Câu 1

Lối sống chủ động có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống hiện nay. Chủ động giúp con người làm chủ thời gian, công việc và cả tương lai của mình, thay vì thụ động chờ đợi hoàn cảnh sắp đặt. Người sống chủ động luôn biết đặt mục tiêu, lập kế hoạch và nỗ lực thực hiện đến cùng. Nhờ đó, họ dễ dàng nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và thích nghi nhanh với những thay đổi của xã hội hiện đại. Lối sống này còn giúp hình thành tinh thần trách nhiệm, sự tự tin và bản lĩnh trước thử thách. Trong học tập, chủ động tìm tòi, khám phá kiến thức sẽ giúp học sinh tiến bộ nhanh hơn. Trong cuộc sống, chủ động suy nghĩ và hành động giúp ta không bị phụ thuộc vào người khác. Ngược lại, nếu sống thụ động, con người sẽ dễ bỏ lỡ cơ hội và đánh mất chính mình. Vì vậy, rèn luyện lối sống chủ động là điều cần thiết để mỗi người hoàn thiện bản thân và vươn tới thành công.

Câu 2

Trong bài thơ Bảo kính cảnh giới , Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ, tràn đầy sức sống, đồng thời gửi gắm vào đó tâm hồn nhạy cảm và tấm lòng vì dân sâu sắc của mình. Ngay từ những câu thơ đầu, cảnh sắc thiên nhiên hiện lên với màu sắc tươi tắn và sức sống căng tràn: “Rồi hóng mát thuở ngày trường/ Hòe lục đùn đùn tán rợp trương”. Không gian mùa hè được mở ra trong sự thư thái của con người khi “hóng mát”, tận hưởng sự yên bình của thời gian dài rộng. Hình ảnh cây hòe với sắc “lục” xanh tươi, tán lá “đùn đùn” vươn rộng không chỉ gợi cảm giác rợp mát mà còn thể hiện sức sống mạnh mẽ, dồi dào của thiên nhiên. Động từ “đùn đùn” diễn tả sự sinh sôi liên tục, tạo nên nhịp điệu sôi nổi cho bức tranh.

Tiếp đó, những gam màu rực rỡ tiếp tục được điểm tô: “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ/ Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”. Sắc đỏ của hoa lựu như “phun” ra trước hiên nhà, kết hợp với hương thơm của sen hồng trong ao tạo nên một bức tranh vừa có màu sắc vừa có hương vị. Tác giả không chỉ cảm nhận thiên nhiên bằng thị giác mà còn bằng khứu giác, khiến cảnh vật trở nên sống động, chân thực. Thiên nhiên hiện lên không tĩnh lặng mà tràn đầy chuyển động, sức sống và nhựa sống của mùa hè.

Bức tranh ấy càng trở nên sinh động khi xuất hiện âm thanh của cuộc sống con người: “Lao xao chợ cá làng ngư phủ”. Từ láy “lao xao” gợi âm thanh nhộn nhịp, rộn ràng của chợ cá, tạo nên nhịp sống bình dị mà ấm áp. Cảnh thiên nhiên không tách rời cuộc sống lao động của con người mà hòa quyện, gắn bó với nhau. Nguyễn Trãi lắng nghe âm thanh đời sống với một tâm thế trân trọng, yêu thương. Đó là âm thanh của sự no đủ, của nhịp sống yên bình nơi thôn dã.

Trong khung cảnh ấy, tác giả bày tỏ ước mong của mình: “Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng/ Dân giàu đủ khắp đòi phương”. Điển tích “Ngu cầm” gợi nhắc đến cây đàn của vua Thuấn – vị vua hiền trong truyền thuyết, dùng tiếng đàn để đem lại cuộc sống thái bình cho muôn dân. Nguyễn Trãi mượn hình ảnh ấy để bày tỏ khát vọng về một xã hội thanh bình, nơi nhân dân được sống ấm no, hạnh phúc. Ước mong ấy xuất phát từ tấm lòng yêu dân, thương dân sâu sắc của một bậc trung thần luôn lo nghĩ cho cuộc đời.

Qua đoạn thơ, ta thấy rõ vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi: yêu thiên nhiên, gắn bó với cuộc sống bình dị và luôn đau đáu vì nhân dân. Thiên nhiên trong thơ ông không chỉ là cảnh đẹp để thưởng ngoạn mà còn là nơi gửi gắm lý tưởng sống, thể hiện nhân cách cao cả. Bức tranh mùa hè vì thế không chỉ rực rỡ sắc màu mà còn thấm đượm tình người và khát vọng vì dân, vì nước.

