Bài 1 :

Trong hành trình trưởng thành, chúng ta thường mải mê kiếm tìm sự công nhận từ thế giới bên ngoài mà quên mất rằng bài toán khó nhất cần lời giải chính là bản thân mình. Thấu hiểu chính mình không đơn thuần là biết mình thích gì, ghét gì, mà là khả năng nhìn nhận thấu đáo về giá trị cốt lõi, những ưu khuyết điểm và cả những nỗi sợ thầm kín nhất. Khi hiểu rõ bản thân, ta giống như một con thuyền có la bàn giữa đại dương; ta biết rõ đâu là bến đỗ phù hợp thay vì vô định chạy theo những tiêu chuẩn của đám đông. Như câu chuyện về "Đèn và Trăng", nếu biết mình là đèn, ta sẽ tự tin tỏa sáng trong đêm tối và biết khiêm nhường trước gió; nếu biết mình là trăng, ta sẽ không tự ti khi mây che khuất. Thấu hiểu bản thân giúp chúng ta xây dựng một nội lực vững vàng, biết chấp nhận những khiếm khuyết để "sửa mình" và phát huy thế mạnh để cống hiến. Ngược lại, việc mù quáng về chính mình sẽ dẫn đến sự ngạo mạn hoặc tự ti, khiến ta dễ dàng gục ngã trước những biến động của cuộc đời. Tóm lại, thấu hiểu chính mình chính là điểm khởi đầu của mọi sự khôn ngoan. Hãy dành cho bản thân những khoảng lặng để lắng nghe tiếng nói bên trong, bởi chỉ khi bạn thực sự hiểu rõ chính mình, bạn mới có thể làm chủ cuộc đời và bao dung với thế giới xung quanh.

Bài 2 :

Trong dòng chảy của thi ca Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn là nguồn cảm hứng bất tận. Nếu như các nhà thơ khác thường khai thác vẻ đẹp tần tảo, lam lũ đời thường, thì Nguyễn Ba trong bài thơ "Chuyện của mẹ" lại tạc dựng một bức tượng đài về người mẹ Việt Nam anh hùng qua những mất mát đau thương và đức hy sinh vô bờ bến. Bài thơ là một câu chuyện kể bằng nước mắt, bằng máu, nhưng rực rỡ ánh sáng của niềm tin và lòng nhân hậu. ​Mở đầu bài thơ, tác giả đưa ra một con số khiến người đọc không khỏi nhói lòng: "Mẹ có năm lần chia li". Trong thơ ca, số năm thường gợi sự tròn đầy, nhưng ở đây, nó lại là sự chồng chất của nỗi đau. "Chia li" trong bối cảnh chiến tranh đồng nghĩa với sự hy sinh vĩnh viễn. Tác giả đã liệt kê những cuộc chia li ấy bằng một thái độ thành kính và bi tráng: ​Người cha hóa thân vào thiên nhiên, vào sương gió Tây Bắc. Tiếp sau đó là những đứa con, những khúc ruột của mẹ, lần lượt nằm lại nơi chiến trường. Đứa con trai đầu hòa vào "con sóng nát trên dòng Thạch Hãn", đứa thứ hai gửi thân xác "nuôi mối vườn cao su Xuân Lộc", và người chị gái gửi lại "tuổi thanh xuân nhiều mộng mơ" nơi suối sâu đèo cao. Những địa danh Tây Bắc, Thạch Hãn, Trường Sơn, Xuân Lộc hiện lên như một bản đồ lịch sử đau thương nhưng hào hùng. Cách sử dụng từ ngữ của Nguyễn Ba rất giàu sức gợi: "sóng nát", "táp đỏ trời", "cây mốc sống"... khiến sự hy sinh không còn là cái chết khô khốc mà là sự hóa thân vào dáng hình xứ sở. ​Trong năm lần chia li ấy, nhân vật "tôi", người con thứ năm, là người duy nhất trở về. Nhưng sự trở về ấy cũng đầy xót xa: "đi về bằng đôi mông đích thực chân của tôi". Hình ảnh đôi chân không còn, đôi mắt sau này cũng bị loà là minh chứng khốc liệt cho sự tàn phá của chiến tranh. Thế nhưng, trong đôi mắt mù loà của người con, hình ảnh mẹ lại hiện lên rực rỡ nhất. ​Phần cuối bài thơ chuyển từ âm hưởng bi tráng sang sự cảm động sâu sắc khi miêu tả tâm hồn mẹ. Mẹ lo cho con khi mẹ mất đi: "ai người nước nôi, cơm cháo". Nỗi lo của mẹ vượt lên trên nỗi đau mất chồng, mất con, vượt lên trên tuổi già và bệnh tật. Mẹ không chỉ là mẹ của riêng anh, mà mẹ đã trở thành "mẹ của non sông đất nước". Ngôi nhà tình nghĩa không chỉ là nơi trú ngụ, mà là biểu tượng của lòng dân, của sự đùm bọc mà dân tộc dành cho những người mẹ vĩ đại. ​Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do, ngôn ngữ mộc mạc như lời kể nhưng lại có sức công phá mạnh mẽ vào cảm xúc người đọc. Các biện pháp tu từ như liệt kê, ẩn dụ và việc sử dụng các địa danh lịch sử đã tạo nên một không gian nghệ thuật vừa thực tế, vừa huyền thoại. ​Kết thúc bài thơ là hình ảnh "móm mém mẹ cười" và "khoé mắt loà khẽ sáng mấy giọt sương". Giọt sương ấy có thể là nước mắt của nỗi đau quá khứ, nhưng cũng là ánh sáng của niềm hạnh phúc khi nhìn thấy đất nước thái bình, cháu chắt líu lo. ​"Chuyện của mẹ" không chỉ là câu chuyện của một gia đình, mà là khúc ca tri ân dành cho thế hệ cha ông. Đọc bài thơ, chúng ta càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình và biết ơn những "người mẹ của non sông" đã dâng hiến tất cả cho sự trường tồn của dân tộc.

