Câu 1

Trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao, diễn biến tâm lý của nhân vật Thứ được miêu tả tinh tế, chân thực, qua đó bộc lộ rõ phẩm chất cao đẹp của một con người trí thức nghèo. Ban đầu, Thứ chìm trong nỗi lo toan cơm áo, gánh nặng gia đình khiến cuộc đời trở nên bế tắc, ngột ngạt. Khi trở về quê, chứng kiến cảnh người thân phải nhịn ăn để phần cơm ngon cho mình, Thứ xúc động sâu sắc. Từ cảm giác ngượng ngùng, áy náy, y chuyển sang xót xa, day dứt, thương cảm đến nghẹn ngào, để rồi nước mắt ứa ra khi cầm bát cơm. Diễn biến tâm lý ấy cho thấy Thứ là người có tấm lòng nhân hậu, biết hy sinh, sống giàu tình thương và trăn trở với nỗi khổ của người thân . Dù bị cuộc sống nghèo túng vùi dập, Thứ vẫn giữ được lương tâm, phẩm giá, tình người . Qua nhân vật này, Nam Cao không chỉ khắc họa bi kịch của người trí thức nghèo sống mòn mỏi, mà còn thể hiện lương tâm, phẩm giá, tình người giữa hoàn cảnh khắc nghiệt.

Câu 2

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, nơi mạng xã hội và các công cụ chỉnh sửa hình ảnh trở thành “thước đo” của cái đẹp, chiến dịch “Turn your back” (Quay lưng lại) của Dove năm 2023 xuất hiện như một lời thức tỉnh đầy nhân văn. Thông điệp “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” không chỉ là một khẩu hiệu quảng cáo, mà là lời kêu gọi con người – đặc biệt là phụ nữ – hãy dũng cảm yêu lấy chính mình, tôn trọng vẻ đẹp tự nhiên và độc đáo vốn có.

Ngày nay, chỉ với một ứng dụng, một hiệu ứng AI, khuôn mặt của mỗi người có thể được “biến hóa” trở nên hoàn hảo theo chuẩn mực mà xã hội áp đặt: làn da trắng mịn, gương mặt V-line, đôi mắt to tròn. Nhưng đằng sau những khuôn mặt ảo ấy là gì? Là sự tự ti, là cảm giác không đủ đẹp, không đủ hoàn hảo để được yêu thương và công nhận. Khi con người chạy theo một khuôn mẫu duy nhất, vẻ đẹp mất đi ý nghĩa thật sự – nó không còn là sự tự tin, mà trở thành gánh nặng. Dove đã “quay lưng lại” với điều đó, khẳng định rằng: Vẻ đẹp không cần phải giống nhau, vì chính sự khác biệt mới làm nên giá trị của mỗi con người.

Thông điệp của Dove nhắc ta nhớ rằng, vẻ đẹp thật sự không nằm ở làn da, vóc dáng hay khuôn mặt, mà nằm ở tâm hồn, nhân cách và sự tự tin. Một người phụ nữ biết yêu bản thân, dám sống thật với mình, dám chấp nhận khuyết điểm chính là người đẹp nhất. Bởi lẽ, không có chuẩn mực nào có thể đo được vẻ đẹp của lòng nhân ái, sự mạnh mẽ hay nghị lực vượt qua khó khăn. Vẻ đẹp tự nhiên, dù không hoàn hảo, lại mang đến cảm giác chân thật, gần gũi và đầy sức sống – điều mà những khuôn mặt nhân tạo không bao giờ có thể thay thế.

Hơn thế, thông điệp ấy còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Khi công nghệ ngày càng chi phối cảm nhận thẩm mỹ của con người, việc tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên chính là hành động bảo vệ sức khỏe tinh thần, đặc biệt cho giới trẻ – những người dễ bị tổn thương trước “áp lực ngoại hình”. Bằng việc kêu gọi “quay lưng lại” với những hiệu ứng chỉnh sửa ảo, Dove không chỉ khuyến khích mỗi người tự tin với bản thân, mà còn góp phần xây dựng một xã hội biết trân trọng sự đa dạng, đề cao giá trị thật, thay vì vẻ ngoài giả tạo.

Thông điệp của Dove cũng khiến ta phải tự hỏi: Liệu chúng ta có đang sống thật với chính mình? Có bao lần ta soi gương, chỉnh sửa ảnh, cố gắng trở nên “đẹp hơn” theo mắt người khác mà quên rằng mình vốn đã đẹp theo cách riêng? Chỉ khi dám chấp nhận những gì thuộc về mình – cả ưu điểm lẫn khuyết điểm – con người mới thực sự tự do và hạnh phúc.

Tóm lại, chiến dịch “Turn your back” của Dove là lời nhắn gửi đầy ý nghĩa trong thời đại ảo ảnh công nghệ. Nó nhắc nhở chúng ta rằng vẻ đẹp đích thực không thể được tạo nên bởi bộ lọc hay trí tuệ nhân tạo, mà được nuôi dưỡng bởi sự tự tin, lòng tự trọng và tình yêu thương bản thân. Mỗi người, với nét riêng biệt của mình, đều là một “phiên bản hoàn hảo” nhất – chỉ cần ta dám tin và dám yêu chính mình.

Câu 1

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật chính là “y”, “Thứ").

Câu 2

Điểm nhìn trần thuật: đặt chủ yếu từ bên trong nhân vật Thứ, tức là nhìn sự việc, con người, cuộc sống qua cảm nhận, suy nghĩ, tâm trạng của Thứ.

Tác dụng

- Giúp người đọc cảm nhận chân thực, sâu sắc tâm trạng tủi hổ, thương người, tự dằn vặt của Thứ.

- Thể hiện cái nhìn nhân đạo tinh tế của Nam Cao: nhà văn không chỉ nhìn cái nghèo từ bên ngoài, mà đi sâu vào bi kịch tinh thần của con người – bi kịch “sống mòn” vì nghèo túng và vì lương tri.

Câu 3

- Vì trong bữa cơm, Thứ nhận ra nỗi khổ cực và sự hy sinh âm thầm của mẹ, vợ, các em mình – những người nhịn đói để nhường cơm cho y.

- Y thấy thẹn và đau xót: bản thân mình được ăn, còn người thân thì đói; y thương họ mà không thể làm gì hơn để thay đổi cảnh khổ.

- Cảm giác bất lực, thương người và tự trách khiến y nghẹn ngào, nước mắt ứa ra.

=> Nước mắt của Thứ là biểu hiện của tình thương sâu nặng, lòng nhân hậu và bi kịch tinh thần của con người bị cái nghèo đè nặng đến mòn mỏi, quẩn quanh.

Câu 4

Nam Cao phản ánh bi kịch của tầng lớp trí thức nghèo trước Cách mạng: họ có học, có nhân cách, có khát vọng sống cao đẹp, nhưng bị đói nghèo và xã hội bất công vùi dập, khiến họ phải sống lay lắt, tàn lụi — “sống mòn” cả về thể xác lẫn tinh thần. Đồng thời, tác giả thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc: trân trọng những con người dù nghèo khổ nhưng vẫn còn giữ được tình thương, nhân phẩm và khát vọng sống lương thiện.