I. ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Tiếc thương sinh thái là trạng thái đau khổ, mất mát về mặt tâm lí của con người trước những tổn thất của môi trường tự nhiên đã xảy ra hoặc được dự đoán sẽ xảy ra do biến đổi khí hậu gây ra.

Câu 2.

Bài viết trình bày theo trình tự từ khái niệm chung đến giải thích, định nghĩa, đưa dẫn chứng cụ thể, mở rộng phạm vi ảnh hưởng và nêu thực trạng, hệ quả.

Câu 3.

Tác giả sử dụng các bằng chứng:

Nghiên cứu của hai nhà khoa học Cunsolo và Ellis;

Trường hợp người Inuit ở Canada và nông dân Australia;

Dẫn chứng về các cộng đồng bản địa ở Brazil khi rừng Amazon cháy;

Số liệu khảo sát của Caroline Hickman về giới trẻ ở 10 quốc gia.

Câu 4.

Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí con người, không chỉ nhấn mạnh thiệt hại vật chất mà còn làm nổi bật tác động sâu sắc đến đời sống tinh thần. Cách tiếp cận này mới mẻ, nhân văn và giúp người đọc nhận thức rõ hơn mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Câu 5.

Thông điệp sâu sắc: Biến đổi khí hậu không chỉ tàn phá môi trường mà còn gây tổn thương tâm lí cho con người; vì vậy, cần nâng cao ý thức và hành động mạnh mẽ để bảo vệ Trái Đất.

II. VIẾT

Câu 1

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết nhất của nhân loại hiện nay. Môi trường không chỉ là không gian sống mà còn là nền tảng đảm bảo sự tồn tại và phát triển của con người. Khi môi trường bị tàn phá, con người phải đối mặt với hàng loạt hậu quả nghiêm trọng như thiên tai, dịch bệnh, suy giảm đa dạng sinh học và cả những khủng hoảng tâm lí như tiếc thương sinh thái. Việc bảo vệ môi trường vì thế không còn là lựa chọn mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi cá nhân có thể góp phần bằng những hành động thiết thực như tiết kiệm tài nguyên, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh và nâng cao ý thức sống thân thiện với thiên nhiên. Bên cạnh đó, các quốc gia cần có chính sách phát triển bền vững, cân bằng giữa kinh tế và môi trường. Nếu con người tiếp tục thờ ơ, cái giá phải trả sẽ không chỉ là sự suy thoái của thiên nhiên mà còn là sự đổ vỡ trong đời sống tinh thần và tương lai của các thế hệ mai sau. Vì vậy, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta.

Câu 2

Hai bài thơ đều khắc họa hình tượng người ẩn sĩ, nhưng mỗi tác giả lại thể hiện một cách nhìn riêng, qua đó làm nổi bật những vẻ đẹp khác nhau của nhân cách và tâm hồn người trí thức xưa. Trước hết, trong bài “Nhàn”, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên với lối sống giản dị, ung dung và chủ động lựa chọn cuộc sống thanh nhàn. Những hình ảnh “mai, cuốc, cần câu” gợi lên một cuộc sống lao động nhẹ nhàng, hòa hợp với thiên nhiên. Điệp từ “một” kết hợp với nhịp thơ chậm rãi tạo cảm giác thong thả, bình yên. Đặc biệt, tác giả thể hiện rõ quan niệm sống qua hai câu: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Ở đây, cái “dại” thực chất là sự tỉnh táo, là lựa chọn rời xa danh lợi để giữ gìn nhân cách. Cuộc sống của người ẩn sĩ gắn bó với thiên nhiên qua bốn mùa: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Đó là cuộc sống thanh bạch nhưng đầy thi vị. Đỉnh cao của triết lí sống được thể hiện ở câu cuối: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao” – danh lợi chỉ là hư ảo, không đáng để đánh đổi sự thanh thản tâm hồn. Trong khi đó, bài thơ thứ hai lại khắc họa hình tượng ẩn sĩ trong một không gian thu tĩnh lặng, giàu chất trữ tình. Bức tranh thiên nhiên hiện lên với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”; tất cả đều gợi vẻ đẹp thanh sơ, trong trẻo nhưng cũng man mác buồn. Người ẩn sĩ ở đây không chỉ sống hòa hợp với thiên nhiên mà còn mang nỗi niềm tâm sự. Âm thanh “một tiếng trên không ngỗng nước nào?” gợi sự cô đơn, lẻ loi. Đặc biệt, câu kết “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” thể hiện sự tự ý thức sâu sắc. “Ông Đào” là biểu tượng của bậc ẩn sĩ cao khiết, và sự “thẹn” cho thấy tác giả luôn tự soi chiếu bản thân, hướng tới lí tưởng sống cao đẹp hơn. Như vậy, người ẩn sĩ trong bài thơ này không chỉ nhàn mà còn mang chiều sâu nội tâm, có sự trăn trở và ý thức về nhân cách. So sánh hai hình tượng, có thể thấy điểm gặp gỡ là cả hai đều lựa chọn lối sống ẩn dật, xa lánh danh lợi, hướng đến sự hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn phẩm giá. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở sắc thái biểu hiện: bài “Nhàn” thể hiện một thái độ sống dứt khoát, ung dung, mang tính triết lí rõ ràng; còn bài thơ thứ hai lại thiên về cảm xúc, giàu chất trữ tình và có phần suy tư, tự vấn. Nếu người ẩn sĩ trong “Nhàn” toát lên vẻ an nhiên, tự tại thì người ẩn sĩ trong bài thơ sau lại mang nét cô tịch, sâu lắng. Nhìn chung, cả hai hình tượng đều góp phần khẳng định vẻ đẹp của người trí thức xưa: coi trọng nhân cách, đề cao đời sống tinh thần và biết tìm đến thiên nhiên như một chốn bình yên. Qua đó, người đọc hôm nay cũng có thể rút ra bài học về cách sống: giữa những bộn bề của cuộc đời, đôi khi cần biết buông bỏ những giá trị phù phiếm để giữ gìn sự thanh thản trong tâm hồn.

