ai hỏi

Vào đời Hùng Vương thứ sáu, có một vị hoàng tử tên là Lang Liêu tính tình hiền lành, nhân hậu. Chàng là con thứ mười tám; mẹ chàng trước kia bị vua cha ghẻ lạnh, ốm rồi chết. So với anh em, chàng thiệt thòi nhất. Chằng chăm chỉ làm ăn, giúp nhân dân mở ruộng, khai hoang, xây dựng cuộc sống an vui, không màn gì đến danh lợi, địa vị.

– Tổ tiên ta từ khi dựng nước, đã truyền được sáu đời. Giặc Ân nhiều lần xâm lấn bờ cõi, nhờ phúc ấm Tiên vương ta đều đánh đuổi được, thiên hạ được hưởng thái bình. Nhưng ta già rồi, không sống mãi ở đời, người nối ngôi ta phải nối được chí ta, không nhất thiết phải là con trưởng. Năm nay, nhân lễ Tiên vương, ai làm vừa ý ta, ta sẽ truyền ngôi cho, có Tiên vương chứng giám.

Các lang ai cũng muốn ngôi báu về mình, nên cố làm vừa ý vua cha. Nhưng ý vua cha như thế nào, không ai đoán được. Họ chỉ biết đua nhau làm cỗ thật hậu, thật ngon đem về lễ Tiên vương.

Vốn quen với cuộc sống đầy đủ, xa hoa, các hoàng tử sai người đi khắp nhân gian tìm của quý trên rừng, dưới biển. Họ mong muốn tìm được những phẩm vật quý giá nhất, độc lạ nhất thế gian để làm vừa lòng vua cha mà lên ngôi báu.

Người buồn nhất là Lang Liêu. Từ khi lớn lên, ra ở riêng chỉ chăm lo việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai; bây giờ nhìn quanh trong nhà cũng chỉ có khoai, lúa là nhiều. Nhưng khoai, lúa tầm thường quá! Chàng chẳng mong gì được vua cha truyền ngôi vì so về mọi mặt, chàng đều thua kém các anh. Chàng chỉ mong làm vừa ý vua cha để tỏ rõ lòng hiếu thuận.

Một hôm, chàng gọi dân làng họp bàn. Không ai có thể đưa ra lễ vật vừa lạ chưa từng có ở trên đời, vừa thiêng liêng, thành kính tương xứng với công đức của tiên vương. Lang Liêu vô cùng lo lắng. Đêm hôm đó, chàng nằm mộng thấy thần đến bảo:

Tỉnh dậy, Lang Liêu vừa ngỡ ngàng, vừa mừng thầm. Càng ngẫm nghĩ, chàng càng thấy lời thần nói đúng. Trong các loại ẩm thực, chỉ có cơm gạo là ăn mãi không chán. Đời trước đã ăn cơm, đời sau mãi tiếp nối. Đó là sợi dây liên kết đời đời vậy. Lại thêm, vưa cha đi khắp thế gian, mĩ vị nào mà chưa từng thử qua. Có kiếm tìm cũng chỉ vô ích. Ta sẽ tạo ra lễ vật chưa từng có ở trên đời từ những gì quen thuộc nhất.

Nghĩ thế, chàng bèn chọn thứ gạo nếp thơm lừng, trắng tinh, hạt nào hạt nấy tròn mẩy, đem vo thật sạch, lấy đậu xanh, thịt lợn làm nhân, dùng lá dong trong vùng gói thành hình vuông, nấu một ngày một đêm thật nhừ. Để đổi vị, đổi kiểu, cũng thứ gạo nếp ấy, chàng đồ lên, giã nhuyễn, nặn hình tròn.

Đến ngày lễ Tiên vương, các lang mang sơn hào hải vị, nem công chả phượng tới, chẳng thiếu thứ gì. Khao khát được ngôi báu nên lễ vật của các lang không những quý hiếm mà còn được trang hoàng rất chỉn chu, lộng lẫy. Vua cha lần lượt xem từng món, vẻ mặt rất hài lòng. Bỗng, vua dừng lại trước chồng bánh của Lang Liêu.

Rất vừa ý, bèn gọi lên hỏi. Lang Liêu đem giấc mộng gặp thần ra kể lại. Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi chọn hai thứ bánh ấy đem tế Trời, Đất cùng Tiên vương.

Lễ xong, vua cho đem bánh ra ăn cùng với quần thần. Ai cũng tấm tắc khen ngon.

Vua họp mọi người lại, bảo Lang Liêu trình bày cách làm bánh cho muôn dân đều biết. Xong vua nói:

– Bánh hình tròn là tượng Trời ta đặt tên là bánh giầy. Bánh hình vuông là tượng Đất, các thứ thịt mỡ, đậu xanh, lá dong là tượng cầm thú, cây cỏ muôn loài, ta đặt tên là bánh chưng. Lá bọc ngoài, mĩ vị để trong là ngụ ý đùm bọc nhau. Lang Liêu đã dâng lễ vật hợp với ý ta. Lang Liêu sẽ nối ngôi ta

ai hỏi