câu chuyện riêng. Chính sự khác biệt tạo nên sức hấp dẫn của con người. Một người có thể không đẹp theo tiêu chuẩn xã hội, nhưng lại đẹp trong ánh nhìn ấm áp, trong cách họ sống tử tế, trong nụ cười chân thành và trong niềm tin vào bản thân. Đó mới là vẻ đẹp thật – vẻ đẹp không cần chỉnh sửa.

Thông điệp của Dove cũng là một lời nhắc nhở về vẻ đẹp của tâm hồn. Bởi một gương mặt có thể khiến ta chú ý, nhưng chỉ trái tim nhân hậu mới khiến ta nhớ mãi. Cái đẹp bên ngoài sẽ phai theo thời gian, nhưng cái đẹp bên trong – lòng tự tin, sự tử tế và nghị lực – sẽ còn mãi. Khi con người biết yêu và chấp nhận chính mình, họ không chỉ đẹp hơn mà còn hạnh phúc hơn.

Chiến dịch “Turn your back” của Dove vì thế không chỉ đơn thuần là một quảng cáo, mà là một phong trào mang tính thức tỉnh. Khi những người phụ nữ, những cô gái trẻ quay lưng lại với hiệu ứng làm đẹp nhân tạo, họ đang quay về với chính bản thân – dũng cảm, thật thà và tự do. Hành động “quay lưng” ấy tưởng chừng đơn giản, nhưng lại mạnh mẽ hơn bất cứ lời tuyên bố nào. Nó khẳng định: “Tôi đẹp theo cách của tôi, và tôi không cần giống bất kỳ ai.”

Bản thân em từng có thời gian tự ti vì không xinh bằng người khác – vì làn da chưa hoàn hảo, vì nụ cười không đẹp, vì không hợp với những “chuẩn đẹp” trên mạng. Nhưng rồi em nhận ra, càng cố gắng để trở thành người khác, em càng thấy mình xa lạ với chính mình. Và khi nghe câu nói” Dù không hoàn hảo nhưng bạn là phiên bản duy nhất” của RM _BTS và chiến dịch của Dove em đã dần học cách chấp nhận, yêu lấy bản thân – từ những điều nhỏ nhất – em thấy mình nhẹ nhõm và vui hơn. Bởi hóa ra, sự tự tin và chân thật chính là nét đẹp bền vững nhất.

Chiến dịch của Dove đã chạm đến trái tim của hàng triệu người, bởi nó không chỉ nói về ngoại hình, mà còn nói về quyền được là chính mình. Giữa thế giới ngập tràn hình ảnh ảo và tiêu chuẩn khắt khe, thông điệp ấy giống như một cái ôm ấm áp dành cho mỗi người: “Bạn không cần hoàn hảo, chỉ cần là chính bạn – như thế đã đủ đẹp rồi.”

Thế giới không cần thêm những bản sao hoàn hảo, mà cần những con người thật dám sống thật, cười thật và yêu bản thân mình. Khi ta biết trân trọng từng khuyết điểm và tự tin với chính mình, đó là lúc ta trở nên đẹp nhất. Thông điệp của Dove không chỉ nói về vẻ đẹp bên ngoài, mà còn đánh thức vẻ đẹp trong tâm hồn – vẻ đẹp của sự tự tin, chân thành và khác biệt.

Câu 1

Ngôi kể của văn bản : ngôi kể thứ ba

Câu 2: Đoạn trích được kể ở ngôi thứ ba, nhưng điểm nhìn trần thuật chủ yếu đặt ở nhân vật Thứ – một người trí thức nghèo đang bị cuộc sống cơm áo gạo tiền vây hãm.

Người kể chuyện không chỉ miêu tả hành động bên ngoài mà còn đi sâu vào dòng tâm trạng, suy nghĩ, cảm xúc thầm kín, day dứt, dằn vặt trong nội tâm Thứ. Mọi sự vật, cảnh vật, con người đều được nhìn qua con mắt, qua nỗi đau và sự cảm nhận của chính nhân vật này.

Tác dụng của điểm nhìn:

• Giúp người đọc hiểu sâu sắc tâm lý, nỗi niềm và bi kịch tinh thần của Thứ, cảm nhận được nỗi khổ, sự bế tắc, mòn mỏi của một con người có học nhưng bị hoàn cảnh đè nặng.

• Làm cho câu chuyện trở nên chan chứa tính trữ tình và hiện thực, bởi mọi chi tiết đều gắn với cảm xúc thật của nhân vật.
• Đồng thời, cách lựa chọn điểm nhìn này thể hiện rõ nghệ thuật phân tích tâm lý tinh tế, nhân đạo của Nam Cao – một cây bút luôn hướng ống kính của mình vào “đời sống bên trong” của con người

Caau 3

Trong cảnh bữa cơm tối nghèo nàn ấy, khi vợ con và cả gia đình đều phải nhịn ăn, nhường phần cơm ít ỏi cho mình, Thứ chợt nhận ra sự nghèo đói tột cùng và tình thương bao la ẩn sau sự nhường nhịn lặng lẽ của những người thân yêu.

Nước mắt của Thứ ứa ra vì:

• Thứ thương vợ, thương mẹ, thương các em – những con người phải chịu đói khổ, lam lũ cả đời, đến bữa ăn cũng không đủ đầy.
• Y xót xa và tủi hổ cho chính bản thân, cho cuộc đời trí thức nghèo không đủ sức vươn lên, không thể mang lại hạnh phúc cho những người mình yêu thương.
• Trong khoảnh khắc ấy, Thứ nhận ra sự bất công và nghịch lý của xã hội cũ, nơi “những kẻ đáng được hưởng thì lại chịu thiệt thòi, còn kẻ chẳng làm gì lại được hưởng hết”.

Vì thế, miếng cơm trở thành một biểu tượng của nỗi đau thân phận và tình thương dồn nén đến nghẹn ngào.

Nước mắt của Thứ không chỉ là giọt nước mắt của một con người cụ thể, mà còn là giọt nước mắt chung của những người trí thức nghèo đang “sống mòn” trong xã hội tù túng, bế tắc.

Câu 4 Thông qua nhân vật ông giáo Thứ – người trí thức nghèo, Nam Cao đã phản ánh một hiện thực xã hội đầy đau xót trước Cách mạng tháng Tám 1945, nơi:

• Con người phải vật lộn với cái đói, cái nghèo, sống lay lắt, tù túng, không lối thoát.
• Những người trí thức, dù có học thức, có ý thức, có nhân phẩm, lại bị hoàn cảnh bóp nghẹt, khiến họ dần mất đi lý tưởng, khát vọng sống, rơi vào tình trạng “sống mòn” cả thể xác lẫn tâm hồn.
• Tuy nhiên, trong con người họ vẫn le lói ánh sáng nhân đạo, lòng thương người và sự trăn trở lương tâm – đó chính là phẩm chất cao đẹp mà Nam Cao trân trọng.

Qua Thứ, nhà văn muốn lên án xã hội cũ nghèo nàn, tàn nhẫn đã làm tha hóa con người, đồng thời thể hiện niềm thương cảm sâu sắc, khát vọng đổi thay cho những kiếp người bé nhỏ, lương thiện.