Dưới đây là bài văn ngắn, viết đúng trọng tâm, phù hợp trình độ THCS, bạn có thể dùng để làm bài tự luận: --- Lòng trung thực là một phẩm chất vô cùng quan trọng trong đời sống con người. Trung thực giúp mỗi người sống đúng với sự thật, không gian dối, không khoe khoang hay lừa dối người khác. Trong câu chuyện “Nói dóc gặp nhau”, những lời nói không đúng sự thật đã trở nên lố bịch và bị vạch trần, qua đó nhắc nhở chúng ta rằng thiếu trung thực sẽ làm mất niềm tin của mọi người xung quanh. Khi sống trung thực, con người sẽ được tôn trọng, yêu quý và tạo dựng được các mối quan hệ tốt đẹp. Ngược lại, sự gian dối chỉ mang lại hậu quả tiêu cực cho bản thân và xã hội. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện lòng trung thực từ những việc nhỏ nhất để trở thành người có nhân cách tốt và sống có ích cho cuộc đời.

Từ câu chuyện “Nói dóc gặp nhau”, em rút ra thông điệp rằng con người không nên sống khoác lác, nói quá sự thật để thể hiện bản thân. Việc nói dóc không chỉ khiến người khác mất lòng tin mà còn dễ bị chính người khác vạch trần. Câu chuyện cho thấy kẻ hay khoe khoang sẽ gặp phải người khoe khoang khác và cuối cùng tự rơi vào tình huống lố bịch. Qua đó, em hiểu rằng sống trung thực, khiêm tốn luôn được mọi người tôn trọng hơn. Mỗi người cần biết lời nói của mình có giá trị khi nó xuất phát từ sự thật.

Trả lời câu hỏi: Tác giả dân gian sáng tác câu chuyện nhằm mục đích tạo tiếng cười vui vẻ, giải trí cho người đọc; đồng thời phê phán thói nói dóc, khoác lác, nói chuyện không đúng sự thật của một số người trong cuộc sống. Qua đó, câu chuyện nhắc nhở con người cần sống trung thực, khiêm tốn, không nên khoe khoang, phóng đại sự việc.

II. PHẦN VIẾT (4,0 điểm) Bài văn nghị luận: Lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ hiện nay Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những bạn trẻ sống tích cực, có trách nhiệm, vẫn còn tồn tại một bộ phận giới trẻ có lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội. Lối sống vô trách nhiệm thể hiện ở việc thờ ơ với học tập, bỏ bê nghĩa vụ của bản thân, sống chỉ biết hưởng thụ mà không nghĩ đến tương lai. Một số bạn trẻ lười lao động, ỷ lại vào gia đình, nghiện mạng xã hội, sa đà vào trò chơi điện tử, thiếu ý thức chấp hành pháp luật và chuẩn mực đạo đức. Nguyên nhân của thực trạng này có thể xuất phát từ sự buông lỏng quản lí của gia đình, ảnh hưởng tiêu cực của môi trường sống và việc thiếu mục tiêu, lí tưởng sống đúng đắn. Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là rất nghiêm trọng. Nó khiến người trẻ đánh mất cơ hội học tập, rèn luyện, làm ảnh hưởng đến tương lai của chính mình. Không chỉ vậy, lối sống ấy còn gây gánh nặng cho gia đình và làm suy giảm những giá trị tốt đẹp của xã hội. Để khắc phục tình trạng này, mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của bản thân. Chúng ta cần sống có mục tiêu, biết cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống và biết chịu trách nhiệm với những việc mình làm. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, định hướng và giáo dục giới trẻ một cách đúng đắn. Tóm lại, sống có trách nhiệm là điều vô cùng cần thiết đối với mỗi người trẻ. Chỉ khi biết sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội, chúng ta mới có thể trở thành những công dân tốt và góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển.

