CÂU 1

Trong đoạn trích "Kim tiền", nhân vật Trần Thiết Chung hiện lên là một trí thức có nhân cách cao khiết nhưng đầy bi kịch trong xã hội trọng tiền. Trước những lời mời gọi hấp dẫn và lý lẽ sắc sảo của Cự Lợi, Thiết Chung vẫn giữ vững lập trường "tránh xa cái vòng cầu danh, trục lợi". Ông là người coi trọng giá trị tinh thần tuyệt đối, sẵn sàng sống cảnh "túng bần" để giữ cho tâm hồn không bị "nhơ nhớp" bởi cách kiếm tiền bẩn thỉu. Tuy nhiên, nhân vật này cũng hiện lên với vẻ gàn quải, cố chấp. Sự thanh bạch của ông dường như trở thành một gánh nặng đối với những người thân yêu – một chi tiết khiến người đọc phải trăn trở về trách nhiệm của cá nhân đối với gia đình. Qua Thiết Chung, Vi Huyền Đắc đã khắc họa thành công hình ảnh người trí thức lạc lõng giữa buổi giao thời, nơi sức mạnh của đồng tiền đang dần nhuốm đen mọi giá trị đạo đức truyền thống.

CÂU 2

Cuộc tranh luận giữa ông Cự Lợi và ông Trần Thiết Chung trong vở kịch "Kim tiền" đã đặt ra một bài toán chưa bao giờ cũ cho nhân loại: Làm sao để cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong đời sống?

Vật chất là nền tảng của sự tồn tại. Đúng như lời Cự Lợi, tiền bạc là "huyết mạch", là "lợi khí" giúp chúng ta thực hiện những dự định cao đẹp, chăm lo cho người thân và đóng góp cho xã hội. Một cuộc sống thiếu thốn vật chất sẽ dễ khiến con người rơi vào bi kịch "tiêu ma tài năng" vì cơm áo. Ngược lại, giá trị tinh thần là linh hồn của cuộc sống. Đó là đạo đức, là tri thức, là sự thanh thản trong tâm hồn mà Thiết Chung luôn tôn thờ. Nếu vật chất cho chúng ta phương tiện để sống, thì tinh thần cho chúng ta lý do để sống.

Trong xã hội hiện đại, xu hướng lệch về phía vật chất đang trở nên phổ biến. Nhiều người mải mê chạy theo "kim tiền" mà bỏ quên những giá trị nhân bản, khiến tâm hồn trở nên u ám và hôi tanh. Ngược lại, nếu chỉ sống với lý tưởng trên mây mà phủ nhận vai trò của vật chất, con người sẽ trở nên viển vông, thậm chí gây khổ lụy cho người thân.

Sự cân bằng nằm ở việc ta coi vật chất là phương tiện chứ không phải mục đích. Chúng ta cần lao động để tạo ra giá trị vật chất nhằm cải thiện cuộc sống, nhưng phải dựa trên nền tảng đạo đức trong sáng. Tiền bạc chỉ thực sự có giá trị khi nó được dùng để nuôi dưỡng và nâng cao đời sống tinh thần. Một người giàu có thực sự là người sở hữu đầy đủ tiện nghi vật chất nhưng vẫn giữ được sự phong phú, tự do trong tâm trí.

Tóm lại, vật chất và tinh thần giống như hai đôi cánh của một con chim. Thiếu một trong hai, con người không thể bay cao và xa bền vững trên hành trình nhân sinh. Hãy học cách kiếm tiền bằng đôi tay sạch sẽ và dùng tiền để bồi đắp cho một tâm hồn đẹp đẽ. Đó chính là chìa khóa của hạnh phúc thực sự.

Câu 1.

Văn bản thuộc thể loại bi kịch (hoặc kịch bản văn học).

Câu 2.

Theo ông Cự Lợi, Trần Thiết Chung thất bại là do thiếu tiền. Ông cho rằng "bao nhiêu công việc bác trù tính, chỉ vì tiền mà thất bại", "bao nhiêu điều thất vọng của bác chỉ vì tiền mà ra cả". Cự Lợi khẳng định chính thái độ khinh rẻ tiền bạc, không chịu kiếm tiền đã khiến tài năng của Thiết Chung bị tiêu ma.

