25

25

Bài 11

Câu 1:

-Ngôi kể của văn bản trên: ngôi thứ 3(người kể giấu mình và không trực tiếp tham gia vào câu chuyện)

Câu 2:

-Điểm nhìn trần thuật :đặt vào nhân vật Chi Hon -đó là điểm nhìn nội tâm bên trong

Câu 3:

-Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn “Lúc mẹ bị xô tuột khỏi tay bố, cô đang cùng đồng nghiệp tham dự triển lãm sách tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Lúc mẹ cô bị lạc ở ga tàu điện ngầm Seoul, cô đang cầm trên tay bản dịch tiếng Trung cuốn sách của cô tại một quầy sách ở triển lãm.” là phép đối lặp và lặp cấu trúc câu("lúc mẹ....,cô đang...")

-Tác dụng:

+Tăng sức gợi hình gợi cảm tạo nhịp điệu âm hưởng cho lời văn

+Nhấn mạnh sự vô tâm ,xa cách của Chi Hon khi mẹ gặp nạn cô lại mải đuổi theo sự nghiệp

+Tạo cảm giác đau xót ,day dứt khiến người đọc cảm nhận sâu sắc hơn về sự ân hận của nhân vật

+Qua đó tác giả muốn gửi gắm tới người đọc về tình mẫu tử thiêng liêng

Câu 4:

-Phẩm chất của người mẹ thể hiện qua câu văn của người con gái là

+Tần tảo ,luôn chăm sóc và yêu thương con

+Giản dị ,hi sinh , luôn nghĩ cho con mình trước

+Kiên cường mạnh mẽ dù sống nơi quê nghèo

-Câu văn thể hiện là:

+"Mẹ nắm chặt tay cô ,bước đi giữa biển người với phong thái có thể đe dọa cả những tòa nhà lừng lững"

+"Nếu là con thì mẹ đã thử chiếc váy đó"

Câu 5:

Trong cuộc sống ,đôi khi chỉ một hành động vô tâm cũng khiến người thân bị tổn thương.Trong văn bản "Hãy chăm sóc mẹ "của Lý Hiệp Lâ,m ,nhân vật Chi Hon -người con thứ 3 đã hối tiếc vì không quan tâm đến mẹ và có mặt khi mẹ cần .Ta dễ dàng bỏ qua mong muốn nhỏ bé của cha mẹ hay gạt đi tấm lòng chân thành mà họ dành cho ta để rồi khi mất đi rồi mới thấy hối tiếc.Một lời nói cọc cằn, một lần thờ ơ hay một khoảnh khắc không lắng nghe cũng khiến người khác buồn lòng.Vì vậy mỗi người cần biết trân trọng thời gian ở bên người thân của mình, quan tâm và thấu hiểu để không trở thành điều hối tiếc của cuộc đời mình.

Bài 2

Câu 1

Bài làm

Diễn biến tâm lý của Chi Hon trong đoạn trích cho thấy nỗi ân hận và thương mẹ sâu sắc của một người con.Khi nhận tin mẹ bị lạc, cô rơi vào trạng thái bàng hoàng và cảm giác tội lỗi vì bản thân mình quá vô tâm khi bốn ngày sau mới biết chuyện.Những hồi ức cũ xưa bỗng trỗi dậy khiến cô mang theo nỗi nhớ dằn vặt.Cô nhớ lần từ chối chiếc váy mẹ chọn và hiểu rằng mình đã làm mẹ buồn mà không hề hay biết.Trở lại nhà ga, nơi mẹ biến mất,Chi Hon thấy rõ hơn về sự hỗn loạn mà mẹ phải đối mặt,từ đó cảm giác lo lắng và đáng sợ tăng lên đến bội lần.Tâm lí của Chi Hon còn thể hiện qua sự giằng xé:trách bố,trách mẹ,trách gia đình rồi trách chính mình vì đã không ở bên mẹ khi mẹ cần.Diễn biến tâm trạng ấy cho thấy tình yêu của Chi Hon luôn hiện hữu,chỉ bị che khuất bởi bộn bề cuộc sống.Đến khi mẹ mất tích,tình yêu đó vỡ òa thành nỗi ân hận,như một cảnh tỉnh về sự vô tâm mà con cái dễ mắc phải với người sinh thành mình.

