Bảo vệ môi trường có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Môi trường là không gian sống, cung cấp không khí, nước, thực phẩm và các nguồn tài nguyên thiết yếu cho con người. Khi môi trường bị ô nhiễm hay tàn phá, con người không chỉ đối mặt với những nguy cơ về sức khỏe mà còn chịu những tổn thất về tinh thần, như cảm giác lo lắng, bất an trước tương lai. Thực tế hiện nay cho thấy biến đổi khí hậu, thiên tai, ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người. Vì vậy, bảo vệ môi trường không còn là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn nhân loại. Mỗi cá nhân cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh, đồng thời nâng cao ý thức giữ gìn thiên nhiên. Chỉ khi con người biết trân trọng và bảo vệ môi trường, chúng ta mới có thể đảm bảo một cuộc sống an toàn, lành mạnh và bền vững cho hiện tại và tương lai.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ thường gắn liền với lối sống thanh cao, thoát tục, tránh xa danh lợi. Qua hai bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ thu (bài thơ thứ hai), hình ảnh người ẩn sĩ hiện lên vừa có điểm tương đồng, vừa mang những nét riêng độc đáo.

Trước hết, ở bài thơ “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm khắc họa hình tượng người ẩn sĩ với cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên. Ngay từ câu mở đầu: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, tác giả đã gợi ra một cuộc sống lao động bình dị, tự cung tự cấp. Điệp từ “một” nhấn mạnh sự đơn sơ, ít ỏi nhưng đầy đủ, ung dung. Người ẩn sĩ lựa chọn lối sống “ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ”, đối lập với “người khôn” nơi “chốn lao xao”. Thực chất, cái “dại” ở đây lại là sự tỉnh táo, sáng suốt khi biết tránh xa vòng danh lợi. Cuộc sống bốn mùa “thu ăn măng trúc, đông ăn giá” cho thấy sự hòa hợp với tự nhiên, thanh đạm mà an nhiên. Đỉnh cao của triết lí sống là câu kết: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”, thể hiện thái độ coi nhẹ danh lợi, xem đó chỉ là hư ảo.

Trong khi đó, bài thơ thứ hai cũng khắc họa hình tượng người ẩn sĩ nhưng thiên về vẻ đẹp tâm hồn gắn với thiên nhiên mùa thu tĩnh lặng. Không gian hiện lên với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”, tất cả tạo nên một bức tranh thanh sơ, yên bình. Người ẩn sĩ ở đây không trực tiếp nói đến cuộc sống lao động mà thể hiện qua tâm thế thưởng ngoạn, hòa mình vào thiên nhiên. Câu thơ “song thưa để mặc bóng trăng vào” gợi sự ung dung, tự tại, không bị ràng buộc. Tuy nhiên, điểm đặc sắc là ở hai câu kết: “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”. Tác giả tự nhận thấy mình chưa đạt đến cảnh giới thanh cao như Đào Tiềm – một ẩn sĩ nổi tiếng của Trung Hoa. Điều này cho thấy sự khiêm nhường và ý thức tự soi chiếu bản thân.

So sánh hai hình tượng, có thể thấy điểm giống nhau là cả hai đều thể hiện lí tưởng sống ẩn dật, xa lánh danh lợi, tìm về với thiên nhiên để giữ gìn nhân cách. Cả hai nhân vật trữ tình đều có tâm hồn thanh cao, yêu thiên nhiên và đề cao sự tự do nội tâm. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở cách thể hiện. Nguyễn Bỉnh Khiêm thiên về triết lí sống rõ ràng, dứt khoát, thể hiện sự chủ động lựa chọn lối sống “nhàn”. Trong khi đó, bài thơ thứ hai lại nghiêng về cảm xúc, thiên về vẻ đẹp tâm hồn tinh tế và có phần tự vấn, khiêm nhường.

Nhìn chung, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ không chỉ là biểu tượng của lối sống thanh cao mà còn thể hiện quan niệm sống sâu sắc của các nhà nho xưa. Dù ở cách thể hiện nào, họ đều hướng đến việc giữ gìn nhân cách, tìm sự bình yên trong tâm hồn trước những biến động của cuộc đời. Điều đó vẫn còn nguyên giá trị đối với con người hiện đại hôm nay.