Câu 3. Ý nghĩa hình ảnh so sánh "phân, bẩn, rác" và "tiền":

• Ý nghĩa: Đây là một cách lập luận đầy tính thực dụng và sắc sảo. Cự Lợi thừa nhận tiền có mặt "nhơ bẩn" (nguồn gốc hôi tanh), nhưng ông nhấn mạnh vào giá trị sử dụng (hệ quả). Giống như phân bón làm ra lúa gạo, hoa thơm, tiền là phương tiện (lợi khí) để tạo ra sự nghiệp rực rỡ và những việc từ thiện cao thượng.
• Mục đích thuyết phục: Cự Lợi muốn Thiết Chung đừng nhìn tiền bằng con mắt phiến diện, đừng vì sợ "nhơ" mà từ chối sức mạnh của nó. Ông muốn bạn mình thay đổi chí hướng, thực tế hơn để đạt được công danh.

Câu 4.

• Kết thúc: Cuộc trò chuyện kết thúc trong sự bất đồng quan điểm tuyệt đối. Trần Thiết Chung khẳng định "bác có ý kiến của bác, tôi có ý kiến của tôi", ai đi đường nấy, không thể dung hòa.
• Ý nghĩa: Kết thúc này làm nổi bật xung đột kịch trung tâm: sự đối đầu giữa hai hệ giá trị (Vật chất - Tinh thần). Nó cho thấy tính cách kiên định, có phần cực đoan của Thiết Chung và sự thực dụng triệt để của Cự Lợi. Chủ đề về sức mạnh của đồng tiền và nhân cách con người được đẩy lên thành một câu hỏi mở cho người đọc suy ngẫm.

Câu 5: Em đồng ý với quan điểm này của ông Trần Thiết Chung. Thực tế, khi con người có quá nhiều ham muốn về vật chất, quyền lực hay danh vọng, họ dễ rơi vào vòng xoáy lo âu, toan tính và thậm chí đánh mất sự tự do của tâm hồn. "Hệ lụy" ở đây chính là sự mệt mỏi về tinh thần và những đánh đổi về đạo đức. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng ham muốn tích cực (khát vọng tiến thủ) lại là động lực cho sự phát triển. Điều quan trọng là biết định mức sự ham muốn để không trở thành nô lệ của nó, giữ cho cuộc sống được cân bằng và thanh thản.

CÂU 1

Bi kịch của gia đình ông lão mù trong tác phẩm của Vũ Trọng Phụng là bản cáo trạng đanh thép về xã hội cũ. Đó là một bi kịch kép: bi kịch của cái đói khát vật chất hòa quyện với bi kịch của sự bế tắc tinh thần. Sự nghèo đói không chỉ dừng lại ở chiếc chậu thau phải đem bán hay bát cháo không có tiền mua, mà nó len lỏi vào từng lời nói, suy nghĩ của các nhân vật. Ông lão mù trở thành "gánh nặng" trong chính suy nghĩ đau đớn của mình; anh cả Thuận từ một người hiền lành trở nên hằn học, mất lòng tin vào thần linh; chị cả Thuận kiệt sức vì lo toan. Đỉnh điểm của bi kịch là cái chết "không một tiếng vang" – những cái chết âm thầm nhưng đau đớn, cho thấy số phận con người nhỏ bé và rẻ rúng đến mức nào trước nợ nần và sự vô cảm của chủ nhà. Vũ Trọng Phụng đã cực tả nỗi đau này để khơi dậy sự trắc ẩn và lòng căm thù đối với thực tại xã hội bất công.

CÂU 2

Câu chuyện đau thương về gia đình ông lão mù trong vở kịch của Vũ Trọng Phụng không chỉ là hồi ức về một thời đã qua, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng trong việc bảo vệ những người yếu thế trong xã hội ngày nay.

