Câu 1: Xác định ngôi kể của văn bản trên.

• Trả lời: Ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi tên các nhân vật là "cô", "bố", "mẹ", "chị dâu").

Câu 2: Xác định điểm nhìn trong đoạn trích.

• Trả lời: Điểm nhìn của nhân vật Chi-hon (người con gái thứ ba). Toàn bộ sự việc mẹ bị lạc và những hồi ức về mẹ đều được soi chiếu qua dòng cảm xúc, sự ân hận và suy tư của cô.

Câu 3: Biện pháp nghệ thuật và tác dụng.

• Đoạn văn: "Lúc mẹ bị xô tuột khỏi tay bố, cô đang cùng đồng nghiệp tham dự triển lãm sách tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Lúc mẹ cô bị lạc ở ga tàu điện ngầm Seoul, cô đang cầm trên tay bản dịch tiếng Trung cuốn sách của cô tại một quầy sách ở triển lãm."
• Biện pháp nghệ thuật: Đối lập (tương phản) kết hợp với cấu trúc điệp ngữ/song hành ("Lúc mẹ... cô đang...").
• Tác dụng:
• • Nhấn mạnh sự cách biệt về không gian và hoàn cảnh giữa hai mẹ con: Trong khi mẹ đang đối mặt với sự cố, lạc lõng giữa đám đông thì con gái lại đang ở một nơi xa hoa, thành đạt với sự nghiệp riêng.
  • Làm nổi bật nỗi đau xót, sự ân hận muộn màng của người con khi nhận ra mình đã quá mải mê với cuộc sống riêng mà vô tâm với mẹ.

Câu 4: Phẩm chất của người mẹ và câu văn thể hiện.

• Phẩm chất: Sự tần tảo, hy sinh, quên mình và lòng thương con vô điều kiện. Mẹ luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho con dù bản thân phải chịu thiệt thòi, cũ kỹ.
• Câu văn thể hiện:
• • "Chiếc váy xếp nếp ấy tương phản hoàn toàn với chiếc khăn cũ kỹ lem nhem mẹ đội trên đầu như hai thế giới tách biệt không ăn nhập gì với nhau." (Cho thấy sự lam lũ của mẹ đối lập với món đồ đẹp mẹ muốn mua cho con).
  • "Nếu là con thì mẹ đã thử cái váy này", "Không, mẹ thích kiểu này, chỉ có điều mẹ thì không mặc được." (Mẹ từ bỏ sở thích cá nhân để ưu tiên cái đẹp cho con).

Câu 5:

Trong cuộc sống, những hành động vô tâm đôi khi là liều thuốc độc vô hình khiến người thân ta bị tổn thương sâu sắc. Chúng ta thường mải mê theo đuổi những giá trị xa xôi ở thế giới bên ngoài mà quên mất việc lắng nghe hay quan tâm đến cảm xúc của những người gần gũi nhất. Một lời nói gắt gỏng, một sự từ chối thiếu kiên nhẫn hay việc coi sự hy sinh của cha mẹ là điều hiển nhiên đều có thể tạo nên những vết sẹo lòng khó lành. Để rồi khi biến cố xảy ra, ta chỉ còn biết chìm đắm trong sự hối hận muộn màng như nhân vật Chi-hon trong tác phẩm. Vì vậy, hãy học cách trân trọng và yêu thương người thân ngay từ những điều nhỏ nhặt nhất khi còn có thể.

Câu 1

Trong văn bản Truyện người liệt nữ ở An Ấp, nhân vật phu nhân hiện lên là hình tượng người phụ nữ hội tụ vẻ đẹp truyền thống cao quý của đạo đức phong kiến. Trước hết, bà là người vợ thủy chung, hết lòng yêu thương và kính trọng chồng. Khi Đinh Hoàn còn sống, bà giữ trọn khuôn phép, tận tụy khuyên răn chồng làm điều phải, góp phần giúp ông trở thành vị quan thanh liêm, tận tâm vì nước. Khi chồng qua đời nơi đất khách, phu nhân không chỉ đau đớn thương tiếc mà còn thể hiện nghĩa tình sâu nặng qua bài văn tế đầy xúc động, bày tỏ nguyện vọng được chết theo chồng. Dù được người nhà can gián, bà vẫn giữ trọn khí tiết, không vì sinh mạng bản thân mà quên đi nghĩa phu thê. Hành động tuẫn tiết của phu nhân thể hiện sự thủy chung son sắt, quyết liệt bảo vệ danh tiết và đạo nghĩa. Qua hình tượng này, tác giả đã ca ngợi vẻ đẹp đạo đức của người phụ nữ trong xã hội xưa, đồng thời gửi gắm niềm trân trọng đối với những con người sống nặng tình, nặng nghĩa, sẵn sàng hi sinh bản thân để giữ trọn giá trị tinh thần cao đẹp.