Câu 1: Kiểu văn bản: Văn bản nghị luận (nghị luận về một vấn đề đời sống/triết lý nhân sinh).

Câu 2: Vấn đề: Sự cần thiết của việc tự nhận thức về bản thân (biết mình, biết người). Tác giả nhấn mạnh rằng mỗi người đều có ưu điểm và khuyết điểm riêng ("nhân vô thập toàn"), từ đó khuyên chúng ta nên có cái nhìn bao dung với người khác và nghiêm túc sửa mình để phát triển.

Câu 3: Tác giả đã sử dụng các bằng chứng rất gần gũi và giàu tính thuyết phục:

Câu ca dao về Đèn và Trăng: Đèn khoe tỏ hơn Trăng nhưng sợ gió; Trăng khoe tỏ hơn Đèn nhưng lại bị mây che. Đây là hình ảnh ẩn dụ cho việc ai cũng có thế mạnh và điểm yếu.

Câu tục ngữ: "Năm ngón tay có ngón dài ngón ngắn" để nói về sự khác biệt và sự tồn tại khách quan của những khiếm khuyết trong một chỉnh thể.

Triết lý dân gian:"Không ai vẹn mười cả" (nhân vô thập toàn). Trích dẫn văn học:Nhắc đến hình ảnh "đĩa dầu hao" trong Truyện Kiều để làm rõ hơn về bối cảnh của hình ảnh "đèn".

Câu 4: Nội dung: Phân tích ý nghĩa sâu sắc của câu ca dao về Đèn và Trăng, từ đó mở rộng ra bài học về cách đánh giá con người và thái độ sống của cá nhân. Mục đích: Khuyên người đọc cần biết khiêm tốn, biết nhìn nhận rõ ưu khuyết điểm của bản thân để tự hoàn thiện mình ("biết mình để sửa mình"), đồng thời cần có lòng bao dung khi nhìn nhận người khác.

Câu 5: Cách lập luận: Rất chặt chẽ, logic và đầy sức thuyết phục.

Tác giả đi từ việc phân tích một tác phẩm dân gian cụ thể (ca dao) đến việc rút ra triết lý  chung.

Sử dụng phương pháp so sánh, đối chiếu giữa "đèn" và "trăng" để làm nổi bật tính hai mặt của một vấn đề.

Cách dẫn dắt tự nhiên, từ hình ảnh cụ thể (ngón tay, ngọn đèn) đến những vấn đề trừu tượng (đạo đức, sự phát triển của cộng đồng).