Dưới đây là bài làm đầy đủ cho phần Đọc hiểu (truyện cười về Trạng Quỳnh) và phần Viết, trình bày rõ ràng, đúng trọng tâm, phù hợp làm bài trên OLM / kiểm tra Ngữ văn THCS. --- I. PHẦN ĐỌC HIỂU Câu 1. Truyện được kể theo ngôi kể thứ ba. --- Câu 2. Quỳnh thuộc kiểu nhân vật thông minh, hóm hỉnh, dí dỏm, đại diện cho trí tuệ dân gian, thường dùng lời nói sắc sảo để châm biếm kẻ ngu dốt, háo danh. --- Câu 3. Nghĩa hàm ẩn trong lời nói của Quỳnh là: 👉 Châm biếm, phê phán ông đồ chỉ ham ăn uống, vật chất, bụng chỉ nghĩ đến cơm, gà, cá, thịt chứ không thực sự quan tâm đến chữ nghĩa, sách vở, dù bề ngoài tỏ ra là người học thức. --- Câu 4. Thủ pháp gây cười của truyện là: Chơi chữ, nói lái Tạo mâu thuẫn giữa lời nói và thực chất con người Phóng đại, châm biếm sắc sảo --- Câu 5. Tác giả dân gian sáng tác truyện nhằm: Phê phán thói giả dối, háo danh, ham ăn Ca ngợi trí thông minh, óc hài hước của nhân dân Mang lại tiếng cười giải trí nhưng giàu ý nghĩa giáo dục. --- Câu 6. (Đoạn văn 3–5 câu) Câu chuyện giúp em hiểu rằng con người không nên sống giả tạo, khoe khoang tri thức mà không có thực chất. Qua nhân vật Quỳnh, em học được cách dùng trí thông minh để phê phán cái xấu một cách nhẹ nhàng mà sâu sắc. Truyện còn nhắc nhở chúng ta phải sống chân thật, biết trau dồi kiến thức và đạo đức của bản thân.