Câu 2

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, người trí thức luôn giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước. Qua hình tượng nhân vật Đinh Hoàn – một kẻ sĩ hết lòng vì việc nước trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp, ta càng nhận thức rõ hơn về trách nhiệm thiêng liêng của người trí thức đối với vận mệnh quốc gia.

Đinh Hoàn là hình ảnh tiêu biểu của tầng lớp trí thức phong kiến mang trong mình lí tưởng phụng sự đất nước. Ông không chỉ là người có tài văn chương mà còn là vị quan tận tụy, luôn đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Trên cương vị được giao, Đinh Hoàn dốc lòng làm việc, không quản gian nan, nguy hiểm, thậm chí hi sinh cả tính mạng khi đi sứ vì việc bang giao. Hình tượng ấy thể hiện tinh thần trách nhiệm cao cả của người trí thức: lấy việc nước làm trọng, lấy sự an nguy của quốc gia làm lẽ sống.

Từ hình tượng Đinh Hoàn, có thể thấy rằng trách nhiệm lớn nhất của người trí thức đối với đất nước chính là dùng tri thức và tài năng của mình để phụng sự cộng đồng. Trí thức không chỉ là người có học vấn cao mà còn phải là người có bản lĩnh, có ý thức công dân và tinh thần dấn thân. Trong mọi thời đại, đất nước luôn cần những con người biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng, sẵn sàng cống hiến trí tuệ để giải quyết những vấn đề của xã hội.

Trong thời đại ngày nay, trách nhiệm của người trí thức càng trở nên quan trọng hơn. Trước những biến động phức tạp của thế giới và sự phát triển nhanh chóng của khoa học – công nghệ, người trí thức cần không ngừng học tập, sáng tạo, làm chủ tri thức mới để góp phần đưa đất nước phát triển bền vững. Đồng thời, trí thức còn phải giữ vững đạo đức nghề nghiệp, có chính kiến rõ ràng, không thờ ơ trước những vấn đề của xã hội, không chạy theo lợi ích cá nhân mà đánh mất trách nhiệm với cộng đồng.

Bên cạnh đó, người trí thức còn có trách nhiệm lan tỏa những giá trị tốt đẹp, định hướng nhận thức cho thế hệ trẻ. Bằng tri thức, thái độ sống và hành động cụ thể, trí thức góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ, nhân văn, giàu bản sắc dân tộc. Khi mỗi trí thức ý thức được vai trò và trách nhiệm của mình, sức mạnh trí tuệ dân tộc sẽ được nhân lên gấp bội.

Như vậy, hình tượng Đinh Hoàn không chỉ là tấm gương sáng của kẻ sĩ thời phong kiến mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc đối với trí thức hôm nay. Trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước không chỉ nằm ở tri thức mà còn ở tâm huyết, bản lĩnh và tinh thần cống hiến. Khi trí thức biết sống vì nước, vì dân, đất nước mới có thể phát triển vững bền và trường tồn.

Câu 1

Trong văn bản ở phần Đọc hiểu, hình ảnh làng quê hiện lên qua cảm nhận của nhân vật trữ tình mang vẻ đẹp bình dị, thân thương nhưng cũng thấm đẫm nỗi niềm sâu lắng. Đó là không gian quen thuộc với những hình ảnh gần gũi, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của con người, nơi lưu giữ kỉ niệm, tuổi thơ và cội nguồn của mỗi cá nhân. Làng quê không chỉ là nơi chốn sinh sống mà còn là điểm tựa tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn con người bằng sự yên bình, ấm áp và nghĩa tình. Qua cái nhìn của nhân vật trữ tình, làng quê còn mang dáng vẻ trầm lắng, gợi nỗi nhớ và sự hoài niệm, nhất là khi con người đứng trước những đổi thay của thời gian và cuộc sống. Chính cảm xúc ấy khiến hình ảnh làng quê trở nên giàu chất thơ, mang ý nghĩa sâu sắc hơn cả một không gian địa lí. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu quê hương chân thành, tha thiết, đồng thời nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng, gìn giữ những giá trị bình dị nhưng bền vững của làng quê trong dòng chảy hiện đại.

Câu 2

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của giới trẻ. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, con người có thể kết nối, chia sẻ và cập nhật thông tin một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng mang đến không ít tác động tiêu cực. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội một cách thông minh là điều vô cùng cần thiết đối với mỗi bạn trẻ hiện nay.

Không thể phủ nhận rằng mạng xã hội đem lại nhiều lợi ích thiết thực. Đây là môi trường giúp giới trẻ mở rộng mối quan hệ, giao lưu, học hỏi và tiếp cận tri thức mới. Nhiều bạn trẻ tận dụng mạng xã hội để học tập trực tuyến, kinh doanh, phát triển bản thân và thể hiện tiếng nói cá nhân. Mạng xã hội còn là cầu nối giúp con người xích lại gần nhau hơn, đặc biệt trong những hoàn cảnh khó khăn hay khi khoảng cách địa lí bị giới hạn.

