Câu 1: Phân tích bài thơ Than đạo học (Khoảng 200 chữ)

Bài thơ Than đạo học là tiếng lòng đầy xót xa, trăn trở của tác giả trước sự suy tàn của nền Nho học truyền thống khi đứng trước cơn lốc của thời đại mới. Về nội dung, bài thơ bộc lộ nỗi buồn sâu sắc khi những giá trị đạo đức, chữ nghĩa thánh hiền dần bị coi nhẹ, thay thế bằng lối học thực dụng, vì danh lợi. Hình ảnh "đạo học" hiện lên thật xơ xác, buồn bực, thể hiện nhân cách cao đẹp của một nhà nho luôn nặng lòng với vận nước và văn hóa dân tộc. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng hàm súc, giàu hình ảnh biểu cảm. Giọng điệu trào phúng nhẹ nhàng mà chua chát, kết hợp với các phép đối tài tình giúp khắc họa rõ nét sự mâu thuẫn giữa lý tưởng và thực tại, tạo nên sức lay động mạnh mẽ cho người đọc.

Câu 2:

Ý THỨC HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

Lê-nin từng có một câu nói nổi tiếng đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều thế hệ: "Học, học nữa, học mãi". Trong bất cứ thời đại nào, tri thức luôn là sức mạnh cốt lõi để con người làm chủ cuộc đời và đóng góp cho xã hội. Tuy nhiên, trước sự bùng nổ của công nghệ thông tin và những biến động của đời sống hiện đại, ý thức học tập của học sinh ngày nay đang trở thành một vấn đề đáng bàn luận với những mảng màu sáng tối đan xen.

Ý thức học tập trước hết là sự tự giác, tinh thần chủ động và thái độ nghiêm túc trong việc tiếp nhận kiến thức, rèn luyện kỹ năng. Đó không chỉ là việc hoàn thành bài tập về nhà, mà còn là quá trình tự đào sâu nghiên cứu để biến tri thức nhân loại thành tài sản cá nhân.

Nhìn vào thực tế, chúng ta không thể phủ nhận sự năng động của thế hệ trẻ ngày nay. Với lợi thế về công nghệ, nhiều bạn học sinh đã thể hiện ý thức học tập tuyệt vời bằng cách tự học ngoại ngữ qua internet, tham gia các khóa học trực tuyến quốc tế hay xây dựng các nhóm học tập sáng tạo. Những giải thưởng danh giá trên đấu trường trí tuệ quốc tế hay những sáng kiến khoa học của các bạn học sinh phổ thông chính là minh chứng hùng hồn cho tinh thần tự học và ý chí vươn lên mạnh mẽ. Đa số các bạn đã bắt đầu nhận thức được rằng: học không chỉ để lấy bằng cấp, mà học để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương sáng, vẫn còn tồn tại một bộ phận không nhỏ học sinh có ý thức học tập lệch lạc. Hiện tượng học đối phó, học vẹt để "đối phó" với điểm số và các kỳ thi vẫn diễn ra thường xuyên. Đáng báo động hơn là sự lên ngôi của lối "học tắt" nhờ vào sự hỗ trợ quá mức của các công cụ công nghệ. Thay vì tự tư duy, nhiều bạn lạm dụng các ứng dụng giải bài tập hoặc trí tuệ nhân tạo để sao chép kết quả một cách máy móc. Bên cạnh đó, sức hấp dẫn từ mạng xã hội, các trò chơi điện tử và trào lưu sống ảo khiến không ít học sinh rơi vào tình trạng "ngủ quên trên bàn học", bỏ lỡ thời điểm vàng để tích lũy kiến thức.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ cả chủ quan lẫn khách quan. Về phía chủ quan, nhiều bạn chưa xác định được mục tiêu đời mình, chưa hiểu rằng tri thức là nền tảng bền vững duy nhất. Về phía khách quan, áp lực từ chương trình học nặng nề và kỳ vọng quá lớn từ gia đình đôi khi vô tình đẩy các em vào con đường học lấy thành tích thay vì học vì sự hiểu biết.

Hậu quả của việc thiếu ý thức học tập là vô cùng nghiêm trọng. Một lỗ hổng kiến thức khi còn ngồi trên ghế nhà trường sẽ dẫn đến sự thiếu hụt năng lực làm việc trong tương lai. Sâu xa hơn, một thế hệ lười tư duy sẽ khiến đất nước thiếu đi những nguồn nhân lực chất lượng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của dân tộc.