Người yếu thế là những người chịu thiệt thòi về thể chất, hoàn cảnh kinh tế hoặc địa vị xã hội như người khuyết tật, người già neo đơn, trẻ em mồ côi hay người nghèo khổ. Trong "Không một tiếng vang", nếu gia đình ông lão mù nhận được một sự giãn nợ từ lão Thông Xạ, hay một sự sẻ chia từ hàng xóm thay vì sự ghẻ lạnh của xã hội, có lẽ cái chết đau lòng đã không xảy ra. Điều này chứng minh rằng: Tình thương không chỉ là cảm xúc, nó là cái phao cứu sinh cho những số phận đang chênh vênh.

Tinh thần nhân ái giúp xoa dịu nỗi đau và tiếp thêm nghị lực cho người hoạn nạn. Một sự hỗ trợ kịp thời về vật chất hay một lời động viên về tinh thần có thể ngăn chặn những hành vi tiêu cực và bi kịch gia đình. Khi chúng ta giúp đỡ người yếu thế, chúng ta không chỉ giúp họ tồn tại mà còn giúp họ giữ vững nhân phẩm – thứ dễ bị tổn thương nhất khi con người rơi vào cảnh khốn cùng.

Bên cạnh đó, trách nhiệm cộng đồng là nền tảng để xây dựng một xã hội bền vững. Một xã hội văn minh không phải là xã hội có nhiều người giàu nhất, mà là xã hội không ai bị bỏ lại phía sau. Trách nhiệm này không chỉ thuộc về các tổ chức thiện nguyện hay chính phủ mà thuộc về mỗi cá nhân. Việc thực hiện trách nhiệm cộng đồng giúp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, giảm bớt tệ nạn và sự phẫn uất trong xã hội, tạo nên một môi trường sống an toàn và nhân văn hơn.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, vẫn còn đâu đó sự vô cảm, "đèn nhà ai nhà nấy rạng". Nhiều người thờ ơ trước nỗi đau của người khác, thậm chí lợi dụng lòng tốt để trục lợi. Đó là những "lão Thông Xạ" của thời đại mới cần bị lên án. Chúng ta cần hiểu rằng, ai cũng có lúc rơi vào hoàn cảnh yếu thế; giúp người cũng chính là giúp mình, là bồi đắp cho cái gốc đạo đức của nhân loại.

Tóm lại, tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng không phải là những khẩu hiệu xa vời. Nó nằm ở hành động sẻ chia bát cơm, nhường chiếc áo, hay xây dựng những chính sách an sinh xã hội thiết thực. Hãy để sự tử tế lên tiếng, để không còn những bi kịch "không một tiếng vang" xảy ra giữa lòng một xã hội hiện đại.

Câu 1.

Lão Thông Xạ là chủ nhà cho thuê. Lão là chủ nợ, người nắm quyền sinh sát đối với chỗ ở của gia đình ông lão mù, luôn xuất hiện với thái độ đòi nợ ráo riết và đe dọa đuổi nhà.

Câu 2.

Xung đột cơ bản trong văn bản là xung đột giữa những người nghèo khổ, lương thiện với hoàn cảnh sống tàn khốc, bất công (đại diện là lão Thông Xạ và sức mạnh của đồng tiền). Đây là sự mâu thuẫn giữa khát vọng sống tối thiểu của con người với sự bóp nghẹt của cái đói, nợ nần và sự vô cảm của xã hội đương thời.

Câu 3. Quan điểm của anh cả Thuận về đồng tiền

• Suy nghĩ: Anh cho rằng đồng tiền có quyền năng tối thượng, vượt trên cả Giời, Phật, lương tâm và luật pháp ("Chỉ có đồng tiền là Giời, là Phật", "Lương tâm à? Còn thua đồng tiền!").
• Phản ánh vấn đề xã hội: Quan điểm này phản ánh một xã hội thực dân nửa phong kiến thối nát, nơi giá trị đạo đức bị băng hoại, con người bị tha hóa vì sự thống trị của sức mạnh vật chất. Nó cho thấy tình cảnh con người bị dồn vào đường cùng đến mức mất đi niềm tin vào tâm linh và sự công bằng.

