Câu 1: Văn bản được kể theo ngôi thứ ba. Người kể ẩn mình, không tham gia vào câu chuyện Câu 2: Điểm nhìn là từ nhân vật Thứ Tác dụng: + Giúp người đọc thấu hiểu sâu sắc tâm trạng, nỗi đau, sự dằn vặt, tủi hổ và lòng nhân hậu của Thứ trước cảnh đời nghèo khổ. + Tạo cảm giác chân thực, gần gũi, khiến câu chuyện trở nên cảm động, giàu sức lay động lòng người.

+ Đồng thời, qua điểm nhìn của Thứ, tác giả Nam Cao thể hiện rõ tư tưởng nhân đạo và cái nhìn xót xa về kiếp người nghèo sống lay lắt trong xã hội cũ. Câu 3: Nước mắt của Thứ ứa ra vì lòng thương và sự day dứt, xót xa. Thứ xúc động và đau đớn khi nhận ra cảnh nghèo đói, cơ cực của gia đình: mẹ già, vợ tảo tần, các em và con đều thiếu ăn. Anh cảm thấy thẹn thùng khi mình là người được ăn trong khi những người thân yêu phải nhịn đói. Thứ ý thức sâu sắc nỗi bất công và cay đắng của kiếp người lao động nghèo — “kẻ ăn nhiều nhất lại chính là kẻ không đáng được hưởng”. Vì vậy, khi cầm bát cơm, anh nghẹn ngào, nước mắt trào ra — đó là giọt nước mắt của tình thương, của sự lương thiện, và của nỗi tuyệt vọng trước cuộc sống bế tắc.

Câu 4: Qua nhân vật Thứ, Nam Cao phản ánh hiện thực xã hội nghèo đói, tù túng và bế tắc của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho lớp người có học, có lương tâm nhưng bị cái nghèo và gánh nặng cơm áo đè bẹp. Anh khao khát sống có ý nghĩa, muốn yêu thương, muốn cống hiến, nhưng hoàn cảnh khắc nghiệt khiến anh dần bị “sống mòn”, “chết mòn” trong sự túng quẫn. Nam Cao lên án xã hội cũ tàn nhẫn đã bóp nghẹt ước mơ, nhân cách con người, đồng thời bộc lộ tấm lòng nhân đạo sâu sắc: thương cho những kiếp người bị đói nghèo và bất công vùi dập.