Câu 1: Thể thơ tự do

Câu 2: Các dòng thơ miêu tả vẻ đẹp của con trai, con gái Pa Dí là: Con trai trần trong mặt trời nắng cháy / Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày. Con gái đẹp trong sương giá đông sang / Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.

Câu 3:Hai dòng thơ: Biết gọi gió, gọi mưa, gọi nắng Chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc (gọi... gọi... gọi...), liệt kê (gió, mưa, nắng, suối, sông), và nhân hóa/phóng đại (gọi gió, gọi mưa, bắt nước ngược dòng). Tác dụng:

+ Nhấn mạnh sức mạnh phi thường, ý chí kiên cường và khả năng chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt của người dân Pa Dí. Họ không khuất phục trước hoàn cảnh mà chủ động cải tạo thiên nhiên để phục vụ cuộc sống.

+ Tạo nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ, làm tăng sức biểu cảm và âm hưởng hùng tráng cho lời thơ.

Câu 4: Qua đoạn trích, tác giả thể hiện:

+ Lòng tự hào sâu sắc về dân tộc Pa Dí tuy ít người ("hai ngàn chiếc lá") nhưng có sức sống mãnh liệt, bền bỉ. + Sự trân trọng và cảm phục trước vẻ đẹp lao động, sự chịu thương chịu khó và ý chí vươn lên của đồng bào mình. + Tình yêu quê hương, bản làng tha thiết, gắn bó máu thịt với cội nguồn.

Câu 5 : Từ đoạn trích, chúng ta có thể rút ra những bài học ý nghĩa: +Sống có ý chí và nghị lực không đầu hàng trước hoàn cảnh khó khăn, luôn nỗ lực sáng tạo và lao động để làm chủ cuộc đời mình. + Trân trọng bản sắc và cội nguồn dù ở đâu cũng cần tự hào về truyền thống văn hóa và nguồn gốc của dân tộc mình. + Tinh thần đoàn kết dù là một cộng đồng nhỏ bé nhưng nếu có sự gắn kết và quyết tâm ("một cây đứng trong muôn rừng cây đứng"), chúng ta sẽ tạo nên sức mạnh to lớn.

Câu 1:

Trong bài thơ "Hạnh phúc đôi khi", vẻ đẹp của con người Pa Dí hiện lên không qua những lời ca tụng trực tiếp mà qua một tâm hồn tinh tế, thuần khiết và tràn đầy sức sống. Đó là vẻ đẹp của sự kiên cường và bền bỉ, được ví như chiếc lá "xanh trong nắng dội, mưa tràn". Dù đối mặt với khắc nghiệt của thiên nhiên vùng cao, họ vẫn giữ trọn sắc xanh hy vọng và sức sống mãnh liệt. Con người nơi đây còn mang vẻ đẹp của sự khiêm nhường và sâu sắc, tựa như trái chín "thơm trong im lặng, dịu dàng". Họ không phô trương, ồn ào mà vun đắp hạnh phúc từ những điều giản dị, tĩnh lặng nhất. Đặc biệt, vẻ đẹp rạng rỡ nhất chính là tâm thế sống vô tư, bao dung như dòng sông trôi về biển cả, "chẳng cần biết mình đầy vơi". Qua ngòi bút của Nguyễn Loan, con người Pa Dí hiện ra với một triết lý sống cao đẹp: biết cho đi mà không toan tính, biết tìm thấy niềm vui trong sự hy sinh và gắn bó hài hòa với đất trời. Chính lối sống an nhiên, giàu tự trọng và tràn đầy yêu thương ấy đã tạo nên một vẻ đẹp tâm hồn bất diệt, làm nên bản sắc riêng biệt của con người nơi đại ngàn.

Câu 2:

Thế giới đang vận động với tốc độ chóng mặt dưới sự chi phối của cuộc cách mạng công nghệ và toàn cầu hóa. Trong bối cảnh đó, sự trì trệ đồng nghĩa với việc bị bỏ lại phía sau. Để thích nghi và dẫn đầu, "đổi mới" không còn là một lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu sống còn. Đối với thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước – tinh thần dám đổi mới chính là chìa khóa để mở ra những cánh cửa thành công và tạo nên những bước ngoặt lịch sử cho xã hội. Trước hết, ta cần hiểu "tinh thần dám đổi mới" là gì? Đó là sự dũng cảm bước ra khỏi "vùng an toàn", là thái độ không bằng lòng với những gì sẵn có và quyết tâm tìm kiếm những con đường mới, phương pháp mới hiệu quả hơn. Người trẻ dám đổi mới là những người không sợ thất bại, luôn đặt ra câu hỏi "Tại sao không?" thay vì chấp nhận những lối mòn đã cũ kỹ. Tinh thần này mang lại những giá trị to lớn cho cá nhân và cộng đồng. Với bản thân mỗi bạn trẻ, sự đổi mới giúp họ khai phá những tiềm năng còn tiềm ẩn, rèn luyện tư duy sáng tạo và khả năng thích nghi linh hoạt. Trong một thị trường lao động đầy biến động, những người có tư duy đột phá luôn là những người được trọng dụng. Nhìn rộng hơn, tinh thần đổi mới của thanh niên chính là động lực thúc đẩy sự phát triển của quốc gia. Chúng ta đã thấy những bạn trẻ khởi nghiệp từ nông nghiệp công nghệ cao, những sinh viên sáng chế ra các thiết bị hỗ trợ người khuyết tật, hay những người trẻ mang âm nhạc dân tộc kết hợp với EDM để đưa văn hóa Việt ra thế giới. Họ chính là minh chứng sống động nhất cho việc dùng sự sáng tạo để phụng sự xã hội. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng dám đổi mới. Vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống trong sự thụ động, ngại thay đổi vì sợ rủi ro, sợ sự phán xét của đám đông. Họ chọn một cuộc sống "phẳng lặng" và chấp nhận những gì được sắp đặt sẵn. Điều này không chỉ kìm hãm sự phát triển của cá nhân mà còn làm mất đi sức bật của cả một thế hệ. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần phân biệt giữa "đổi mới" và "nổi loạn". Đổi mới thực thụ phải dựa trên nền tảng của tri thức, đạo đức và giá trị cốt lõi. Nếu đổi mới chỉ là việc chạy theo những trào lưu độc hại, rời bỏ những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc thì đó là sự suy thoái, chứ không phải tiến bộ. Vậy làm thế nào để nuôi dưỡng tinh thần dám đổi mới? Điều đó bắt đầu từ việc không ngừng học hỏi và tích lũy tri thức. Kiến thức chính là bệ phóng vững chắc nhất cho mọi ý tưởng sáng tạo. Đồng thời, xã hội và nhà trường cần tạo ra môi trường cởi mở, khuyến khích những ý tưởng khác biệt, chấp nhận những sai số để người trẻ tự tin thể hiện bản thân. Về phía cá nhân, mỗi bạn trẻ cần rèn luyện cho mình một bản lĩnh vững vàng và trái tim nhiệt huyết, sẵn sàng đối mặt với thách thức. Tóm lại, tinh thần dám đổi mới là một phẩm chất cao đẹp và cần thiết của thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay. Đừng để tuổi trẻ của mình trôi qua trong sự tẻ nhạt của những thói quen cũ. Hãy dũng cảm thay đổi, dũng cảm dấn thân, bởi như một triết gia từng nói: "Cách tốt nhất để dự đoán tương lai là tự mình tạo ra nó".

Câu 1:

Đoạn thơ trong tác phẩm "Phía sau làng" của Trương Trọng Nghĩa là một nốt trầm xót xa về sự đổi thay của làng quê trước cơn lốc đô thị hóa. Với thể thơ tự do và nhịp điệu chậm rãi, tác giả đã khắc họa một thực tại nghiệt ngã: làng quê không còn là nơi "đất lành chim đậu" khi sức trai trẻ phải rời bỏ ruộng vườn đi kiếm sống vì "mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no". Sự thay đổi không chỉ nằm ở kinh tế mà còn ở diện mạo văn hóa và tâm hồn con người. Hình ảnh những thiếu nữ thôi hát dân ca, thôi để tóc dài hay sự biến mất của "lũy tre ngày xưa" để nhường chỗ cho nhà cửa "chen chúc mọc" đã gợi lên sự mai một của các giá trị truyền thống. Đặc biệt, biện pháp đối lập giữa quá khứ yên bình và hiện tại xô bồ đã làm nổi bật nỗi lòng trăn trở của nhân vật trữ tình. Khi đi về phía làng mà lại mang "nỗi buồn ruộng rẫy" lên phố, tác giả đã diễn tả thành công sự lạc lõng và nỗi đau đáu về một quê hương đang dần mất đi bản sắc. Đoạn thơ không chỉ là lời tự sự cá nhân mà còn là tiếng chuông cảnh báo về sự đứt gãy giữa con người với cội nguồn trong xã hội hiện đại.