Tuy nhiên, nếu không sử dụng đúng cách, mạng xã hội sẽ gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Việc lạm dụng mạng xã hội dễ khiến giới trẻ rơi vào trạng thái nghiện, sao nhãng học tập, giảm khả năng giao tiếp trực tiếp và sống khép kín hơn. Không ít người bị ảnh hưởng tâm lí bởi những thông tin tiêu cực, những lời so sánh, chỉ trích hay áp lực phải thể hiện bản thân trên không gian mạng. Bên cạnh đó, tình trạng tin giả, bạo lực ngôn từ, lối sống ảo còn khiến nhận thức và hành động của một bộ phận giới trẻ bị lệch lạc.

Trước thực trạng đó, sử dụng mạng xã hội một cách thông minh là yêu cầu cấp thiết. Trước hết, mỗi người cần biết kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội, không để nó chi phối toàn bộ cuộc sống. Bên cạnh đó, cần chọn lọc thông tin, tránh tin vào những nội dung chưa được kiểm chứng. Việc giữ gìn văn hóa ứng xử trên mạng, tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với lời nói, hành động của mình cũng là biểu hiện của sự thông minh khi tham gia mạng xã hội. Ngoài ra, giới trẻ nên tận dụng mạng xã hội như một công cụ hỗ trợ học tập, rèn luyện kỹ năng và phát triển bản thân thay vì chỉ dùng để giải trí đơn thuần.

Bản thân mỗi học sinh cần ý thức rõ vai trò và tác động của mạng xã hội đối với cuộc sống. Biết sử dụng mạng xã hội đúng mục đích, đúng mức sẽ giúp chúng ta làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối. Khi đó, mạng xã hội mới thực sự trở thành một người bạn đồng hành tích cực trong hành trình trưởng thành của giới trẻ.

Câu 1: Dấu hiệu xác định thể thơ.

• Dấu hiệu: Các dòng thơ có số chữ không bằng nhau (dòng 8 chữ, dòng 7 chữ, dòng 9 chữ...), không tuân theo luật bằng trắc nghiêm ngặt của thơ đường luật. Đây là thể thơ tự do.

Câu 2: Từ ngữ miêu tả hình ảnh người bà.

• Các từ ngữ: "Lưng bà đã còng hơn", "Lời bà như ngọn đèn".

Câu 3: Phân tích hiệu quả biện pháp tu từ so sánh: "Cổ tích như dòng sông chảy vào tuổi nhỏ".

• Hiệu quả: Phép so sánh giúp hình tượng hóa những câu chuyện cổ tích trừu tượng trở nên sinh động, gần gũi như một dòng sông mang phù sa bồi đắp tâm hồn. Nó thể hiện sức sống mãnh liệt, bền bỉ của những giá trị văn hóa truyền thống đã nuôi dưỡng tâm hồn đứa trẻ từ khi còn thơ bé.

Câu 4: Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình.

• Tình cảm của nhân vật trữ tình là sự trân trọng, yêu mến và gắn bó sâu nặng với quê hương. Đó là nỗi nhớ da diết về những kỷ niệm tuổi thơ bên cổng làng, bên người bà kính yêu và niềm tự hào về truyền thống văn hóa của cội nguồn.

Câu 5:

• Cội nguồn (quê hương, gia đình, truyền thống) là điểm tựa vững chắc nhất cho mỗi con người giữa bão táp cuộc đời. Nó không chỉ là nơi ta sinh ra mà còn là dòng chảy văn hóa bồi đắp nên nhân cách và tâm hồn. Sức mạnh của cội nguồn giúp con người biết sống có trách nhiệm, biết ơn và có thêm bản lĩnh để vươn xa mà không bị lạc lối. Một người luôn nhớ về cội nguồn sẽ có một đời sống tinh thần phong phú và ý nghĩa hơn.

Câu 1: Thể loại của văn bản

• Văn bản trên thuộc thể loại truyện truyền kỳ (hoặc cụ thể hơn là truyền kỳ mạn lục/truyền kỳ tân phả viết bằng chữ Hán).

