Câu 1 Thấu hiểu chính mình là hành trình quan trọng nhất để mỗi cá nhân tìm thấy giá trị thực sự của bản thân trong cuộc sống. Đó không chỉ là việc nhận ra những sở thích nhất thời, mà là sự thấu suốt về điểm mạnh, điểm yếu, những giới hạn và khao khát cốt lõi sâu thẳm bên trong. Khi thấu hiểu chính mình, chúng ta giống như người cầm lái có bản đồ trong tay ta biết mình cần rẽ hướng nào để phát huy năng lực và tránh đi vào những lối mòn không phù hợp. Như văn bản "Đèn và trăng" trong đã gợi mở, sự kiêu ngạo thường đến từ việc ta chưa nhìn rõ những hạn chế của bản thân. Việc hiểu rõ "đĩa dầu hao" hay "trăng khuyết" của chính mình giúp ta sống khiêm nhường, bao dung và không ngừng hoàn thiện. Ngược lại, nếu thiếu đi sự tự nhận thức, con người dễ rơi vào trạng thái hoang mang, chạy theo những giá trị ảo hoặc sống theo kỳ vọng của người khác một cách máy móc. Tóm lại, thấu hiểu chính mình là bước đệm vững chắc để ta tự tin khẳng định bản sắc cá nhân và đóng góp những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng.

Câu 2 Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương mà nó để lại vẫn còn hằn sâu trên gương mặt và tâm hồn của những người mẹ Việt Nam. Bài thơ "Chuyện của mẹ" của Nguyễn Ba là một tác phẩm xúc động, khắc họa chân thực và đau xót về những hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại ấy.

Trước hết, về mặt nội dung, bài thơ là một bản liệt kê đau thương về "năm lần chia li" của mẹ. Tác giả không dùng những mỹ từ bóng bẩy mà gọi tên trực diện nỗi đau: người chồng ra đi hóa thành "ngàn lau" nơi Tây Bắc, đứa con cả tan vào "sóng nát" dòng Thạch Hãn, đứa thứ hai nằm lại rừng cao su Xuân Lộc, và chị gái dân công hỏa tuyến gửi lại tuổi xuân xanh trong màu xanh đất nước. Những địa danh gắn liền với lịch sử dân tộc cũng chính là những mảnh tâm hồn mẹ bị xé nát. Đau đớn hơn cả là nhân vật "tôi" – người con thứ năm may mắn trở về nhưng không còn vẹn tròn, phải "đi bằng đôi mông đít". Hình ảnh người mẹ già "đôi mắt bị loà" vì khóc con, vẫn canh cánh nỗi lo "mẹ chết đi ai người nước nội" đã chạm đến tận cùng cảm xúc của độc giả. Mẹ không chỉ là mẹ của riêng các con, mà đã hóa thân thành "mẹ của non sông đất nước", là biểu tượng của sự nhẫn nhịn và hy sinh vô điều kiện.

Về mặt nghệ thuật, Nguyễn Ba đã sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu chậm rãi như một lời kể chuyện đời thực. Cách sử dụng biện pháp liệt kê các địa danh chiến trường từ Bắc chí Nam không chỉ cho thấy quy mô của cuộc chiến mà còn nhấn mạnh sự mất mát diện rộng của gia đình mẹ. Ngôn ngữ thơ mộc mạc, gần gũi nhưng có sức nặng nghìn cân thông qua các hình ảnh tương phản: giữa sự khốc liệt của "thịt xương nuôi mối" với nụ cười "móm mém" đầy bao dung của mẹ ở cuối bài. Đặc biệt, hình ảnh "giọt sương" lấp lánh nơi khóe mắt mù lòa là một chi tiết nghệ thuật đắt giá, vừa là giọt nước mắt khổ đau, vừa là ánh sáng của niềm hy vọng và sự tự hào.

Tóm lại, qua bài thơ "Chuyện của mẹ", Nguyễn Ba đã tạc một bức tượng đài bằng thơ về người mẹ Việt Nam anh hùng. Tác phẩm nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình và trách nhiệm phải sống sao cho xứng đáng với những hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước.

Câu 1 văn bản nghị luận

Câu 2 vấn đề chính là sự tự nhận thức về bản thân tác giả nhấn mạnh rằng mỗi người đều có thế mạnh và điểm yếu riêng, từ đó khuyên chúng ta cần có thái độ bao dung, khiêm tốn và không nên kiêu ngạo, phiến diện khi đánh giá người khác

Câu 3 hình ảnh từ ca dao: Cuộc đối thoại giữa đèn và trăng

các quy luật tự nhiên đèn ra trước gió thì tắt, trăng bị mây che thì mờ.

Thành ngữ/Tục ngữ: "Năm ngón tay có ngón dài ngón ngắn" để ví von về sự khác biệt giữa con người.

Điển tích văn học: Trích dẫn câu thơ trong Truyện Kiều ("Tuần trăng khuyết, đĩa dầu hao") để làm dẫn chứng về sự hữu hạn, mong manh của các sự vật.

Câu 4

Nội dung: Phân tích ý nghĩa triết lý từ bài ca dao về đèn và trăng để bàn luận về cách nhìn nhận con người và giá trị cá nhân trong xã hội.

Mục đích: Khuyên nhủ con người cần phải biết khiêm tốn, biết nhìn nhận rõ điểm mạnh - điểm yếu của chính mình để hoàn thiện bản thân, đồng thời phải biết bao dung và tôn trọng sự khác biệt của người khác.

Câu 5 Tác giả có cách lập luận rất thuyết phục và sắc sảo

Cấu trúc chặt chẽ: Đi từ việc phân tích một hiện tượng văn hóa (ca dao) đến suy rộng ra những vấn đề thực tế trong đời sống xã hội.

Kết hợp lý lẽ và hình ảnh: Cách dùng hình ảnh so sánh (ngón tay, đèn, trăng) giúp những triết lý khô khan trở nên gần gũi, dễ hiểu.

Giọng văn tâm tình, sâu sắc: Tác giả không giáo điều mà như đang cùng người đọc chiêm nghiệm, tạo sự đồng cảm cao.

Tính thuyết phục: Các luận điểm được củng cố bằng cả vốn kiến thức dân gian lẫn văn học bác học, làm tăng giá trị cho lời khuyên.