Câu 4. Phẩm chất của nhân vật chị cả Thuận: Chị cả Thuận hiện lên là người phụ nữ tảo tần, hiếu thảo và giàu đức hy sinh:

• Sự quan tâm: Chị luôn lo lắng cho sức khỏe của bố (đắp chiếu cho bố, lo bố đói).
• Đức hy sinh: Sẵn sàng đem bán chiếc chậu thau – vật dụng cuối cùng trong nhà – để đổi lấy vài hào mua bát cháo và lọ dầu cho bố.
• Sự tận tụy: Khi chồng định đi làm càn, chị vừa lo cho chồng, vừa lo cho bố, luống cuống giữa hai tình thương dẫn đến kiệt sức và bất tỉnh.

Câu 5. Suy nghĩ về sức ép của "cơm áo gạo tiền" đối với nhân phẩm: Sức ép của "cơm áo gạo tiền" trong một xã hội thiếu tình thương là một phép thử nghiệt ngã đối với nhân phẩm. Khi con người bị đẩy vào tận cùng của sự đói khát và nhục nhã, họ dễ nảy sinh tâm lý phẫn uất, thậm chí làm liều (như anh cả Thuận đi trộm cắp) hoặc tìm đến cái chết (như ông lão mù và chị Thuận). Điều này cho thấy nếu không có sự hỗ trợ từ cộng đồng và sự công bằng xã hội, gánh nặng vật chất có thể đè nát những giá trị tốt đẹp nhất, biến con người từ hiền lành trở thành kẻ tội lỗi hoặc nạn nhân của bi kịch.

CÂU 1

Vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long là tác phẩm đặt nền móng cho kịch nói hiện đại Việt Nam, mà đoạn trích trên là một lát cắt sắc sảo về sự suy đồi của gia đình tiểu tư sản thành thị. Qua hình thức độc thoại nội tâm, tác giả đã khắc họa thành công bi kịch của nhân vật Thông Thu – một trí thức sa ngã. Ở hồi thứ Hai, sự hối hận muộn màng của nhân vật hiện lên qua những con số thống kê tài sản bị tiêu tán. Những cụm từ "điên rồ", "nhơ nhuốc" cho thấy sự tỉnh ngộ về lối sống ăn chơi trác táng. Sang hồi thứ Ba, kịch tính được đẩy lên cao trào khi Thông Thu đứng trước ngưỡng cửa nhà tù và cái chết. Hành động pha thuốc độc cùng lời lẽ bi quan về "giấc mộng cuộc đời" phản ánh sự bế tắc tuyệt đối. Tuy nhiên, chi tiết nhân vật ba lần nâng cốc rồi đặt xuống lại cho thấy tính nhân văn: tình cảm gia đình và trách nhiệm làm con, làm chồng vẫn là sợi dây níu kéo nhân vật với sự sống. Qua đó, Vũ Đình Long không chỉ phê phán lối sống hưởng thụ mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về đạo đức và trách nhiệm của cá nhân đối với gia đình và xã hội.

CÂU 2

Trong vở kịch "Chén thuốc độc", nhân vật Thông Thu đã phải trả giá đắt bằng cả gia tài và mạng sống chỉ vì thói "ném tiền qua cửa sổ". Nhìn từ câu chuyện của một thế kỷ trước vào thực tại hôm nay, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát ở một bộ phận giới trẻ đang trở thành một vấn đề xã hội đáng báo động.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc mua sắm, giải trí vượt quá khả năng tài chính của bản thân, chạy theo những nhu cầu nhất thời mà không có kế hoạch. Hiện nay, không khó để bắt gặp những người trẻ sẵn sàng vay nợ để sở hữu những món đồ hiệu, những chiếc điện thoại đời mới nhất, hay chi tiền vô độ vào những buổi tiệc tùng xa hoa. Họ coi việc tiêu xài là cách để khẳng định đẳng cấp và giá trị bản thân.

Nguyên nhân của thực trạng này trước hết đến từ sự phát triển của mạng xã hội và chủ nghĩa tiêu thụ. Những hình ảnh lung linh về một cuộc sống sang chảnh trên mạng tạo ra áp lực đồng lứa (peer pressure), khiến người trẻ muốn "bằng bạn bằng bè". Bên cạnh đó, sự tiện lợi của các dịch vụ "mua trước trả sau" hay thẻ tín dụng đã khiến giới trẻ dễ dàng sa vào bẫy nợ nần khi chưa có khả năng quản lý tài chính bền vững.