Tóm lại, học tập là một hành trình gian khổ nhưng vinh quang. Để cải thiện ý thức học tập, mỗi học sinh cần tự thiết lập kỷ luật bản thân, biết cân bằng giữa giải trí và việc học, đồng thời coi việc chinh phục tri thức là một niềm đam mê thay vì gánh nặng. Đừng để tuổi trẻ trôi qua trong sự nuối tiếc vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí mà không trang bị cho mình hành trang tri thức vững chắc. Hãy nhớ rằng: "Trên con đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng."

Câu 1. (0.5 điểm)

Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2. (0.5 điểm)

Đề tài: Đạo học/ Sự suy tàn của Nho học.

Câu 3. (1.0 điểm)

Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường, lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lí hay trí tuệ mà đã trở nên thực dụng, chạy theo danh lợi.

Câu 4. (1.0 điểm)

• Những từ láy được sử dụng trong văn bản:

lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh.

• Nhận xét: Những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt, e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ. Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiễn Nho học suy tàn.

Câu 5. (1.0 điểm)

Nội dung: Bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh đạo học suy tàn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, qua đó, thể hiện nỗi buồn, sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút, con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.

Câu 1: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) thuyết minh về hiện tượng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc quảng bá văn hóa truyền thống của Việt Nam.

Trong kỷ nguyên số, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một bước đột phá trong chiến lược bảo tồn và quảng bá văn hóa truyền thống Việt Nam. AI không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là "cầu nối" đưa những giá trị xưa cũ đến gần hơn với công chúng hiện đại, đặc biệt là giới trẻ và du khách quốc tế. Cụ thể, các hệ thống Chatbot thông minh (như tại Festival Phở 2025) có thể tư vấn, giải đáp chi tiết về lịch sử, cách chế biến và ý nghĩa của từng món ăn, di sản. Công nghệ thực tế ảo (VR) và số hóa 3D cho phép người dùng tham quan các di tích lịch sử như Hoàng thành Thăng Long hay Cố đô Huế chỉ qua màn hình điện thoại với trải nghiệm sống động như thật. Việc ứng dụng này mang lại hiệu quả kép: vừa tối ưu hóa quy trình tổ chức, vừa tạo ra sự tương tác cá nhân hóa đầy thú vị. Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ; cốt lõi vẫn nằm ở tâm huyết của con người. Sự kết hợp khéo léo giữa "hồn cốt" dân tộc và "trí tuệ" máy móc sẽ giúp văn hóa Việt Nam không bị lãng quên mà ngày càng tỏa sáng, khẳng định vị thế di sản trong dòng chảy toàn cầu hóa.

Câu 2

PHÂN TÍCH ĐẶC SẮC NỘI DUNG ĐOẠN TRÍCH "RỪNG MIỀN ĐÔNG, MỘT ĐÊM TRĂNG"

Nếu những trang sử ghi lại những cột mốc chói lọi của dân tộc bằng số liệu và sự kiện, thì văn học lại lưu giữ linh hồn của lịch sử qua những chi tiết đời thường chân thực nhất. Đoạn trích "Rừng miền Đông, một đêm trăng" của tác giả Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang), trích từ tác phẩm "Trái tim người lính", là một minh chứng cảm động như thế. Qua ngòi bút đậm chất ký ức, tác giả đã tái hiện một thời kỳ gian khổ nhưng rạng ngời tinh thần lạc quan của người chiến sĩ miền Đông Nam Bộ trong kháng chiến chống Pháp.

Trước hết, đặc sắc nội dung của đoạn trích nằm ở cách tái hiện không gian rừng miền Đông vừa hùng vĩ vừa khắc nghiệt. Dưới con mắt của một người lính tình báo, rừng Hắc Dịch hiện lên với những lối mòn len lỏi, những tầng cây to, tàn cao che khuất mặt trời. Sự khắc nghiệt không chỉ đến từ kẻ thù mà còn từ thiên nhiên: cái dẻo quánh của đất đỏ mùa mưa, những con vắt nằm chờ chực hút máu người. Những chi tiết này không hề được thi vị hóa mà hiện lên trần trụi, cho thấy địa bàn hoạt động đầy thử thách của quân đội ta lúc bấy giờ.