Câu 2:

Trong kỷ nguyên số hóa, mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo hay YouTube đã không còn là khái niệm xa lạ mà trở thành một "thế giới thứ hai" song hành cùng đời sống thực. Như một phép màu của công nghệ, mạng xã hội mang đến sự kết nối không biên giới, nhưng đồng thời nó cũng đặt ra những thách thức lớn về lối sống và đạo đức của con người trong xã hội hiện đại. Trước hết, ta cần thừa nhận những lợi ích vô cùng to lớn mà mạng xã hội mang lại. Nó là kho tàng tri thức khổng lồ giúp con người cập nhật tin tức và học hỏi mọi kỹ năng chỉ bằng một cú chạm. Mạng xã hội phá bỏ rào cản địa lý, cho phép chúng ta duy trì mối liên hệ với người thân, bạn bè ở cách xa nửa vòng trái đất. Trong lĩnh vực kinh tế, đây là nền tảng khởi nghiệp lý tưởng cho giới trẻ và là kênh quảng bá hiệu quả cho doanh nghiệp. Hơn thế nữa, mạng xã hội còn là nhịp cầu nhân ái, nơi những chiến dịch thiện nguyện được lan tỏa mạnh mẽ, giúp đỡ hàng nghìn mảnh đời bất hạnh một cách kịp thời và hiệu quả. Tuy nhiên, "mọi đồng xu đều có hai mặt", và mạng xã hội thực chất là một con dao hai lưỡi sắc lẹm. Nếu không biết điểm dừng, con người dễ dàng rơi vào trạng thái "nghiện mạng", tiêu tốn hàng giờ đồng hồ vào những nội dung vô bổ, dẫn đến suy giảm sức khỏe và sự trì trệ trong tư duy. Đáng ngại hơn, mạng xã hội đang làm xói mòn các mối quan hệ thực tế. Hình ảnh gia đình hay nhóm bạn ngồi cùng nhau nhưng mỗi người lại mải mê với chiếc điện thoại riêng đã trở nên quá quen thuộc, tạo nên những "khoảng cách gần mà xa". Bên cạnh đó, các vấn nạn như tin giả (fake news), bạo lực mạng (cyberbullying) hay việc chạy theo những giá trị ảo, sự hào nhoáng giả tạo đã gây ra những tổn thương tâm lý nặng nề cho nhiều cá nhân, đặc biệt là lứa tuổi học sinh, sinh viên. Đứng trước thực trạng đó, việc sử dụng mạng xã hội sao cho văn minh và hiệu quả là một bài toán cần lời giải từ bản lĩnh của mỗi cá nhân. Chúng ta cần xây dựng cho mình một "bộ lọc" thông minh để phân biệt tin thật - tin giả, biết chọn lọc những giá trị tích cực để học tập và sẻ chia. Thay vì dùng bàn phím để công kích hay phán xét, hãy dùng nó để lan tỏa sự tử tế và lòng biết ơn. Quan trọng hơn cả, mỗi người cần biết cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực. Hãy học cách tắt màn hình để lắng nghe hơi thở của thiên nhiên, để trò chuyện trực tiếp và trao đi cái nắm tay ấm áp cho những người yêu thương xung quanh mình. Tóm lại, mạng xã hội tốt hay xấu hoàn toàn phụ thuộc vào mục đích và thái độ của người sử dụng. Nó có thể là đòn bẩy đưa ta đến thành công, nhưng cũng có thể là vực thẳm nhấn chìm bản sắc cá nhân. Hãy là một người dùng thông thái, biến mạng xã hội thành công cụ phục vụ cuộc sống, chứ đừng biến mình thành nô lệ trong thế giới của những nút "Like" và "Share".

Câu 1: Thể thơ tự do

Câu 2: Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:

+ Xanh

+ Thơm

+ Dịu dàng

+ Vô tư

+ Đầy, vơi

Câu 3:

Hạnh phúc / đôi khi như quả / thơm trong im lặng, dịu dàng

Đoạn thơ gợi lên một khía cạnh của hạnh phúc: đó là sự kín đáo và sâu sắc. Hạnh phúc không nhất thiết phải ồn ào, phô trương mà có khi hiện hữu rất thầm lặng như mùi hương của quả chín. Nó là sự cảm nhận từ bên trong, mang tính chất tự thân, bình yên và đầy ngọt ngào, tinh tế.

Câu 4:

Biện pháp tu từ: so sánh ; hạnh phúc như sông

Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm làm cho câu thơ trở nên sinh động hấp dẫn

+ Nhấn mạnh sự vô tư, một tâm thế sống lạc quan của sự hạnh phúc

Câu 5: Quan niệm về hạnh phúc của tác giả Nguyễn Loan rất nhân văn, gần gũi và đầy triết lý:

+ Hạnh phúc không ở đâu xa nó hiện hữu ngay trong những điều bình dị của thiên nhiên (lá, quả, sông).

+ Sự mạnh mẽ và bền bỉ hạnh phúc có thể đi qua thử thách ("nắng dội, mưa tràn") để giữ vững sắc "xanh".

+ Sự vô tư và dâng hiến hạnh phúc thật sự là khi ta biết sống hết mình, biết cho đi mà không quá bận lòng đến việc mình nhận lại được bao nhiêu (như dòng sông đổ về biển).