Câu 1:

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là biết tự giác, tích cực trong suy nghĩ và hành động, không ỷ lại hay trông chờ vào người khác. Khi sống chủ động, con người sẽ biết đặt mục tiêu rõ ràng cho bản thân và nỗ lực hết mình để đạt được mục tiêu đó. Lối sống này giúp mỗi người rèn luyện tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó và khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của xã hội. Ngược lại, lối sống thụ động sẽ khiến con người dễ chán nản, mất phương hướng và bỏ lỡ nhiều cơ hội quý giá. Đặc biệt, với thế hệ trẻ, sống chủ động còn giúp học tập hiệu quả hơn, biết trân trọng thời gian và phát huy tối đa năng lực của bản thân. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động ngay từ những việc nhỏ nhất để làm chủ cuộc đời và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 2:

Đoạn thơ trích từ Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê thanh bình, tươi đẹp. Những hình ảnh như “hòe lục đùn đùn”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” gợi lên khung cảnh mùa hè tràn đầy sức sống, màu sắc và hương thơm. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh còn hiện lên nhịp sống con người qua hình ảnh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”, thể hiện cuộc sống sinh hoạt yên vui, ấm no. Đặc biệt, ước mong “dân giàu đủ khắp đòi phương” cho thấy tấm lòng nhân ái, yêu dân sâu sắc của Nguyễn Trãi. Qua đoạn thơ, ta cảm nhận được tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên và lý tưởng sống vì nhân dân của một con người lớn, một nhân cách cao đẹp trong lịch sử dân tộc.

Câu 1:

Văn bản trên được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2:

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là: một mai, một cuốc, một cần câu; thu ăn măng trúc, đông ăn giá; xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao; rượu đến cội cây ta sẽ uống. Các hình ảnh này cho thấy cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không vướng bận vật chất của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 3:

Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ là liệt kê: một mai, một cuốc, một cần câu.

Tác dụng: Làm nổi bật những vật dụng lao động quen thuộc, giản dị của người ẩn sĩ, qua đó thể hiện lối sống thanh đạm, tự tại và quan niệm sống gần gũi với thiên nhiên của tác giả.

Câu 4:

Quan niệm dại – khôn của tác giả rất đặc biệt: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Cái “dại” của tác giả thực chất là sự tỉnh táo, biết tránh xa danh lợi, tìm về cuộc sống an nhàn; còn cái “khôn” của người đời lại là sự bon chen, tranh giành nơi quyền quý. Qua đó, Nguyễn Bỉnh Khiêm bộc lộ triết lí sống sâu sắc, mang đậm tinh thần ẩn dật.

Câu 5:

Qua văn bản, em cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là một con người có nhân cách cao đẹp. Ông sống giản dị, thanh cao, không màng danh lợi, tiền tài. Tác giả chọn lối sống hòa hợp với thiên nhiên, coi phú quý chỉ là giấc mộng thoáng qua. Nhân cách ấy thể hiện trí tuệ uyên thâm và bản lĩnh sống đáng trân trọng, học tập.