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1.
Tiếc thương sinh thái là trạng thái đau khổ, mất mát về mặt tâm lí của con người trước những tổn thất của môi trường tự nhiên đã xảy ra hoặc được dự đoán sẽ xảy ra do biến đổi khí hậu gây ra.

Câu 2.
Bài viết trình bày theo trình tự từ khái niệm chung đến giải thích, định nghĩa, đưa dẫn chứng cụ thể, mở rộng phạm vi ảnh hưởng và nêu thực trạng, hệ quả.

Câu 3.
Tác giả sử dụng các bằng chứng:
Nghiên cứu của hai nhà khoa học Cunsolo và Ellis;
Trường hợp người Inuit ở Canada và nông dân Australia;
Dẫn chứng về các cộng đồng bản địa ở Brazil khi rừng Amazon cháy;
Số liệu khảo sát của Caroline Hickman về giới trẻ ở 10 quốc gia.

Câu 4.
Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí con người, không chỉ nhấn mạnh thiệt hại vật chất mà còn làm nổi bật tác động sâu sắc đến đời sống tinh thần. Cách tiếp cận này mới mẻ, nhân văn và giúp người đọc nhận thức rõ hơn mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Câu 5.
Thông điệp sâu sắc: Biến đổi khí hậu không chỉ tàn phá môi trường mà còn gây tổn thương tâm lí cho con người; vì vậy, cần nâng cao ý thức và hành động mạnh mẽ để bảo vệ Trái Đất.

II. VIẾT

Câu 1
Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết nhất của nhân loại hiện nay. Môi trường không chỉ là không gian sống mà còn là nền tảng đảm bảo sự tồn tại và phát triển của con người. Khi môi trường bị tàn phá, con người phải đối mặt với hàng loạt hậu quả nghiêm trọng như thiên tai, dịch bệnh, suy giảm đa dạng sinh học và cả những khủng hoảng tâm lí như tiếc thương sinh thái. Việc bảo vệ môi trường vì thế không còn là lựa chọn mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi cá nhân có thể góp phần bằng những hành động thiết thực như tiết kiệm tài nguyên, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh và nâng cao ý thức sống thân thiện với thiên nhiên. Bên cạnh đó, các quốc gia cần có chính sách phát triển bền vững, cân bằng giữa kinh tế và môi trường. Nếu con người tiếp tục thờ ơ, cái giá phải trả sẽ không chỉ là sự suy thoái của thiên nhiên mà còn là sự đổ vỡ trong đời sống tinh thần và tương lai của các thế hệ mai sau. Vì vậy, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta.

Câu 2
Hai bài thơ đều khắc họa hình tượng người ẩn sĩ, nhưng mỗi tác giả lại thể hiện một cách nhìn riêng, qua đó làm nổi bật những vẻ đẹp khác nhau của nhân cách và tâm hồn người trí thức xưa.