Hậu quả của lối sống này rất nặng nề. Về mặt cá nhân, nó dẫn đến tình trạng rỗng túi, nợ nần chồng chất, gây căng thẳng tâm lý và làm mất đi những cơ hội đầu tư cho tương lai (như học tập hay khởi nghiệp). Về mặt xã hội, nó hình thành một thế hệ sống thực dụng, coi trọng giá trị vật chất hơn những giá trị đạo đức và tri thức. Giống như Thông Thu, khi tiền bạc cạn kiệt, con người dễ rơi vào tuyệt vọng và những hành động sai lầm.

Để khắc phục, mỗi người trẻ cần rèn luyện tư duy tài chính, học cách phân biệt giữa "muốn" và "cần". Chúng ta nên tập trung vào việc gia tăng giá trị bên trong thay vì phô trương vẻ hào nhoáng bên ngoài. Nhà trường và gia đình cũng cần giáo dục kỹ năng quản lý tiền bạc ngay từ sớm.

Tóm lại, tiền bạc là công cụ để phục vụ cuộc sống chứ không phải mục đích cuối cùng để chúng ta trở thành nô lệ của nó. Sống tiết kiệm và chi tiêu thông minh không phải là bủn xỉn, mà là cách để chúng ta tự do và chủ động hơn với tương lai của chính mình.

Câu 1.

Văn bản "Chén thuốc độc" thuộc thể loại bi kịch (một trong những thể loại tiêu biểu của kịch bản văn học).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức độc thoại (nhân vật thầy Thông Thu tự nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

Câu 3.

• Một số chỉ dẫn sân khấu: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Một mình, thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ...), (Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống).
• Vai trò:
• • Giúp người đọc/khán giả hình dung cụ thể về hành động, cử chỉ của nhân vật trên sân khấu.
  • Thể hiện trạng thái tâm lý phức tạp: sự bế tắc, hối hận và cả sự do dự, giằng xé giữa cái chết và trách nhiệm gia đình.
  • Làm cho tình huống kịch trở nên sinh động, chân thực và giàu tính biểu cảm hơn.

Câu 4.

• Hồi thứ Hai: Tâm trạng bàng hoàng và hối hận. Nhân vật bắt đầu tỉnh ngộ sau khi làm toán về tài sản gia đình. Thầy Thông Thu nhận ra sự điên rồ của mình khi "ném tiền qua cửa sổ" và cảm thấy nhục nhã vì không làm được điều gì ích quốc lợi dân, làm "nhơ nhuốc" thanh danh bản thân.
• Hồi thứ Ba: Tâm trạng bế tắc, tuyệt vọng dẫn đến ý định tự sát.
• • Ban đầu là sự sợ hãi thực tại (sợ cảnh tù tội, nhục nhã).
  • Tiếp theo là thái độ quyết tâm tìm đến cái chết để giải thoát ("Sống mà chi nữa? Thác trong còn hơn sống đục").
  • Cuối cùng là sự do dự, giằng xé: Thầy cầm cốc thuốc lên rồi lại đặt xuống nhiều lần. Điều này cho thấy bản năng sống và trách nhiệm với mẹ, vợ, em vẫn còn sót lại, khiến nhân vật chưa thể dứt khoát kết liễu cuộc đời.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định của thầy Thông Thu. Dù cái chết có thể giúp thầy thoát khỏi cảnh tù tội và sự xấu hổ trước mắt, nhưng đó là hành động trốn tránh trách nhiệm. Việc tự sát chỉ để lại nỗi đau và gánh nặng cho người mẹ già, người vợ và người em. Thay vì chọn cái chết, nhân vật nên đối mặt với sự thật, chấp nhận hình phạt và dùng phần đời còn lại để chuộc lỗi, lao động chân chính để vực dậy gia đình. Tìm đến cái chết trong hoàn cảnh này là sự yếu đuối chứ không phải là sự "trông sạch" thực sự.