Câu 1 (0,5 điểm):

Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 (0,75 điểm):

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

Câu 3 (0,75 điểm):

Biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Tác dụng:

• Gợi lên cuộc sống lao động giản dị, gắn bó với thiên nhiên.
• Thể hiện sự chủ động, ung dung, tự tại của tác giả.
• Nhấn mạnh lối sống thanh nhàn, không màng danh lợi.

Câu 4 (1,0 điểm):

Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất độc đáo:

• Tác giả tự nhận mình “dại” khi tìm nơi vắng vẻ để sống.
• Cho rằng người “khôn” lại đến chốn lao xao, bon chen.
  → Thực chất, “dại” là khôn, vì đó là cách sống tránh xa danh lợi, giữ nhân cách thanh cao.

Câu 5 (1,0 điểm):

Qua bài thơ, Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là người có nhân cách cao đẹp, sống thanh đạm, hòa hợp với thiên nhiên. Ông không chạy theo công danh phú quý mà chọn cuộc sống nhàn nhã, an nhiên. Quan niệm sống của ông thể hiện sự tỉnh táo, khôn ngoan trước vòng danh lợi. Đó là vẻ đẹp của một bậc trí giả, coi thường vật chất, đề cao giá trị tinh thần.

câu 1;

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt là giới trẻ. Sống chủ động là biết tự đặt mục tiêu, tự nỗ lực hành động và không ỷ lại, phụ thuộc vào người khác. Khi sống chủ động, con người có thể nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và làm chủ tương lai của chính mình. Ngược lại, lối sống thụ động dễ khiến con người trở nên trì trệ, thiếu ý chí vươn lên và đánh mất nhiều cơ hội quý giá. Trong học tập, người học chủ động sẽ biết tự tìm tòi, khám phá tri thức, từ đó đạt được kết quả tốt hơn. Trong cuộc sống, sự chủ động giúp con người linh hoạt thích nghi với những thay đổi nhanh chóng của xã hội. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, để không chỉ hoàn thiện bản thân mà còn đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội.

câu 2

Đoạn thơ đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và đời sống làng quê vô cùng sinh động, tươi sáng. Những hình ảnh như “hồng liên”, “thạch lựu”, “ngư phủ”, “chợ cá” gợi lên cảnh sắc mùa hè tràn đầy sức sống, màu sắc và âm thanh. Thiên nhiên hiện lên rực rỡ, hài hòa, gắn bó mật thiết với cuộc sống con người. Không chỉ dừng lại ở việc miêu tả cảnh vật, đoạn thơ còn thể hiện tấm lòng yêu đời, yêu dân sâu sắc của Nguyễn Trãi. Hình ảnh “dân giàu đủ khắp đòi phương” cho thấy khát vọng về một cuộc sống thái bình, no ấm cho nhân dân. Qua đó, ta cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi: một con người tuy lui về ở ẩn nhưng vẫn nặng lòng với dân, với nước. Đoạn thơ không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện lý tưởng sống cao đẹp của một bậc hiền tài.

câu 1; văn bản nhàn được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

câu 2 những hình amhr thể hiện lối sống đậm bạc , thanh cao của tác giả là ;

''Một mai, một cuốc,một cần câu ''

''Thu ăn măng trúc , đông ăn giá ''

''Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao ''

''Rượu ,đến cội cây, ta sẽ uống ''

câu 3; biện pháp tu từ dược sử dụng , liệt kê như ;

'' một mai, một cuốc, một cần câu ''

Tác dụng

nhấn mạnh cuộc sống lao động giản dị , tự túc của tác giả ; làm nổi bật vẻ đẹp của lối sống thanh nhàn, bình dị và thái độ ung dung thảnh thơi trước cuộc đời

câu 4;

Quan niệm dại - khôn được đảo ngược so với lẽ thường

''Dại'' là rời xa danh lợi , sống thanh nhàn , giữ được cốt cánh thanh cao .

''khôn'' là bon chen nơi quan trường , chạy theo danh lợi đẩy xô bồ

Qua đó Nguyễn bỉnh khiêm thể hiện trết lí sống sâu sắc ; tránh xa danh lợi để giữ nhân cách và sự an nhiên trong tâm h

câu 5;

QUA bài thơ nhàn , em cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách cao quý của Nguyễn bình khiêm . Đó là con người sông dản dị , hòa hợp với thiên nhiên, không màng danh lợi tam thường ông chọn lối sống thanh nhàn để cho tâm hồn được trong sạch và tự do . Quan niệm dại- khôn trong bài thơ cho thấy chí tuệ uyên thâm và bản lĩnh sống đáng trân trọng .Nhân cách ấy để lại cho người đọc nhiều suy ngẫm sâu sắc về cách sống trong cuộc đời