Câu 2

Bài làm

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người ,kí ức về người thân yêu luôn là phần không thể tách rời .Đó không chỉ là những mảnh ghép của quá khứ ,mà còn là điểm tựa tinh thần giúp ta đứng vững trước những thay đổi và biến động của cuộc sống.Con người có thể lớn lên,đi thật xa và trưởng thành nhưng kí ức gắn với cha mẹ người thân yêu với ta luôn tồn tại như chiếc neo níu giữ ta ở lại giữa dòng đời hối hả ,nhộn nhịp.

Kí ức về người thân trước hết giúp ta nhận ra về cội nguồn của mình.Mỗi lời dạy của cha,mỗi cái nắm tay của mẹ ,mỗi kỉ niệm tuổi thơ đều xây dựng nên cách nhìn đa chiều của ta với thế giới.Khi đối diện với khó khăn nhiều người vẫn nhớ về những năm tháng được che chở,để rồi từ đó có thêm sức mạnh tiến bước.Kí ức còn nhắc nhở ta rằng từng được yêu thương vô điều kiện,và chính tình yêu đó giúp ta trưởng thành,biết quan tâm tới mọi người xung quanh hơn.

Không chỉ là nguồn động viên , kí ức còn là bài học quý giá. Nhiều phong tục , nếp sống ,giá trị đạo đức được truyền tải qua thế hệ thông qua các kỉ niệm.Nhờ hồi tưởng,ta hiểu được sự hi sinh thầm lặng của cha mẹ khiến ta biết trân trọng những điều bình dị mà trước đây ta phớt lờ đi.Khi người thân rời xa , kí ức trở thành chiếc cầu nối duy nhất giúp ta tiếp tục cảm nhận được tình thương của họ.Đây là cách giữ họ ở lại trong tim ta bằng một cách ấm áp và lâu bền nhất .

Hơn nữa, kí ức còn giúp con người sống chậm lại,yêu thương nhau đúng cách.Như câu chuyện "Hãy chăm soc mẹ" nhắc nhở ta rằng khi mất đi một người thân quan trọng đối với mình mọi thứ dần trở nên sụp đổ về cả tinh thần và thể xác, lúc đó mới khiến ta nhận ra điều quý giá mà họ mang lại cho mình.Kí ức có thể khiến ta day dứt, nhưng cũng từ đó khiến ta sống tử tế , biết cách yêu thương trọn vẹn hơn.

Việc giữ gìn và trân trọng kí ức về những người thân yêu chính là giữ gìn phẩm chất giá trị đạo đức của chính mình.Đó là nơi ta có thể trở về bất cứ lúc nào, ánh sáng dẫn đường ,thứ tình yêu bền vững nhất trong cuộc đời mỗi con người.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính:

-Nghị luận : đoạn trích là bài viết mang tính lý giải, phản ánh, rút ra tư tưởng, nhắc nhở người đọc cách sống. Văn bản sử dụng lý lẽ, dẫn chứng, suy ngẫm để thuyết phục người đọc.

Câu 2. Nội dung chính của đoạn trích:

- Tác giả khẳng định cái chết của một người là lời nhắc nhở của tạo hóa đối với những người đang sống: nó giúp con người thức tỉnh, nhìn lại hành vi, trân trọng lẫn nhau, giảm bớt lòng tham và ích kỷ, từ đó khuyến khích sống nhân văn, biết chia sẻ, cảm thông và sống đúng hơn với người bên cạnh.

Câu 3. Xác định và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ trong đoạn (7):

- Đoạn (7) có biện pháp ẩn dụ/so sánh: “đời sống chúng ta đang sống là một cánh đồng. Còn cái chết là một cánh đồng bên cạnh…”

- Hiệu quả: Ẩn dụ làm cho khái niệm trừu tượng về cái chết trở nên hình ảnh, gần gũi và ít đáng sợ hơn; gợi trí tưởng tượng về một “nơi khác” liên thông với đời sống hiện tại, từ đó giảm bớt nỗi sợ chết và khuyến khích người đọc suy nghĩ về sự liên tục của đời sống. Đồng thời, so sánh này góp phần khuyên người ta sống trung thực để ra đi thanh thản, khiến luận điểm trở nên cảm xúc và thuyết phục hơn.