Trước hết, trong bài “Nhàn”, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên với lối sống giản dị, ung dung và chủ động lựa chọn cuộc sống thanh nhàn. Những hình ảnh “mai, cuốc, cần câu” gợi lên một cuộc sống lao động nhẹ nhàng, hòa hợp với thiên nhiên. Điệp từ “một” kết hợp với nhịp thơ chậm rãi tạo cảm giác thong thả, bình yên. Đặc biệt, tác giả thể hiện rõ quan niệm sống qua hai câu: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Ở đây, cái “dại” thực chất là sự tỉnh táo, là lựa chọn rời xa danh lợi để giữ gìn nhân cách. Cuộc sống của người ẩn sĩ gắn bó với thiên nhiên qua bốn mùa: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Đó là cuộc sống thanh bạch nhưng đầy thi vị. Đỉnh cao của triết lí sống được thể hiện ở câu cuối: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao” – danh lợi chỉ là hư ảo, không đáng để đánh đổi sự thanh thản tâm hồn.

Trong khi đó, bài thơ thứ hai lại khắc họa hình tượng ẩn sĩ trong một không gian thu tĩnh lặng, giàu chất trữ tình. Bức tranh thiên nhiên hiện lên với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”; tất cả đều gợi vẻ đẹp thanh sơ, trong trẻo nhưng cũng man mác buồn. Người ẩn sĩ ở đây không chỉ sống hòa hợp với thiên nhiên mà còn mang nỗi niềm tâm sự. Âm thanh “một tiếng trên không ngỗng nước nào?” gợi sự cô đơn, lẻ loi. Đặc biệt, câu kết “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” thể hiện sự tự ý thức sâu sắc. “Ông Đào” là biểu tượng của bậc ẩn sĩ cao khiết, và sự “thẹn” cho thấy tác giả luôn tự soi chiếu bản thân, hướng tới lí tưởng sống cao đẹp hơn. Như vậy, người ẩn sĩ trong bài thơ này không chỉ nhàn mà còn mang chiều sâu nội tâm, có sự trăn trở và ý thức về nhân cách.

So sánh hai hình tượng, có thể thấy điểm gặp gỡ là cả hai đều lựa chọn lối sống ẩn dật, xa lánh danh lợi, hướng đến sự hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn phẩm giá. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở sắc thái biểu hiện: bài “Nhàn” thể hiện một thái độ sống dứt khoát, ung dung, mang tính triết lí rõ ràng; còn bài thơ thứ hai lại thiên về cảm xúc, giàu chất trữ tình và có phần suy tư, tự vấn. Nếu người ẩn sĩ trong “Nhàn” toát lên vẻ an nhiên, tự tại thì người ẩn sĩ trong bài thơ sau lại mang nét cô tịch, sâu lắng.

Nhìn chung, cả hai hình tượng đều góp phần khẳng định vẻ đẹp của người trí thức xưa: coi trọng nhân cách, đề cao đời sống tinh thần và biết tìm đến thiên nhiên như một chốn bình yên. Qua đó, người đọc hôm nay cũng có thể rút ra bài học về cách sống: giữa những bộn bề của cuộc đời, đôi khi cần biết buông bỏ những giá trị phù phiếm để giữ gìn sự thanh thản trong tâm hồn.

câu 1

Bài thơ “Ca sợi chỉ” của Hồ Chí Minh là một tác phẩm giàu ý nghĩa giáo dục, gửi gắm thông điệp sâu sắc về sức mạnh của tinh thần đoàn kết. Hình ảnh “sợi chỉ” được xây dựng qua hành trình từ bông yếu ớt trở thành sợi chỉ nhỏ bé, mỏng manh, dễ đứt nếu đứng riêng lẻ. Tuy nhiên, khi nhiều sợi chỉ kết hợp lại, chúng có thể dệt nên tấm vải bền đẹp, chắc chắn. Thông qua biện pháp ẩn dụ, tác giả đã khéo léo liên hệ sợi chỉ với con người trong xã hội: mỗi cá nhân riêng lẻ có thể yếu đuối, nhưng khi biết gắn bó, đoàn kết sẽ tạo nên sức mạnh to lớn. Điệp ngữ và giọng thơ giản dị, gần gũi giúp bài thơ trở nên dễ hiểu mà thấm thía. Không chỉ dừng lại ở hình ảnh lao động quen thuộc, bài thơ còn mang ý nghĩa chính trị – xã hội khi kêu gọi mọi người đoàn kết, cùng nhau xây dựng đất nước. Qua đó, tác phẩm khẳng định: đoàn kết chính là sức mạnh làm nên thành công.

