Sự phát triển chiều cao và cân nặng: Cơ thể phát triển nhanh chóng, xương dài ra, cơ bắp săn chắc (ở nam) hoặc cơ thể đầy đặn, mềm mại hơn (ở nữ).

Tăng cường truyền thông, giáo dục: Tuyên truyền về luật hôn nhân gia đình và tác hại của tảo hôn bằng nhiều hình thức (phát thanh, tờ rơi, họp bản làng) và bằng tiếng dân tộc địa phương. Nâng cao dân trí: Đẩy mạnh giáo dục, khuyến khích trẻ em đến trường và duy trì việc học tập. Sự vào cuộc của chính quyền và người có uy tín: Phát huy vai trò của các già làng, trưởng bản trong việc vận động xóa bỏ các hủ tục lạc hậu.

Ứng dụng: Nông dân tập trung tiêu diệt sâu bệnh ở giai đoạn nhạy cảm nhất (ví dụ: giai đoạn sâu non ăn lá) thay vì phun thuốc tràn lan khi chúng đã phát triển thành bướm bay đi nơi khác.

Tăng số lượng tế bào: Thông qua quá trình phân bào (nguyên phân). Tăng kích thước tế bào: Tế bào lớn dần lên trước khi phân chia hoặc đạt đến kích thước trưởng thành. Tăng khối lượng và kích thước cơ thể: Đây là kết quả của hai quá trình trên, làm cho sinh vật lớn lên

Sinh trưởng: Là tiền đề cho phát triển. Phân hóa tế bào: Các tế bào chuyên hóa để đảm nhận các chức năng khác nhau (tế bào lá, tế bào rễ, tế bào cơ, tế bào thần kinh...). Phát sinh hình thái: Hình thành các cơ quan mới và hình dáng đặc trưng của loài

Câu 2

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, nơi mà những giá trị vật chất và sự hào nhoáng thường được tôn vinh, vẫn có những giá trị tinh thần bền vững tỏa sáng một cách khiêm nhường. Đó chính là sự hi sinh thầm lặng. Hi sinh không nhất thiết phải là những hành động lớn lao, vĩ đại được ghi danh sử sách, mà đôi khi nó nằm ngay trong những cử chỉ nhỏ bé, không tên nhưng chan chứa tình người. Sự hi sinh thầm lặng trước hết là việc một cá nhân tự nguyện gạt bỏ những nhu cầu, lợi ích riêng tư của mình để vun vén cho hạnh phúc của người khác hoặc vì mục tiêu chung của cộng đồng. Điểm đặc biệt của sự hi sinh này nằm ở hai chữ "thầm lặng" – không phô trương, không cần sự đền đáp và càng không mong cầu sự tung hô của đám đông. Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những đóa hoa thầm lặng ấy ở khắp mọi nơi. Đó là bóng dáng người mẹ tần tảo, thức khuya dậy sớm, chắt bóp từng đồng để con được ăn học bằng bạn bằng bè. Đó là người cha gác lại những ước mơ thời trẻ để làm những công việc nặng nhọc, làm điểm tựa vững chãi cho gia đình. Rộng hơn ra ngoài xã hội, ta thấy những người chiến sĩ vùng biên cương canh giữ sự bình yên cho Tổ quốc, những y bác sĩ âm thầm chiến đấu với tử thần trong phòng cấp cứu, hay cả những cô chú lao công lặng lẽ quét rác dưới ánh đèn đường khuya khoắt để thành phố sạch đẹp mỗi sớm mai. Họ làm việc vì trách nhiệm, vì tình yêu, chứ không phải vì ánh hào quang của truyền thông. Tại sao sự hi sinh thầm lặng lại quan trọng đến thế? Bởi nó là "chất keo" gắn kết các cá nhân trong xã hội. Khi một người biết hi sinh, họ đang gieo mầm cho lòng nhân ái và niềm tin vào những điều tốt đẹp. Một xã hội chỉ biết đến "nhận" mà không biết "cho", chỉ biết đến quyền lợi cá nhân mà quên đi trách nhiệm cộng đồng sẽ sớm trở nên lạnh lẽo và vô cảm. Sự hi sinh thầm lặng giống như những mạch nước ngầm, tuy khó thấy nhưng lại là nguồn sống nuôi dưỡng tâm hồn con người và sự phát triển bền vững của nhân loại. Tuy nhiên, thật đáng buồn khi trong xã hội vẫn còn những người sống ích kỷ, thực dụng, chỉ biết vun vén cho bản thân. Lại có những người làm việc tốt nhưng luôn tìm cách phô trương, "làm màu" trên mạng xã hội để mưu cầu danh tiếng. Những hành động ấy dù mang danh nghĩa giúp đời nhưng lại thiếu đi cái "tâm" chân thành của sự hi sinh thực sự. Khép lại vấn đề, mỗi chúng ta cần nhận thức được rằng: hi sinh không phải là mất đi, mà là đang cho đi để nhận lại sự thanh thản trong tâm hồn và sự trân trọng từ những người xung quanh. Bản thân tôi cũng đang học cách hi sinh từ những việc nhỏ nhất: bớt đi một chút thời gian cá nhân để giúp đỡ bạn bè, sẻ chia công việc nhà cùng cha mẹ. Bởi tôi tin rằng, khi mỗi người là một ngọn nến thầm lặng tỏa sáng, thế giới này sẽ bớt đi bóng tối và tràn ngập hơi ấm tình người.