Câu 1.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ hiện nay, việc giữ gìn và bảo vệ những nét đẹp văn hóa truyền thống là trách nhiệm quan trọng, đặc biệt đối với giới trẻ Việt Nam. Văn hóa truyền thống là cội nguồn tạo nên bản sắc dân tộc, thể hiện qua ngôn ngữ, trang phục, phong tục, lễ hội, lối sống và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Tuy nhiên, trước tác động của lối sống hiện đại và văn hóa ngoại lai, một bộ phận giới trẻ có biểu hiện thờ ơ, xem nhẹ giá trị truyền thống. Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần nâng cao ý thức trân trọng văn hóa dân tộc bằng những hành động cụ thể như: tìm hiểu lịch sử, gìn giữ tiếng Việt trong sáng, tôn trọng phong tục tập quán, ứng xử lễ phép với người lớn tuổi. Đồng thời, giới trẻ cần biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách chọn lọc, không chạy theo lối sống thực dụng, lệch chuẩn. Khi người trẻ ý thức rõ vai trò của mình trong việc giữ gìn và lan tỏa giá trị truyền thống, văn hóa dân tộc sẽ được tiếp nối bền vững, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển của đất nước.

Câu 2.

Bài thơ của Lam là một khúc hát nhẹ nhàng, giàu cảm xúc về tình bà cháu, qua đó gợi lên những vẻ đẹp bình dị mà sâu lắng của làng quê Việt Nam. Với giọng điệu thủ thỉ, hình ảnh giàu sức gợi, tác phẩm để lại trong lòng người đọc nhiều rung động về tình thân và ký ức tuổi thơ.

Trước hết, bài thơ nổi bật ở nội dung cảm xúc nhân văn sâu sắc. Trung tâm của tác phẩm là hình ảnh người bà tảo tần, lặng lẽ chở cháu đi qua những con đường quê quen thuộc. Bà hiện lên qua những hành động rất đỗi đời thường: đạp xe, nấu thịt kho, chở cháu tan học. Nhưng chính sự bình dị ấy lại chứa đựng tình yêu thương bao la, âm thầm mà bền bỉ. Cháu ngồi sau xe, hồn nhiên quan sát khói chiều, cỏ đồng, dòng sông, bạn bè… Trong thế giới tuổi thơ ấy, bà vừa là chỗ dựa, vừa là điểm tựa tinh thần, là “Mặt Trời” âm thầm sưởi ấm cuộc đời cháu.

Đặc biệt, hình ảnh “hai Mặt Trời” ở cuối bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Một Mặt Trời là thiên nhiên – nguồn sống của quê hương; Mặt Trời còn lại chính là bà – người đã soi đường, dẫn lối cho cháu trong suốt hành trình trưởng thành. Khi lớn lên, dù “đôi khi quanh quẩn, cháu quên đường về”, hình bóng bà vẫn trở thành ánh sáng tinh thần giúp cháu tìm lại cội nguồn. Qua đó, bài thơ không chỉ nói về tình bà cháu mà còn gợi nhắc mỗi người về đạo lý biết ơn, trân trọng gia đình và quê hương.

Về nghệ thuật, bài thơ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ mộc mạc, giàu chất tạo hình. Các hình ảnh “khói chiều”, “đồng xa”, “bờ vai bà”, “bánh xe quay tròn” vừa gần gũi, vừa gợi không gian làng quê yên bình. Nhịp thơ chậm rãi, đều đặn như vòng quay của bánh xe, như dòng chảy lặng lẽ của thời gian và ký ức. Biện pháp ẩn dụ, đặc biệt ở hình ảnh “Mặt Trời”, đã nâng tầm cảm xúc, giúp bài thơ mang chiều sâu triết lí mà không hề khô khan.

Tóm lại, bằng cảm xúc chân thành và nghệ thuật tinh tế, bài thơ của Lam đã khắc họa thành công vẻ đẹp của tình bà cháu và ký ức quê hương. Tác phẩm không chỉ khiến người đọc xúc động mà còn nhắc nhở chúng ta hãy biết trân trọng những yêu thương bình dị đang hiện hữu trong cuộc sống.

Câu 1.
Văn bản giới thiệu về Quần thể di tích Cố đô Huế – một quần thể danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu của Việt Nam, đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.