Câu 4.

- Tác giả cho rằng: cái chết chứa đựng một lời nhắc nhở — nó làm thức tỉnh người còn sống, khiến họ nhìn lại hành xử, nhớ tới phẩm chất tốt đẹp, và chìa ra cơ hội để sống nhân văn hơn.

- Quan điểm của mình

+ Đồng tình ở mức độ: thường khi một người mất, những người ở lại bộc lộ cảm xúc chân thành hơn (hối tiếc, thương xót), nhớ lại kỷ niệm tốt đẹp; cái chết thực sự “nhắc nhở” chúng ta về giá trị của người khác và về cách chúng ta đã sống. Lý do: cái chết phá vỡ thói quen vô cảm, làm lộ rõ hậu quả của hành vi thiếu thiện chí, khiến con người dễ thấy giá trị của sự chia sẻ, nhường nhịn. Tuy nhiên, không phải lúc nào cái chết cũng dẫn tới thay đổi lâu dài — nhiều người chỉ bộc phát cảm xúc nhất thời rồi lại rơi vào cũ. Vì thế, dù đồng ý với nhận định của tác giả về tính nhắc nhở của cái chết, ta cũng nên chủ động rèn luyện nhân cách để không phải chờ “lời nhắc” đau thương mới tỉnh ngộ.

Câu 5.

- Thông điệp chính: Hãy sống tốt, trân trọng và đối xử nhân văn với những người đang sống bên ta — đừng chờ đến khi họ ra đi mới biết hối tiếc.

-Vì đoạn văn nhiều lần nhắc đến việc cái chết đánh thức phẩm chất tốt đẹp bị lấp bởi dục vọng,thông điệp này trực tiếp kêu gọi hành động thường nhật: chia sẻ, cảm thông, hạn chế tham lam, sống có trách nhiệm — điều đó vừa thiết thực vừa mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

PHẦN 2 — BÀI 2

Câu 1

Bài làm:

Sống một cách ý nghĩa không chỉ là đạt được thành công vật chất mà còn là sống có trách nhiệm, có tình người và có mục đích. Trước hết, cần có ý thức tự hoàn thiện bản thân, không ngừng học hỏi, rèn luyện phẩm chất, giảm bớt những thói quen ích kỷ để hành động theo chuẩn mực đạo đức. Thứ hai, trân trọng các mối quan hệ,gia đình, bạn bè, đồng nghiệp—bởi chính sự sẻ chia và quan tâm làm cuộc sống phong phú và bền vững.Chúng ta nên thể hiện lòng biết ơn và sự quan tâm bằng hành động thiết thực thay vì chờ dịp lễ hay biến cố. Thứ ba, sống có mục đích và cống hiến: dù nghề nghiệp lớn hay nhỏ, khi làm việc với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết thì công việc trở nên có ý nghĩa; đóng góp cho cộng đồng càng làm cuộc đời thêm giá trị. Cuối cùng, giữ lương tâm và cân bằng nội tâm—biết tiết chế dục vọng, biết “dừng lại” để thưởng thức những phút giây bình dị—giúp ta tránh hối tiếc. Kết hợp những phương thức ấy sẽ tạo nên một đời sống không chỉ tiện nghi mà còn trọn vẹn và đáng sống.

⸻

Câu 2.

Bài làm

Bài thơ Áo cũ của Lưu Quang Vũ là một khúc ca dịu dàng, vừa thân mật vừa xúc động về tình mẫu tử và thời gian. Tác phẩm dùng chiếc áo cũ làm biểu tượng trung tâm để liên kết kỷ niệm, tình yêu và nỗi lo âu trước sự già đi của mẹ. Từ hình ảnh giản đơn, nhà thơ mở ra một thế giới cảm xúc sâu sắc, gọi mời người đọc suy ngẫm về cách chúng ta trân trọng những vật kỷ niệm và trân trọng người đã hy sinh cho mình.