câu 2

Trong cuộc sống, con người không thể tồn tại và phát triển một cách đơn lẻ mà luôn cần đến sự gắn kết với những người xung quanh. Chính vì vậy, đoàn kết trở thành một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của mỗi cá nhân cũng như của cả cộng đồng. Đoàn kết là sự liên kết, gắn bó, hợp tác giữa nhiều người nhằm hướng tới một mục tiêu chung. Khi có đoàn kết, con người sẽ tạo nên sức mạnh tập thể to lớn, vượt qua những khó khăn mà một cá nhân riêng lẻ không thể làm được.

Trước hết, đoàn kết giúp con người gia tăng sức mạnh. Một người dù tài giỏi đến đâu cũng có những giới hạn nhất định, nhưng khi nhiều người cùng chung sức, họ có thể bổ sung cho nhau, tạo nên hiệu quả cao hơn. Trong học tập, nếu các bạn biết hợp tác, trao đổi kiến thức thì việc tiếp thu sẽ nhanh và sâu hơn. Trong lao động, tinh thần làm việc nhóm giúp công việc được hoàn thành nhanh chóng và hiệu quả. Thực tế lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh rõ điều đó: nhờ tinh thần đoàn kết toàn dân mà chúng ta đã vượt qua nhiều thử thách lớn lao để bảo vệ và xây dựng đất nước.

Không chỉ vậy, đoàn kết còn giúp con người gắn bó, yêu thương và chia sẻ với nhau nhiều hơn. Khi con người biết quan tâm, giúp đỡ nhau, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp, nhân văn hơn. Những lúc khó khăn, hoạn nạn, chính sự đoàn kết sẽ là điểm tựa tinh thần giúp con người vượt qua thử thách. Một tập thể đoàn kết luôn tạo ra môi trường tích cực, giúp mỗi cá nhân phát triển toàn diện cả về năng lực lẫn nhân cách.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn có những người sống ích kỷ, chỉ biết đến lợi ích cá nhân mà thiếu tinh thần hợp tác. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả công việc mà còn gây ra sự chia rẽ trong tập thể. Vì vậy, mỗi người cần ý thức được vai trò của đoàn kết và chủ động xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với những người xung quanh. Đoàn kết không có nghĩa là hòa tan cá nhân, mà là biết tôn trọng sự khác biệt, cùng nhau hướng đến mục tiêu chung.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện tinh thần đoàn kết ngay từ những việc nhỏ như giúp đỡ bạn bè trong học tập, tham gia hoạt động nhóm, biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức xây dựng tập thể vững mạnh, chắc chắn chúng ta sẽ tạo nên một môi trường học tập tích cực và hiệu quả.

Tóm lại, đoàn kết là sức mạnh to lớn giúp con người vượt qua mọi khó khăn và đạt được thành công. Mỗi người cần nhận thức rõ điều đó để không ngừng vun đắp tinh thần đoàn kết trong cuộc sống, góp phần xây dựng một xã hội ngày càng phát triển và tốt đẹp hơn.

Bài thơ “Ca sợi chỉ” của Hồ Chí Minh chủ yếu sử dụng phương thức biểu đạt biểu cảm, kết hợp với tự sự và miêu tả để làm nổi bật hình ảnh sợi chỉ. Nhân vật “tôi” trong bài thơ vốn xuất thân từ bông (hoa bông), qua quá trình kéo sợi đã trở thành sợi chỉ nhỏ bé. Tác giả sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ kết hợp điệp ngữ “đó là” nhằm nhấn mạnh rằng sợi chỉ tuy mỏng manh nhưng khi liên kết với nhiều sợi khác sẽ tạo nên sức mạnh to lớn, dệt thành tấm vải bền đẹp, tượng trưng cho sức mạnh của tinh thần đoàn kết. Qua đó, sợi chỉ hiện lên với đặc điểm nhỏ bé, yếu ớt khi đứng riêng lẻ nhưng lại mạnh mẽ khi gắn kết với tập thể. Bài thơ gửi gắm bài học ý nghĩa: mỗi con người cần biết đoàn kết, yêu thương và gắn bó với nhau để tạo nên sức mạnh chung và đạt được thành công trong cuộc sống.