II. PHẦN VIẾT

Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi buồn man mác trước sự đổi thay của quê hương và tuổi thơ. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” thể hiện khát khao trở về những ngày tháng bình yên, hồn nhiên đã xa. Tuy nhiên, làng quê giờ đây không còn nguyên vẹn như trước: bạn bè phải rời làng kiếm sống, ruộng đồng khó khăn, “mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no”. Những câu thơ ấy phản ánh thực trạng cuộc sống nông thôn nhiều vất vả khiến con người buộc phải tha hương. Không chỉ vậy, vẻ đẹp truyền thống của làng quê cũng dần mất đi: thiếu nữ không còn hát dân ca, lũy tre thân thuộc bị thay bằng nhà cửa chen chúc. Qua đó, tác giả bộc lộ niềm tiếc nuối trước sự mai một của những giá trị xưa cũ. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu trầm lắng, hình ảnh gần gũi và giàu sức gợi. Các phép đối lập giữa quá khứ và hiện tại làm nổi bật nỗi buồn và tình yêu tha thiết của tác giả dành cho quê hương.

Câu 2. Viết bài văn khoảng 600 chữ

Suy nghĩ về mạng xã hội trong cuộc sống hiện đại

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống con người. Các nền tảng như Facebook, TikTok, Zalo hay Instagram không chỉ giúp kết nối mọi người mà còn tác động sâu sắc đến cách học tập, làm việc và giao tiếp. Mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tồn tại không ít mặt trái, đòi hỏi mỗi người phải biết sử dụng một cách thông minh và có trách nhiệm.

Trước hết, mạng xã hội giúp con người kết nối và chia sẻ thông tin nhanh chóng. Chỉ với một chiếc điện thoại có kết nối internet, chúng ta có thể trò chuyện với người thân, bạn bè ở xa, cập nhật tin tức trong và ngoài nước hay học hỏi thêm nhiều kiến thức bổ ích. Đặc biệt, trong học tập, mạng xã hội giúp học sinh dễ dàng tiếp cận tài liệu, tham gia các nhóm học tập và trao đổi kiến thức với nhau. Không ít người cũng tận dụng mạng xã hội để kinh doanh, quảng bá sản phẩm hoặc phát triển bản thân. Có thể nói, mạng xã hội đã góp phần làm cho cuộc sống hiện đại trở nên tiện lợi và năng động hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích ấy, mạng xã hội cũng đem lại nhiều tác hại đáng lo ngại. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, dành quá nhiều thời gian cho việc lướt mạng mà quên đi học tập và các mối quan hệ thực tế. Tình trạng nghiện mạng xã hội khiến con người sống khép kín, phụ thuộc vào lượt thích và bình luận của người khác. Ngoài ra, môi trường mạng còn xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, độc hại, dễ gây hiểu lầm hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của người dùng. Một số người lợi dụng mạng xã hội để xúc phạm, bôi nhọ người khác, gây ra hiện tượng bạo lực mạng ngày càng phổ biến. Không ít học sinh vì chạy theo các trào lưu vô bổ trên mạng mà xao nhãng học hành, ảnh hưởng đến tương lai của bản thân.

Vì vậy, mỗi người cần biết sử dụng mạng xã hội một cách hợp lí. Trước tiên, cần dành thời gian phù hợp, không để mạng xã hội chi phối cuộc sống. Chúng ta nên chọn lọc thông tin, tiếp nhận những nội dung tích cực, bổ ích và tránh xa các thông tin độc hại. Đồng thời, mỗi người cần có ý thức ứng xử văn minh trên không gian mạng, tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với lời nói của mình. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng để học sinh sử dụng mạng xã hội đúng cách, phục vụ cho học tập và phát triển bản thân.

Mạng xã hội là thành tựu của thời đại công nghệ và sẽ tiếp tục gắn bó với cuộc sống con người. Điều quan trọng không phải là tránh xa mạng xã hội mà là biết làm chủ nó. Khi sử dụng đúng cách, mạng xã hội sẽ trở thành công cụ hữu ích giúp con người kết nối, học hỏi và phát triển trong xã hội hiện đại.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên
→ Thơ tự do (số chữ mỗi dòng không đều, không gò bó niêm luật).

Câu 2. Trong văn bản trên, hạnh phúc được miêu tả qua những tính từ nào?
→ Các tính từ miêu tả hạnh phúc: xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư.

Câu 3. Hiểu nội dung đoạn thơ sau như thế nào?
“Hạnh phúc
đôi khi như quả
thơm trong im lặng, dịu dàng”

→ Đoạn thơ cho thấy hạnh phúc là những điều giản dị, nhẹ nhàng, âm thầm nhưng ngọt ngào và đáng trân trọng; không cần phô trương mà vẫn đem lại cảm giác bình yên cho con người.

Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ:
“Hạnh phúc
đôi khi như sông
vô tư trôi về biển cả
Chẳng cần biết mình
đầy vơi”

→ Tác dụng:

• Làm hình ảnh thơ sinh động, gợi cảm.
• Nhấn mạnh hạnh phúc mang vẻ đẹp tự nhiên, vô tư, thanh thản, không toan tính.
• Gợi triết lí sống: biết buông bỏ lo âu, sống thuận theo tự nhiên sẽ cảm nhận được hạnh phúc.

Câu 5. Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả
→ Tác giả quan niệm hạnh phúc rất bình dị, gần gũi, có mặt trong những điều nhỏ bé của cuộc sống; đó là sự nhẹ nhàng, thanh thản, vô tư và biết trân trọng những khoảnh khắc đời thường.