Câu 1 • Thể loại: Truyện thơ Nôm (viết theo thể thơ lục bát). Câu 2 • Lời của văn bản: Văn bản chủ yếu là lời của người kể chuyện (ngôi thứ ba). Tuy nhiên, ở đoạn cuối có sự xuất hiện lời của nhân vật Vương ông (cha Thúy Kiều) khi kể lại sự tình gia đình cho Kim Trọng nghe. Câu 3 Các sự kiện chính trong văn bản: 1. Kim Trọng trở lại: Sau thời gian về quê chịu tang chú, Kim Trọng trở lại vườn Thúy tìm Kiều nhưng cảnh vật đã thay đổi, hoang phế, vắng bóng người. 2. Dò hỏi tin tức: Kim Trọng hỏi thăm hàng xóm và bàng hoàng nghe tin gia đình họ Vương gặp biến cố: Vương ông bị tù tội, Kiều đã bán mình chuộc cha, gia đình ly tán. 3. Tìm gặp gia đình Kiều: Kim Trọng tìm đến nơi ở mới tồi tàn của gia đình Kiều. 4. Nghe kể sự tình: Vương ông kể lại chi tiết nỗi đau khổ của Kiều và việc nàng đã nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho chàng (trao duyên). Câu 4 Tác dụng của biện pháp tả cảnh ngụ tình: • Nội dung: Hình ảnh "lầu không", "cỏ lan", "rêu phong", "gai góc" khắc họa sự hoang tàn, đổ nát của cảnh cũ. • Tác dụng: * Thể hiện sự tàn khốc của thời gian và biến cố dâu bể đã ập xuống gia đình Thúy Kiều. • Bộc lộ trực tiếp nỗi lòng đau xót, ngỡ ngàng và dự cảm chẳng lành của Kim Trọng. Cảnh vật càng vắng lặng, lòng người càng thêm tê tái, cô đơn. Câu 5 Hình ảnh "Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông" có thể hiểu là: • Về nghĩa đen: Hoa đào vẫn nở đẹp, rạng rỡ dưới gió xuân như quy luật tự nhiên của đất trời. • Về ý nghĩa nghệ thuật (điển tích): Mượn ý thơ của Thôi Hộ để nhấn mạnh sự đối lập gay gắt giữa thiên nhiên vĩnh cửu và thân phận con người mong manh. • Ý nghĩa biểu tượng: Cảnh cũ vẫn còn đó (hoa đào vẫn cười), nhưng người xưa (Thúy Kiều) đã vắng bóng. Câu thơ diễn tả nỗi hụt hẫng, xót xa của Kim Trọng khi đối diện với thực tại nghiệt ngã: tình yêu vừa chớm nở đã chịu cảnh chia lìa, tan tác.