Tuy nhiên, điểm nhấn xúc động nhất của đoạn trích chính là việc miêu tả cái đói và sự thiếu thốn trong đời sống thường nhật. Tác giả đã dành nhiều tâm sức để kể về "bữa cơm kháng chiến". Đó là những bữa ăn mà củ mì luộc thay cơm, là những chén cơm được "anh nuôi" lường công bằng từng sét chén, là những miếng cháy ít ỏi được cạy lên chia đều bằng ba ngón tay. Cái đói hiện hình qua lời thú nhận thành thực của nhân vật "tôi": "Ăn xong bữa rồi mà cảm thấy như chưa ăn". Sự đói khát ấy còn được đẩy lên đỉnh điểm qua dòng hồi tưởng về năm 1952, khi bão lụt nhấn chìm các hầm lúa, khiến người lính phải ăn thứ gạo "thúi không chịu nổi", phải "nín hơi mà nuốt". Những trang viết này khiến người đọc thấu hiểu sâu sắc rằng: để có được độc lập, cha ông ta đã phải chiến đấu bằng cả dạ dày trống rỗng và ý chí thép.

Vượt lên trên những gian khổ ấy, đoạn trích tỏa sáng vẻ đẹp của tình đồng chí và tinh thần lạc quan. Dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, sự công bằng và nhường nhịn vẫn luôn tồn tại. Một lon mắm ruốc dự trữ hay một ít muối trắng cũng trở thành món "sang lắm" để sẻ chia. Giọng văn của Nguyễn Văn Tàu không hề bi lụy, trái lại, nó mang vẻ hóm hỉnh, nhẹ nhàng của một người đã đi qua bão táp. Hình ảnh chiếc võng kaki xanh cho mượn hay nỗi lo lắng cho những cô phụ nữ yếu chân mềm tay giữa rừng sâu đã tô đậm tính nhân văn và tình nghĩa trong quân đội.

Tóm lại, qua đoạn trích "Rừng miền Đông, một đêm trăng", Nguyễn Văn Tàu đã thành công trong việc xây dựng một bức tranh lịch sử sống động. Đặc sắc nội dung của tác phẩm nằm ở sự kết hợp giữa cái thực khốc liệt và cái tình ấm áp. Đọc những dòng chữ này, thế hệ trẻ hôm nay không chỉ thêm hiểu về một thời "máu và hoa" của dân tộc, mà còn tự nhắc nhở mình về trách nhiệm giữ gìn hòa bình, tự do – những giá trị được đổi bằng từng nắm cơm khoai và những đêm thức trắng giữa rừng già của cha ông.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính:

• Phương thức thuyết minh (kết hợp với tự sự và miêu tả).

Câu 2. Hai điểm nổi bật của Festival Phở 2025:

• Ứng dụng công nghệ AI (Chatbot) để hỗ trợ khách tham quan tìm kiếm món phở và gian hàng.

• Quy tụ hơn 50 gian hàng với sự tham gia trình diễn của các nghệ nhân, tái hiện trọn vẹn quy trình nấu phở từ ba miền và quốc tế.

Câu 3. Thông tin và tác dụng của phần sa-pô:

• Thông tin: Giới thiệu chủ đề ("Tinh hoa phở Việt – Di sản trong kỷ nguyên số"), thời gian (18 đến 20-4-2025) và địa điểm tổ chức (Hoàng thành Thăng Long).

• Tác dụng: Tóm tắt nội dung cốt lõi, thu hút sự chú ý của người đọc và định hướng chủ đề về sự kết hợp giữa di sản văn hóa với công nghệ số.

Câu 4. Điểm mới và tác dụng của việc nhấn mạnh điểm mới:

• Điểm mới: Việc đưa công nghệ AI vào hoạt động tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong một lễ hội ẩm thực truyền thống.

• Tác dụng: Làm nổi bật tính hiện đại, sự thích nghi của văn hóa truyền thống trong thời đại số; đồng thời tạo sự tò mò, kích thích du khách đến trải nghiệm.

Câu 5. Suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ (5 – 7 dòng):

Qua văn bản, ta thấy văn hóa truyền thống như phở không hề cũ kỹ mà luôn có sức sống mãnh liệt khi song hành cùng công nghệ. Thế hệ trẻ đóng vai trò là "nhịp cầu" quan trọng để giữ gìn và lan tỏa các giá trị này. Chúng ta cần chủ động học hỏi, tìm hiểu về nguồn gốc di sản, đồng thời sáng tạo trong việc sử dụng mạng xã hội và công nghệ để quảng bá ẩm thực dân tộc ra bạn bè quốc tế. Bảo tồn không chỉ là giữ nguyên bản mà còn là làm cho di sản ấy trở nên gần gũi, hiện đại và tiếp cận được với nhiều người hơn. Đó chính là cách bền vững nhất để lòng tự hào dân tộc luôn được tỏa sáng.