Bảo vệ môi trường có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Môi trường là không gian sống, cung cấp không khí, nước, thực phẩm và các nguồn tài nguyên thiết yếu cho con người. Khi môi trường bị ô nhiễm hay tàn phá, con người không chỉ đối mặt với những nguy cơ về sức khỏe mà còn chịu những tổn thất về tinh thần, như cảm giác lo lắng, bất an trước tương lai. Thực tế hiện nay cho thấy biến đổi khí hậu, thiên tai, ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người. Vì vậy, bảo vệ môi trường không còn là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn nhân loại. Mỗi cá nhân cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh, đồng thời nâng cao ý thức giữ gìn thiên nhiên. Chỉ khi con người biết trân trọng và bảo vệ môi trường, chúng ta mới có thể đảm bảo một cuộc sống an toàn, lành mạnh và bền vững cho hiện tại và tương lai.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ thường gắn liền với lối sống thanh cao, thoát tục, tránh xa danh lợi. Qua hai bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ thu (bài thơ thứ hai), hình ảnh người ẩn sĩ hiện lên vừa có điểm tương đồng, vừa mang những nét riêng độc đáo.

Trước hết, ở bài thơ “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm khắc họa hình tượng người ẩn sĩ với cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên. Ngay từ câu mở đầu: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, tác giả đã gợi ra một cuộc sống lao động bình dị, tự cung tự cấp. Điệp từ “một” nhấn mạnh sự đơn sơ, ít ỏi nhưng đầy đủ, ung dung. Người ẩn sĩ lựa chọn lối sống “ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ”, đối lập với “người khôn” nơi “chốn lao xao”. Thực chất, cái “dại” ở đây lại là sự tỉnh táo, sáng suốt khi biết tránh xa vòng danh lợi. Cuộc sống bốn mùa “thu ăn măng trúc, đông ăn giá” cho thấy sự hòa hợp với tự nhiên, thanh đạm mà an nhiên. Đỉnh cao của triết lí sống là câu kết: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”, thể hiện thái độ coi nhẹ danh lợi, xem đó chỉ là hư ảo.

Trong khi đó, bài thơ thứ hai cũng khắc họa hình tượng người ẩn sĩ nhưng thiên về vẻ đẹp tâm hồn gắn với thiên nhiên mùa thu tĩnh lặng. Không gian hiện lên với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”, tất cả tạo nên một bức tranh thanh sơ, yên bình. Người ẩn sĩ ở đây không trực tiếp nói đến cuộc sống lao động mà thể hiện qua tâm thế thưởng ngoạn, hòa mình vào thiên nhiên. Câu thơ “song thưa để mặc bóng trăng vào” gợi sự ung dung, tự tại, không bị ràng buộc. Tuy nhiên, điểm đặc sắc là ở hai câu kết: “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”. Tác giả tự nhận thấy mình chưa đạt đến cảnh giới thanh cao như Đào Tiềm – một ẩn sĩ nổi tiếng của Trung Hoa. Điều này cho thấy sự khiêm nhường và ý thức tự soi chiếu bản thân.

So sánh hai hình tượng, có thể thấy điểm giống nhau là cả hai đều thể hiện lí tưởng sống ẩn dật, xa lánh danh lợi, tìm về với thiên nhiên để giữ gìn nhân cách. Cả hai nhân vật trữ tình đều có tâm hồn thanh cao, yêu thiên nhiên và đề cao sự tự do nội tâm. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở cách thể hiện. Nguyễn Bỉnh Khiêm thiên về triết lí sống rõ ràng, dứt khoát, thể hiện sự chủ động lựa chọn lối sống “nhàn”. Trong khi đó, bài thơ thứ hai lại nghiêng về cảm xúc, thiên về vẻ đẹp tâm hồn tinh tế và có phần tự vấn, khiêm nhường.

Nhìn chung, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ không chỉ là biểu tượng của lối sống thanh cao mà còn thể hiện quan niệm sống sâu sắc của các nhà nho xưa. Dù ở cách thể hiện nào, họ đều hướng đến việc giữ gìn nhân cách, tìm sự bình yên trong tâm hồn trước những biến động của cuộc đời. Điều đó vẫn còn nguyên giá trị đối với con người hiện đại hôm nay.

