1, Những thay đổi trong giai đoạn tuổi dậy thì: sẽ thay đổi trên các khía cạnh thể chất, tinh thần và xã hội. Về thể chất sẽ có sự tăng trưởng nhanh chóng về chiều cao, cân nặng. Có sự thay đổi về hình thái cơ thể vai nam thì rộng hơn, nữ thì hông nở hơn. Thay đổi hormone dẫn đến các hiên tượng sinh lí có kinh nguyệt ở nữ và xuất tinh lần đầu ở nam. Sự xuất hiện của các đặc điểm giới tính thứ cấp ví dụ nam mọc râu nữ thì ngực phát triển. Về tâm lí ví dụ sẽ có cái tôi cá nhân cao hơn, tính độc lập. Dễ nhạy cảm, xúc động, có sự tìm hiểu và sự thích người khác giới . Về xã hội: Dành nhiều thời gian hơn cho bạn bè và ít phụ thuộc vào gia đình, quan tâm các vấn đề xã hội, đạo đức. Cần hạn chế nạn tảo hôn là vì nó sẽ gây ra nhiều hậu quả tiêu cực về sức khỏe, giáo dục, và kinh tế cho các cá nhân, cộng đồng. Hậu quả: phụ nữ mang thai sinh con khi cơ theerchuaw phát triển đầy đủ có nguy cơ nguy hiểm đến tính mạng, nguy cơ suy dinh dưỡng tử vong cao. Về giáo dục sẽ ngừng việc học. Về kinh tế, khi kinh tế chưa vững chắc sẽ rơi vào cảnh nghèo đói, để con cái bỏ học, không được tới trường. Cách hạn chế: tuyên truyền giáo dục mạnh trong nhà trường. Phổ cập giáo dục, và thường xuyên bồi dưỡng, nanang cao nhận thức từ các hoạt động nhỏ tổ chức trong thông xóm đảm bảo tham gia đầy đủ . Thực hiên phối hợp của gia đình, nhà trường các địa phương nhà nước, siết chặt quy định thực hiện nghiêm các luật đã đề ra. Hỗ trự kinh tế cung cấp việc làm, đào tạo nghề để người dân có thu nhập ổn định

ví dụ: kích thích cây trồng ra hoa traisvuj: dựa trên sự hiểu biết về quang chu kì ảnh hưởng sự ra hoa của thực vật. Bổ sung ánh sáng nhân tạo giúp kiểm soát thời điểm cây chuyển từ giai đoạn sinh dưỡng sang sinh trưởng đáp ứng nhu cầu thị trường . Ví dụ: nuôi tôm, cá với mật độ cao: Dựa trên việc nắm vững các giai đoạn phát triển và nhu cầu dinh dưỡng, môi trường sống của từng loài. Quản lí chặt chẽ các yếu tố môi trường (oxy hòa tan, pH, nhiệt độ....) và dinh dưỡng giúp tối ưu hóa sự tăng trưởng, rút ngắn chu kì nuôi tôm và tăng năng suất

dấu hiệu sinh trưởng: sinh trưởng là quá trình tăng về kích thước và khối lượng của cơ thể do sự tăng về số lượng và kích thước tế bà. Và được thể hiện qua sự tăng tế bà : thông qua phân bào, nguyên phân. Sự tăng khối lượng và kích thước dẫn đến sự tăng trưởng toàn bộ cơ thể hoặc từng bộ phận. Ví dụ: hạt đậu ươm sau một thời gian nảy mẩm sẽ cao 10cm. Em bé mới sinh nặng khoảng 10kg sau một năm cân nặng trung bình 10kg. Dấu hiệu phát triển: là quá trình biến đổi về chất lượng của cơ thể , gồm ba quá trình phân hóa tế bào, phát sinh hình thái và thay đổi chức năng sinh lí . Ví dụ: cây lúa chuyển từ giai đoạn lá xanh sang giai đoạn trổ bông. Nòng ncj rụng đuôi và mọc bốn chân biến thái thành ếch