Câu 1

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người. Chủ động giúp chúng ta biết tự đặt mục tiêu, tự lựa chọn con đường và nỗ lực hành động để đạt được điều mình mong muốn, thay vì thụ động chờ đợi sự sắp đặt của hoàn cảnh. Người sống chủ động luôn sẵn sàng học hỏi, dám thử thách bản thân và không ngại thay đổi để thích nghi với xã hội không ngừng phát triển. Nhờ đó, họ có nhiều cơ hội thành công hơn trong học tập, công việc cũng như trong các mối quan hệ. Ngược lại, nếu sống thụ động, con người dễ ỷ lại, mất phương hướng và bỏ lỡ những cơ hội quý giá của cuộc đời. Đặc biệt đối với học sinh, lối sống chủ động thể hiện qua việc tự giác học tập, quản lý thời gian hiệu quả và không ngừng rèn luyện kỹ năng. Có thể nói, sống chủ động chính là chìa khóa giúp mỗi người làm chủ tương lai, khẳng định giá trị bản thân và sống một cuộc đời ý nghĩa.

Câu 2

Đoạn thơ đã khắc họa một bức tranh mùa hè sinh động, tràn đầy sức sống của làng quê Việt Nam. Những hình ảnh “hòe lục đùn đùn”, “thạch lựu phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” gợi nên màu sắc rực rỡ và hương thơm ngào ngạt của thiên nhiên. Không gian không chỉ có cảnh mà còn có âm thanh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”, “dắng dỏi cầm ve”, tạo nên nhịp sống sôi động, yên bình. Qua đó, ta cảm nhận được tình yêu thiên nhiên tha thiết và tấm lòng gắn bó sâu nặng của Nguyễn Trãi đối với cuộc sống dân dã. Đặc biệt, câu thơ cuối “Dân giàu đủ khắp đòi phương” thể hiện ước mong cao đẹp về một xã hội thái bình, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Đoạn thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn cho thấy tâm hồn nhân ái, yêu nước và thương dân sâu sắc của nhà thơ.

Câu 1

Văn bản thuộc thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”
  → Đó đều là những sinh hoạt giản dị, gần gũi thiên nhiên, thể hiện cuộc sống thanh nhàn, không màng vật chất
• Câu 3

Biện pháp tu từ: Liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”).

Tác dụng:

• Khắc họa đầy đủ những công cụ lao động quen thuộc của người ẩn sĩ.
• Nhấn mạnh cuộc sống tự cung tự cấp, giản đơn.
• Góp phần làm nổi bật niềm vui thanh thản, chủ động trong lao động và cuộc sống.
• Câu 4

Quan niệm dại – khôn rất đặc biệt:

• “Dại” là rời bỏ chốn bon chen để sống thanh nhàn.
• “Khôn” là chạy theo danh lợi, phú quý nơi ồn ào.
  → Thực chất, “dại” mới là khôn thực sự, thể hiện thái độ phủ định danh lợi và đề cao lối sống an nhiên, tự tại.
• Câu 5

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là con người có nhân cách cao đẹp, sống thanh cao, giản dị và gần gũi với thiên nhiên. Ông chủ động rời xa vòng danh lợi để giữ gìn khí tiết và sự thanh sạch trong tâm hồn. Cuộc sống đạm bạc nhưng luôn an vui, tự tại. Quan niệm sống của ông thể hiện trí tuệ sâu sắc và bản lĩnh vững vàng. Qua đó, ta càng trân trọng một bậc hiền triết coi nhẹ vật chất, coi trọng giá trị tinh thần.