Câu 2.
Các phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản là:

• Thuyết minh (giới thiệu, cung cấp thông tin về cấu trúc, giá trị lịch sử – văn hóa của Cố đô Huế).
• Miêu tả (khắc họa vẻ đẹp kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên, lăng tẩm).
• Biểu cảm (thể hiện niềm tự hào, trân trọng đối với di sản Huế).

Câu 3.
Văn bản Quần thể di tích Cố đô Huế – di sản văn hóa thế giới đầu tiên của Việt Nam được coi là văn bản thông tin tổng hợp vì:

• Cung cấp nhiều loại thông tin khác nhau: lịch sử, kiến trúc, văn hóa, nghệ thuật, giá trị tinh thần.
• Giới thiệu toàn diện về Cố đô Huế: từ Kinh thành, Hoàng thành, lăng tẩm đến âm nhạc cung đình và công tác bảo tồn.
• Kết hợp chữ viết với hình ảnh minh họa, số liệu, mốc thời gian cụ thể (UNESCO công nhận).

Câu 4.

• Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là: hình ảnh Cố đô Huế.
• Tác dụng:
• • Giúp người đọc hình dung trực quan vẻ đẹp, quy mô của quần thể di tích.
  • Tăng tính sinh động, hấp dẫn cho văn bản thông tin.
  • Hỗ trợ, bổ sung cho nội dung thuyết minh bằng chữ, làm thông tin trở nên dễ tiếp nhận hơn.

Câu 5.
Từ nội dung văn bản, em cảm nhận Quần thể di tích Cố đô Huế là một di sản vô cùng quý giá, kết tinh tinh hoa kiến trúc, lịch sử và văn hóa dân tộc Việt Nam. Huế không chỉ đẹp bởi công trình nguy nga mà còn bởi sự hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên, giữa giá trị vật thể và tinh thần. Điều đó gợi cho em niềm tự hào dân tộc, đồng thời ý thức rõ hơn về trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn di sản văn hóa cho các thế hệ mai sau.

Câu 1.

Nhân vật Thứ trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Thứ từng là một thanh niên có học vấn, giàu ước mơ và hoài bão lớn lao, khát khao cống hiến cho đất nước. Tuy nhiên, hiện thực cuộc sống nghèo đói, bấp bênh đã dần dần bào mòn lý tưởng ấy, đẩy Thứ vào trạng thái sống mòn, tồn tại vô nghĩa. Điều đau đớn nhất ở Thứ không chỉ là thất bại mà là ý thức rõ ràng về sự thất bại của chính mình: y nhận ra đời mình đang “mốc lên, gỉ đi”, nhận ra sự nhu nhược, hèn yếu khi không đủ dũng khí cưỡng lại số phận. Thứ vừa đáng thương vì bị hoàn cảnh xô đẩy, vừa đáng trách vì không vượt qua được nỗi sợ thay đổi. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc khi cảm thông cho nỗi đau tinh thần của con người, đồng thời phê phán một cuộc sống tù túng đã giết chết ước mơ và ý nghĩa tồn tại của con người.

Câu 2.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, gắn liền với khát vọng, đam mê và những ước mơ cháy bỏng. Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói đã khẳng định vai trò to lớn của ước mơ đối với tuổi trẻ và cuộc đời mỗi con người.

Ước mơ là những khát vọng tốt đẹp mà con người hướng tới trong tương lai. Với tuổi trẻ, ước mơ chính là ngọn đèn soi đường, là động lực để con người sống có mục tiêu và ý nghĩa. Khi có ước mơ, người trẻ biết mình cần làm gì, phải nỗ lực ra sao để hoàn thiện bản thân. Ước mơ giúp tuổi trẻ không sống hoài, sống phí mà luôn vươn lên, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình.

Theo đuổi ước mơ cũng chính là cách để tuổi trẻ giữ cho mình sự tươi mới trong tâm hồn. Con người có thể lớn lên theo năm tháng, nhưng nếu còn nuôi dưỡng khát vọng, còn dám theo đuổi điều mình tin tưởng, thì tinh thần vẫn luôn trẻ trung. Ngược lại, khi con người từ bỏ ước mơ, chấp nhận sống an phận, sợ hãi thay đổi, thì dù tuổi đời còn trẻ, tâm hồn đã trở nên già cỗi, mệt mỏi. Đó là bi kịch của nhiều người: sống mà không còn khát vọng, tồn tại mà không có ý nghĩa.