Về nội dung, thơ diễn tả mối quan hệ giữa đứa con và mẹ qua một vật rất đời thường — chiếc áo. Những câu mở đầu: “Áo cũ rồi, mỗi ngày thêm ngắn .Chỉ đứt sờn màu bạc hai vai” vừa cho thấy hiện thực phôi pha của thời gian, vừa gợi cảm giác xót xa. Chiếc áo sờn, bạc màu không chỉ báo hiệu tuổi thơ trôi qua mà còn nhắc đến sự hao mòn của mẹ — “hai vai” khắc họa công lao vất vả, gánh nặng nuôi con. Hình ảnh này giản dị nhưng giàu gợi, khiến người đọc dễ liên hệ tới ký ức riêng.

Thơ càng đi sâu khi liên kết hành động vá áo với sự quan tâm của mẹ: “Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn .Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim”. Ở đây, hành động vá áo trở thành thước đo thời gian và tình mẫu tử: mẹ vá áo không chỉ vì tấm áo rách mà còn vì nhận thức con lớn lên, vì khó khăn thị lực của mẹ gắn với tuổi già. Câu thơ rất đời, có chi tiết “mắt phải cay cay” ở khổ đầu, tạo sức lay động,ký ức bật lên qua xúc cảm thị giác, hình ảnh vừa cụ thể vừa lắng đọng.Kỹ thuật nghệ thuật ở Áo cũ nhấn mạnh vào hình ảnh và chi tiết đời thường: màu bạc, sờn, đường khâu tay, chỉ để xâu kim — tất cả tạo nên bức tranh sinh động, gần gũi. Ngôn ngữ giản dị, thuần Việt, giàu nhạc cảm; các liên kết nhịp nhàng giữa câu thơ làm cảm xúc dâng lên tự nhiên, không bị gò ép. Bài thơ còn sử dụng phép đối chiếu tinh tế: “Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn” — sự thay đổi của áo tương ứng với sự già đi của mẹ, vừa logic vừa xúc động.

Ở khổ cuối, lời thơ trở thành lời khuyên: “Hãy biết thương lấy những manh áo cũ / Để càng thương lấy mẹ của ta , thương những gì đã sống cùng ta sống . Những gì trong năm tháng trôi qua…” Đó là mệnh lệnh nhân văn: trân trọng quá khứ, trân trọng vật kỷ niệm để yêu thương người đã hy sinh. Câu kết mở rộng ý nghĩa cá nhân sang giá trị chung của thời gian: ''giữ gìn ký ức là giữ gìn nhân cách, là biết ơn''. Lời kêu gọi mang tính phổ quát, đánh thức nhận thức của người đọc về thái độ đối với tuổi già, với ký ức gia đình. Áo cũ đạt được sức lay động nhờ sự hòa quyện giữa hình ảnh cụ thể, cảm xúc chân thành và thông điệp nhân văn. Lưu Quang Vũ không cần lời lẽ cao sang để nói về tình mẹ; ông chỉ cần một chiếc áo là vật mòn thời gian để đánh thức lương tri người đọc. Bài thơ nhắc chúng ta rằng giữa nhịp sống vội vã đừng quên nhìn lại và nâng niu những điều rất đời, vì ở đó có tình yêu và sự hy sinh đáng trân trọng.

Áo cũ khép lại nhưng dư âm về tình mẹ vẫn ngân mãi. Bằng giọng thơ mộc mạc mà thấm thía, Lưu Quang Vũ đã khơi dậy trong mỗi người nỗi biết ơn sâu kín dành cho mẹ và những điều bình dị đã gắn bó với ta suốt một đời. Bài thơ không chỉ là hoài niệm về ký ức, mà còn là lời nhắc nhở thiết tha: hãy trân trọng những gì tưởng chừng nhỏ bé hôm nay, bởi đó chính là điều nâng đỡ ta trên hành trình lớn lên. Tác phẩm nhờ vậy trở thành một bông hoa đẹp trong vườn thơ Việt Nam, luôn làm ấm trái tim người đọc ở mọi thế hệ.