Câu 1. (2,0 điểm) a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn (0,25 điểm): − Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của đoạn văn. − Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, song song. b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Cảm nghĩ sau khi đọc bài thơ "Bài học đầu cho con" của tác giả Đỗ Trung Quân. c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận (1,5 điểm): − Xác định được các ý phù hợp để nêu cảm nhận, suy nghĩ về yếu tố nội dung hay nghệ thuật để xác định ở phần mở đoạn, sau đây là một số gợi ý: + Khái niệm "quê hương" được lí giải bằng những hình ảnh gần gũi, bình dị nhất trong kí ức tuổi thơ của mỗi người: ++ Đó là những hình ảnh gắn với những kỉ niệm ngọt ngào, thân thuộc: "chùm khế ngọt", "đường đi học rợp bướm vàng bay". Những hình ảnh này gợi lên trong tâm tưởng của em một không gian tuổi thơ êm đềm, hạnh phúc. ++ Đó là những trò chơi, những cảnh vật yên bình của làng quê: "con diều biếc", "con đò nhỏ". Những hình ảnh này giúp cho tâm hồn em cảm thấy bình yên, thoải mái. ++ Đặc biệt, quê hương luôn gắn liền với hình ảnh người mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp. Điều này cho thấy quê hương chính là điểm tựa vững chắc, là bến đỗ tinh thần của mỗi con người. ➞ Nhận xét, nêu cảm nhận, suy nghĩ về những hình ảnh trên: Những hình ảnh được nhắc đến trong bài thơ đã gợi lên trong em những kí ức tuổi thơ êm đềm, tươi đẹp. Chính những phép so sánh giản dị, những hình ảnh gần gũi, thân thuộc cùng với những lời giảng giải nhẹ nhàng, tha thiết, đầy yêu thương của người mẹ đã khiến cho khái niệm "quê hương" vốn trừu tượng đã trở nên cụ thể, thân thương hơn bao giờ hết. Nó khiến cho em hiểu sâu sắc hơn về "quê hương" và thêm yêu quý nơi chôn rau cắt rốn của mình. Câu 2. (4,0 điểm) a. Xác định được kiểu bài (0,25 điểm): Xác định đúng kiểu bài: Bài văn nghị luận. b. Xác định được yêu cầu của kiểu bài (0,25 điểm): Ý nghĩa của quê hương đối với cuộc đời mỗi người. c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để triển khai bài viết (3,5 điểm): – Xác định được các ý chính của bài viết. – Sắp xếp được các ý hợp lí theo bố cục 3 phần của bài văn nghị luận: c1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của bản thân về vấn đề. c2. Thân bài: Đưa ra những luận điểm, lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ vấn đề. Sau đây là gợi ý: * Giải thích: Quê hương là nơi ta sinh ra và lớn lên, là nơi có những người thân yêu ruột thịt, là nơi lưu giữ kỉ niệm trong đời. Nhắc đến quê hương là nhắc về những gì gần gũi, thân thuộc nhất. * Bàn luận về ý nghĩa của quê hương đối với cuộc đời mỗi người: – Luận điểm 1: Quê hương giúp hình thành nhân cách và nuôi dưỡng tâm hồn con người. + Lí lẽ: Quê hương là cái nôi nuôi dưỡng con người khôn lớn, hình thành ở con người những phẩm chất tốt đẹp, dạy ta biết yêu thương và gắn bó với gia đình, bạn bè, cộng đồng. + Bằng chứng: ++ Hình ảnh "chùm khế ngọt", "đường đi học", "rợp bướm vàng",… gợi nhớ tuổi thơ bình dị, êm đềm. ++ Những dòng thơ "Quê hương là dòng sữa mẹ/ Thơm thơm giọt xuống bên nôi", "Quê hương mỗi người chỉ một/ Như là chỉ một mẹ thôi/ Quê hương nếu ai không nhớ/ Sẽ không lớn nổi thành người.",… khẳng định mối quan hệ gắn bó thiêng liêng của con người với quê hương, như tình mẫu tử cao quý, quê hương giúp con người biết yêu thương, trân trọng và giữ gìn những giá trị tinh thần quý giá. ➞ Quê hương giúp mỗi người hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn và khát vọng sống, để mỗi bước đi trong đời đều thấm đẫm tình yêu thương và sự gắn bó sâu sắc với cội nguồn. – Luận điểm 2: Quê hương không chỉ là điểm tựa tinh thần mà còn là động lực phấn đấu, khơi gợi tinh thần trách nhiệm cho mỗi người. + Lí lẽ: Khi trân trọng, gắn bó với quê hương, con người sẽ có ý thức giữ gìn, phát triển giá trị tinh thần và văn hoá quê hương; đồng thời nhận thức được những trách nhiệm đối với cộng đồng, xã hội. + Bằng chứng: ++ Trong lịch sử, tình yêu quê hương và xóm làng đã thúc đẩy con người đứng lên bảo vệ đất nước trong các cuộc kháng chiến. ++ Trong đời sống hiện đại, quê hương là nơi nuôi dưỡng ước mơ, là điểm tựa tinh thần, giúp con người kiên cường vượt qua thử thách. ➞ Quê hương vừa là điểm tựa tinh thần, vừa là nguồn cảm hứng nhưng cũng mang trách nhiệm, thúc đẩy con người trưởng thành và có ý thức, động lực cống hiến. * Liên hệ, mở rộng: – Bình luận về ý nghĩa của vấn đề xã hội được gợi ra từ tác phẩm: Sự gắn bó với quê hương xứ sở là nguồn động lực quan trọng để con người cố gắng xây dựng và phát triển đất nước giàu mạnh. Mỗi chúng ta cần có ý thức gắn bó với quê hương, bồi đắp tình yêu quê hương bằng những hành động và việc làm cụ thể. – Phản đề: + Bên cạnh những người biết trân trọng và gắn bó với quê hương, vẫn còn những người thờ ơ, vô cảm, chạy theo lợi ích cá nhân, xem nhẹ giá trị tinh thần và ý nghĩa của quê cha đất tổ. + Phê phán lối sống vô cảm để khẳng định giá trị cao đẹp của tình yêu và sự gắn bó với quê hương. c3. Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát. Câu 2. Bài thơ là lời người mẹ nói với con, qua đó dạy con bài học đầu tiên về quê hương. Câu 3. Bốn hình ảnh được dùng để mô tả quê hương: Chùm khế ngọt Con diều biếc Con đò nhỏ Cầu tre nhỏ Nhận xét: Những hình ảnh này đều gần gũi, mộc mạc, giản dị, gắn bó với tuổi thơ làng quê Việt Nam, gợi lên cảm xúc ấm áp, thân thương về quê hương. Câu 4. Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng xuyên suốt bài thơ (Quê hương là…, Quê hương như…) có tác dụng: Làm cho khái niệm quê hương trở nên cụ thể, sinh động Giúp người đọc cảm nhận quê hương qua những hình ảnh quen thuộc Thể hiện tình cảm yêu thương, trân trọng, thiêng liêng dành cho quê hương → Qua đó nhấn mạnh: quê hương luôn gắn bó sâu nặng với mỗi con người. Câu 5. Hai dòng thơ: > “Quê hương mỗi người chỉ một Như là chỉ một mẹ thôi” thể hiện rằng quê hương là duy nhất, không thể thay thế, giống như người mẹ trong cuộc đời mỗi con người. Câu thơ khẳng định giá trị thiêng liêng, bền chặt của quê hương, đồng thời nhắc nhở mỗi người phải yêu quý, trân trọng và gìn giữ quê hương của mình. II. LÀM VĂNCâu 1. Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) Bài thơ “Bài học đầu cho con” của Đỗ Trung Quân đã để lại trong em nhiều cảm xúc sâu lắng. Qua lời dạy dịu dàng của người mẹ, hình ảnh quê hương hiện lên thật gần gũi và thân thương với chùm khế ngọt, con diều biếc, con đò nhỏ, cầu tre quen thuộc. Những hình ảnh ấy gợi nhớ đến tuổi thơ êm đềm, trong sáng của mỗi con người. Em đặc biệt ấn tượng với câu thơ “Quê hương mỗi người chỉ một/ Như là chỉ một mẹ thôi” bởi nó giúp em hiểu rằng quê hương có ý nghĩa vô cùng thiêng liêng, không gì có thể thay thế. Bài thơ không chỉ gợi nhắc kỉ niệm tuổi thơ mà còn dạy em bài học quý giá về tình yêu quê hương, đất nước. II viết