Tuy nhiên, theo đuổi ước mơ không đồng nghĩa với mơ mộng viển vông. Ước mơ cần gắn liền với thực tế, với năng lực và sự nỗ lực bền bỉ. Tuổi trẻ có quyền ước mơ lớn, nhưng cũng cần kiên trì, chấp nhận khó khăn và thất bại trên con đường thực hiện ước mơ. Chính quá trình nỗ lực ấy mới làm nên giá trị đích thực của tuổi trẻ.

Trong thực tế, nhiều người trẻ đã thành công nhờ dám theo đuổi ước mơ đến cùng. Nhưng cũng không ít người sớm buông xuôi, hài lòng với cuộc sống tạm bợ, để rồi đánh mất chính mình. Điều đó nhắc nhở mỗi chúng ta rằng: điều đáng sợ nhất của tuổi trẻ không phải là thất bại, mà là không dám ước mơ và không dám bắt đầu.

Bản thân mỗi người trẻ cần tự xác định cho mình một ước mơ đúng đắn, không ngừng học hỏi, rèn luyện và hành động để biến ước mơ thành hiện thực. Chỉ khi đó, tuổi trẻ mới thực sự có ý nghĩa.

Tóm lại, ước mơ là linh hồn của tuổi trẻ. Như Marquez đã khẳng định, con người không già đi vì thời gian, mà già đi khi từ bỏ ước mơ. Vì vậy, hãy sống trọn vẹn tuổi trẻ bằng cách nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì theo đuổi nó đến cùng.

Câu 1.

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, nhưng điểm nhìn trần thuật đặt chủ yếu vào nhân vật Thứ, bám sát dòng suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng của Thứ. Nhờ đó, thế giới nội tâm đầy bế tắc và đau đớn của nhân vật được thể hiện sâu sắc.

Câu 2.

Khi còn đi học, Thứ có những ước mơ lớn lao và cao đẹp:

• Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào đại học, sang Pháp.
• Trở thành một vĩ nhân, đem đến những thay đổi lớn lao cho đất nước.

→ Đó là ước mơ tiêu biểu của người trí thức trẻ, giàu hoài bão và khát vọng cống hiến.

Câu 3.

Trong đoạn trích, biện pháp liệt kê kết hợp với điệp từ “sẽ” được sử dụng:

“sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra…”

Tác dụng:

• Nhấn mạnh sự tàn lụi dần dần, không lối thoát của cuộc đời Thứ.
• Gợi cảm giác bế tắc, mục rữa cả về tinh thần lẫn nhân cách, không chỉ là nghèo đói vật chất.
• Thể hiện nỗi sợ hãi sâu sắc của Thứ trước một cuộc đời vô nghĩa, “chết mà chưa sống”.

Câu 4.

• Cuộc sống: nghèo khổ, bấp bênh, không ổn định, khiến con người rơi vào trạng thái “sống mòn”, tồn tại lay lắt, mất phương hướng.
• Con người Thứ:
• • Có học, có lý tưởng, có ý thức về giá trị sống.
  • Nhưng yếu đuối, nhu nhược, không đủ dũng khí để thoát khỏi hoàn cảnh.
  • Luôn giằng xé giữa khát vọng đổi thay và nỗi sợ hãi sự thay đổi.

→ Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng, đau đớn vì ý thức được bi kịch của mình nhưng bất lực trước số phận.

Câu 5.

Một triết lí nhân sinh sâu sắc được thể hiện trong văn bản là:
“Sống tức là thay đổi.”

→ Con người nếu chỉ cam chịu, sợ hãi đổi thay, sẽ rơi vào cảnh sống mòn, sống mà như không sống.
→ Muốn sống có ý nghĩa, con người cần dám vượt qua thói quen, nỗi sợ, dám hành động để làm chủ cuộc đời mình.

Triết lí ấy vẫn còn nguyên giá trị với con người hôm nay, đặc biệt là người trẻ: không đổi thay là tự đánh mất chính mình.