Tiến hóa nhỏ: là quá trình thay đổi tần số alen trong quần thể qua các thế hệ, dẫn đến sự hình thành các đặc điểm mới hoặc thay đổi các đặc điểm đã có. Tiến hóa nhỏ xảy ra trong phạm vi quần thể và thường được quan sát trong thời gian ngắn.

- Tiến hóa lớn: là quá trình hình thành các loài mới hoặc các nhóm phân loại cao hơn như: chi, họ, bộ, thông qua các quá trình tiến hóa nhỏ tích lũy qua thời gian dài.

Sự thích nghi chỉ mang tính tương đối vì môi trường luôn thay đổi, và mỗi đặc điểm thích nghi là một sự dung hòa giữa các áp lực chọn lọc khác nhau.

Nhân tố vô sinh gồm: Ánh sáng, nhiệt độ, khí Oxygen , Dòng chảy, địa hình đáy

Nhân tố hữu sinh gồm:

Thực vật thuỷ sinh, Nguồn thức ăn, Các sinh vật khác

kỉ đệ tứ thuộc đại Tân sinh