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp miêu tả và biểu cảm).

Cậu bé Ngạn chạy sang nhà bà để trốn những trận đòn của ba và nhờ bà che chở.

Dấu ba chấm trong câu văn có tác dụng tạo sự ngập ngừng, nhấn mạnh và gợi cảm xúc hóm hỉnh, làm nổi bật việc người kể chỉ chơi với mẹ và bà nội khi còn nhỏ.

Nhân vật người bà là người hiền hậu, yêu thương và luôn che chở, bảo vệ cháu; dịu dàng, ân cần và giàu tình cảm.

Gia đình có vai trò rất quan trọng đối với mỗi người. Gia đình là nơi ta được sinh ra, lớn lên và nhận được tình yêu thương, sự chăm sóc và bảo vệ. Những tình cảm từ cha mẹ, ông bà giúp con người cảm thấy an toàn, hạnh phúc và có động lực vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng, yêu thương và gìn giữ tình cảm gia đình.

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp miêu tả và biểu cảm).

Cậu bé Ngạn chạy sang nhà bà để trốn những trận đòn của ba và nhờ bà che chở.

Dấu ba chấm trong câu văn có tác dụng tạo sự ngập ngừng, nhấn mạnh và gợi cảm xúc hóm hỉnh, làm nổi bật việc người kể chỉ chơi với mẹ và bà nội khi còn nhỏ.

Nhân vật người bà là người hiền hậu, yêu thương và luôn che chở, bảo vệ cháu; dịu dàng, ân cần và giàu tình cảm.

Gia đình có vai trò rất quan trọng đối với mỗi người. Gia đình là nơi ta được sinh ra, lớn lên và nhận được tình yêu thương, sự chăm sóc và bảo vệ. Những tình cảm từ cha mẹ, ông bà giúp con người cảm thấy an toàn, hạnh phúc và có động lực vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng, yêu thương và gìn giữ tình cảm gia đình.

Câu 1.
→ Nhân vật trữ tình là người xa quê hương, đang ở một vùng đất nước ngoài (Xan-đi-ê-gô, Mỹ), bộc lộ nỗi nhớ quê và tâm trạng cô đơn nơi đất khách.

Câu 2.
→ Những hình ảnh khiến nhân vật ngỡ như quê ta:

• “Nắng”, “mây trắng”, “đồi nhuộm vàng”, “đỉnh ngọn”.
  → Đó là những hình ảnh thiên nhiên gợi nhớ cảnh quê nhà thân thuộc.

Câu 3.
→ Cảm hứng chủ đạo: Nỗi nhớ quê hương da diết và niềm gắn bó sâu sắc với cội nguồn dân tộc.

Câu 4.
→ Khác biệt trong cảm xúc:

• Ở khổ đầu, nhân vật trữ tình cảm thấy gần gũi, tưởng như quê mình, vì thiên nhiên nơi xa gợi nhớ quê hương.
• Ở khổ ba, cảm xúc chuyển sang buồn, cô đơn, nhận ra mình là “lữ thứ”, vì dù giống nhưng “bụi đường cũng bụi của người ta” – quê người không thể là quê nhà.

Câu 5.
→ Ấn tượng nhất: “Ngó xuống mũi giày thì lữ thứ / Bụi đường cũng bụi của người ta.”
→ Vì hai câu thơ thấm thía nỗi cô đơn và ý thức sâu sắc về thân phận xa quê, gợi tình yêu quê hương chân thành.

🟩 Bài 2: “Tổ quốc ở Trường Sa” – Nguyễn Việt Chiến

Câu 1.
→ Thể thơ: Bốn chữ.

Câu 2.
→ Một số từ ngữ thể hiện hình ảnh biển đảo và đất nước:

• “Biển”, “Hoàng Sa”, “Trường Sa”, “sóng dữ”, “ngư dân”, “máu ngư dân”, “cờ nước Việt”.
  → Những từ ngữ này khắc họa biển đảo thiêng liêng, kiên cường và bất khuất.