Câu 2: Đề tài của văn bản

• Văn bản viết về đề tài người phụ nữ.
• Cụ thể là ca ngợi lòng thủy chung, tình nghĩa vợ chồng son sắt và tiết hạnh cao đẹp của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Câu 3: Yếu tố kì ảo trong văn bản

• Yếu tố kì ảo: Chi tiết Đinh Hoàn dù đã mất tại Yên Kinh nhưng linh hồn vẫn hiện về thăm vợ ("thấy một người khăn vuông đai rộng từ xa đến gần, nhìn kĩ ra chính là chồng mình") và trò chuyện, an ủi nàng. Sau khi bà mất, người dân cầu đảo đều có linh ứng.
• Tác dụng:
• • Về nội dung: Làm nổi bật tình cảm vợ chồng sâu nặng, vượt qua cả ranh giới sinh tử. Khẳng định sự bất tử của lòng thủy chung và tiết hạnh của người phụ nữ.
  • Về nghệ thuật: Tăng sức hấp dẫn, ly kỳ cho cốt truyện; giúp tác giả gửi gắm những tư tưởng, tình cảm nhân văn một cách sâu sắc và thiêng liêng hơn.

Câu 4: Sử dụng điển tích, điển cố

• Các điển tích, điển cố tiêu biểu: Nàng Lục Châu, Người trinh nữ (hòn Vọng Phu), Chặt vai (họ Lý), Thuấn phi, Chức Nữ, Vi Ngọc Tiên, Dương Thái Chân.
• Tác dụng: * Tạo nên sự trang trọng, uyên bác cho lời văn.
• • Giúp người đọc dễ dàng liên tưởng, so sánh đức hạnh của nhân vật với các tấm gương nghĩa liệt trong lịch sử và huyền thoại, từ đó khẳng định giá trị cao quý của nhân vật chính.
• Ấn tượng cá nhân: (Bạn có thể chọn một điển tích).
• • Ví dụ: Ấn tượng với điển tích "Người trinh nữ hóa đá" (Vọng Phu). Vì nó gợi lên hình ảnh biểu tượng bất diệt về sự chờ đợi mòn mỏi và lòng thủy chung son sắt của người vợ đối với chồng, rất tương đồng với hoàn cảnh của phu nhân trong truyện.

Câu 5: Không gian nghệ thuật trong văn bản

• Chi tiết thể hiện sự kết hợp giữa các cõi:
• • Cõi trần (nhân gian): Cảnh phu nhân ngồi đốt đèn một mình trong đêm thu muộn, tiếng ve kêu sầu, sương mù trăng mờ.
  • Cõi tiên/âm (Thiên Đình): Nơi Đinh Hoàn đang "chầu Thiên Đình, được trông coi về việc bút nghiên".
  • Sự giao thoa: Cuộc gặp gỡ giữa người sống (phu nhân) và người đã khuất (Đinh Hoàn) trong không gian chập chờn "nửa mê nửa tỉnh".
• Tác dụng: * Mở rộng biên độ không gian, xóa nhòa khoảng cách giữa sự sống và cái chết, giữa thực và ảo.
• • Nhấn mạnh rằng những tâm hồn đồng điệu, tình nghĩa sâu nặng sẽ luôn tìm thấy nhau dù ở bất cứ không gian nào.
  • Tạo nên màu sắc huyền ảo, thiêng liêng cho câu chuyện, nâng tầm vẻ đẹp của lòng thủy chung thành một giá trị vĩnh cửu.

Câu 1

Thể loại: Nhật kí.

Câu 2

Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (xưng “mình”, “chị”), người viết tự kể lại trải nghiệm của mình.

Câu 3

Đặc điểm ngôn ngữ thân mật trong văn bản:

• Sử dụng đại từ gần gũi: mình – em, chị – em.
• Lời kể giàu cảm xúc, mang tính tâm sự: “Mình thương Luân, phục Luân…”, “Chị không muốn thấy sự khổ đau…”.
• Cách diễn đạt tự nhiên, giản dị như lời nói hằng ngày.

Câu 4

Một số chi tiết thể hiện tính xác thực:

• Thời gian ghi chép rõ ràng: “11.7.68”.
• Sự kiện, hoàn cảnh có thật: Luân làm cách mạng từ nhỏ, băng rào ấp chiến lược, tham gia du kích, mùa khô trụ bám Phổ Vinh…
• Mô tả cụ thể con người và tuổi tác: “mười tuổi”, “mười lăm tuổi”, “hai mốt tuổi”.

Tác dụng:

→ Làm cho ghi chép có tính chân thực, đáng tin; tái hiện sinh động cuộc đời người chiến sĩ trẻ và hiện thực khốc liệt của chiến tranh.

Câu 5

Từ văn bản, em nhận ra bài học về lòng biết ơn và sự trân trọng những người đã hi sinh tuổi trẻ cho Tổ quốc. Hình ảnh Luân – một chàng trai mới hai mươi tuổi nhưng đã trải qua bao gian khổ – nhắc em phải sống có trách nhiệm, biết cố gắng và vượt khó. Đồng thời, em hiểu rằng tuổi trẻ cần nuôi dưỡng niềm tin, hi vọng và lý tưởng sống đẹp để không uổng phí những năm tháng quý giá của đời mình.