. BÀI LÀM

Quê hương có ý nghĩa vô cùng thiêng liêng đối với cuộc đời mỗi con người. Đó là nơi ta sinh ra, lớn lên, nơi lưu giữ những kỉ niệm đầu đời ngọt ngào và trong sáng nhất. Dù đi đâu, làm gì, quê hương vẫn luôn là điểm tựa tinh thần bền vững trong tâm hồn mỗi người. Quê hương trước hết là cội nguồn của sự sống. Từ mái nhà nhỏ, con đường làng, dòng sông quê cho đến tiếng ru của mẹ, tất cả đã nuôi dưỡng tâm hồn ta từ thuở ấu thơ. Những kỉ niệm ấy theo ta suốt cuộc đời, trở thành hành trang tinh thần quý giá giúp ta vượt qua khó khăn, thử thách. Khi mệt mỏi hay vấp ngã, nghĩ về quê hương, con người lại có thêm động lực để vươn lên. Không chỉ vậy, quê hương còn góp phần hình thành nhân cách mỗi con người. Chính môi trường sống, truyền thống, phong tục quê hương đã dạy ta cách yêu thương, chia sẻ và sống có trách nhiệm. Tình yêu quê hương cũng là nền tảng của lòng yêu nước. Một người biết yêu quý nơi mình sinh ra sẽ biết trân trọng đất nước và cộng đồng. Trong xã hội hiện đại, khi nhiều người phải rời xa quê hương để học tập và làm việc, ý nghĩa của quê hương lại càng trở nên sâu sắc. Quê hương là nơi để trở về, là chốn bình yên sau những bộn bề của cuộc sống. Vì vậy, mỗi người cần biết giữ gìn, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Tóm lại, quê hương là một phần máu thịt không thể tách rời trong cuộc đời mỗi con người. Yêu quê hương chính là trân trọng quá khứ, sống tốt ở hiện tại và có trách nhiệm với tương lai.

Nếu được chọn một trong ba điều: tình yêu thương, lòng bao dung, sự thấu cảm, em sẽ chọn tình yêu thương để bảo vệ “ngôi nhà thế gian của chúng ta”. Bởi vì tình yêu thương là gốc rễ của mọi giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Khi con người biết yêu thương nhau, họ sẽ biết tôn trọng, chia sẻ và giúp đỡ, từ đó giảm bớt thù hận, bạo lực và đối kháng. Tình yêu thương giúp con người mở lòng, không vô cảm trước nỗi đau của người khác, khiến “ngôi nhà thế gian” trở nên ấm áp chứ không còn lạnh lẽo. Hơn nữa, từ tình yêu thương sẽ nảy sinh lòng bao dung và sự thấu cảm, giúp con người sống nhân ái, hòa bình hơn. Vì vậy, em lựa chọn tình yêu thương, bởi đó là sức mạnh có thể hóa giải “máu chảy, thù hận, đối kháng và giá lạnh”, gìn giữ và bảo vệ thế giới như một mái nhà chung của nhân loại.

Trong câu văn: nghĩa tường mình là: "Tại sao chúng ta lại biến ngôi nhà thế gian của chúng ta thành một nơi của máu chảy, của thù hận, của đối kháng và của những giá lạnh?"

-" Ngôi nhà thế gian " ( là ngôi nhà chung của nhân loại )

Nghĩa hàm ẩn : " nơi của máu chảy, của thù hận, của đối kháng và của những giá lạnh ''

- Bày tỏ sự đau xót , phê phán những hành động chiến tranh , bạo lực , ích kỉ của con người.

+ Nhắc nhở , kêu gọi con người hãy sống yêu thương, hoà bình , đoàn kết, để thế giới trở thành mái nhà ấm áp thay vì nơi của hận thù và máu đổ