Câu 3.
→ Biện pháp tu từ: So sánh – “Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta / Như máu ấm trong màu cờ nước Việt.”
→ Tác dụng:

• Thể hiện tình cảm thiêng liêng, gần gũi giữa Tổ quốc và con dân.
• Gợi cảm giác ấm áp, gắn bó máu thịt, khẳng định tình yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

Câu 4.
→ Đoạn trích thể hiện:

• Lòng yêu nước sâu sắc,
• Niềm tự hào về truyền thống đấu tranh bất khuất,
• Sự cảm phục và tri ân những người con đang ngày đêm gìn giữ biển đảo quê hương.

Câu 5.
→ Đoạn văn (5–7 dòng):
Là một người trẻ hôm nay, em hiểu rằng bảo vệ biển đảo Tổ quốc là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân Việt Nam. Chúng ta cần biết ơn và noi gương những người chiến sĩ, ngư dân đang ngày đêm canh giữ chủ quyền nơi đầu sóng. Em sẽ cố gắng học tập tốt, tìm hiểu về lịch sử, chủ quyền biển đảo, và tuyên truyền cho mọi người ý thức bảo vệ môi trường biển. Dù ở đâu, em cũng luôn hướng về Trường Sa, Hoàng Sa với niềm tự hào và lòng yêu nước sâu sắc.

Câu 1.
→ Thể thơ: Tự do.

Câu 2.
→ Nhân vật trữ tình bày tỏ lòng biết ơn đối với:

• Những cánh sẻ nâu,
• Người mẹ,
• Trò chơi tuổi nhỏ,
• Những dấu chân trần (những con người lao động bình dị).

Câu 3.
→ Dấu ngoặc kép trong “Chuyền chuyền một...” dùng để dẫn lại lời nói, câu hát quen thuộc trong trò chơi dân gian.

Câu 4.
→ Phép lặp cú pháp “Biết ơn...” nhấn mạnh cảm xúc tri ân sâu sắc, tạo giọng điệu tha thiết, trang trọng, thể hiện tấm lòng uống nước nhớ nguồn.

Câu 5.

Câu 1.
→ Thể thơ: Tự do.

Câu 2.
→ Hai hình ảnh thể hiện sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung:

• “Trên nắng và dưới cát”,
• “Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ”.

Câu 3.
→ Hai dòng thơ:
“Eo đất này thắt đáy lưng ong
Cho tình người đọng mật”
→ Gợi lên hình ảnh miền Trung tuy đất hẹp, khổ cực nhưng con người giàu tình cảm, thủy chung, nhân hậu.

Câu 4.
→ Thành ngữ “mồng tơi không kịp rớt” làm nổi bật cuộc sống nghèo khó, thiếu thốn của người dân miền Trung, đồng thời tăng tính biểu cảm, dân gian cho câu thơ.

Câu 5.
→ Tình cảm của tác giả: Yêu thương, trân trọng và cảm phục con người miền Trung giàu nghị lực, nhân hậu giữa hoàn cảnh khắc nghiệt.

Câu 1.
→ Thể thơ: Tự do.

Câu 2.
→ Nhân vật trữ tình bày tỏ lòng biết ơn đối với:

• Những cánh sẻ nâu,
• Người mẹ,
• Trò chơi tuổi nhỏ,
• Những dấu chân trần (những con người lao động bình dị).

Câu 3.
→ Dấu ngoặc kép trong “Chuyền chuyền một...” dùng để dẫn lại lời nói, câu hát quen thuộc trong trò chơi dân gian.

Câu 4.
→ Phép lặp cú pháp “Biết ơn...” nhấn mạnh cảm xúc tri ân sâu sắc, tạo giọng điệu tha thiết, trang trọng, thể hiện tấm lòng uống nước nhớ nguồn.

Câu 5.
→ Thông điệp ý nghĩa: Hãy biết ơn những điều bình dị nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách con người.

trong đoạn trích gửi gắm thông điệp về long biết ơn và trân trọng những điều bình dị đã nuôi dưỡng tâm hồn con người nhắc nhở mỗi người phải sống ân tình gắn bó với cội nguồn