Câu 1:

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã tái hiện một cách chân thực và đầy ám ảnh bi kịch của nhân vật Thông Thu – đại diện cho kiểu người sa ngã vì lối sống buông thả, thiếu kiểm soát bản thân. Sinh ra trong một gia đình giàu có, được cha để lại gia sản lớn, đáng lẽ Thông Thu phải biết trân trọng và gìn giữ, nhưng ngược lại, anh lại lao vào con đường ăn chơi, hưởng lạc. Sự sa sút của gia đình không chỉ bắt nguồn từ cá nhân anh mà còn có phần trách nhiệm của những người thân xung quanh khi sống thiếu chuẩn mực, chạy theo những thú vui tầm thường. Tuy nhiên, khi đối diện với thực tế khắc nghiệt – nợ nần chồng chất, gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt – Thông Thu mới bừng tỉnh. Sự tỉnh ngộ ấy được thể hiện rõ qua những dòng độc thoại nội tâm đầy đau đớn: anh nhớ lại từng khoản nợ cụ thể, tự lên án bản thân bằng những lời lẽ gay gắt, cay đắng. Anh nhận ra lối sống “ném tiền qua cửa sổ”, đắm chìm trong dục vọng đã hủy hoại cuộc đời mình và làm tổn thương gia đình. Nỗi đau không chỉ dừng lại ở vật chất mà còn là sự dằn vặt về danh dự, nhân cách khi anh tự thấy mình không xứng đáng với danh phận làm con, làm người. Bi kịch được đẩy lên cao trào khi Thông Thu nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Thế nhưng, ngay trong khoảnh khắc quyết định ấy, tâm lí nhân vật lại diễn biến phức tạp với sự giằng xé dữ dội giữa nỗi sợ hãi cái chết và khát vọng được sống, được sửa sai. Nghệ thuật độc thoại nội tâm sắc sảo, kết hợp với nhịp điệu kịch căng thẳng đã khắc họa rõ nét diễn biến tâm lí nhân vật, khiến người đọc không khỏi xót xa, ám ảnh. Qua đó, đoạn trích không chỉ phản ánh một số phận cá nhân mà còn mang ý nghĩa cảnh tỉnh sâu sắc đối với những ai đang sống buông thả, thiếu trách nhiệm, đặc biệt là thế hệ trẻ trong xã hội hiện đại.

Câu 2:

Từ đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long, nhân vật Thông Thu hiện lên như một minh chứng đau đớn cho hậu quả của lối sống tiêu xài hoang phí, thiếu kiểm soát. Từng có trong tay gia sản lớn do cha để lại, nhưng chỉ trong thời gian ngắn, Thông Thu đã “ném tiền qua cửa sổ”, lao vào ăn chơi, hưởng lạc để rồi rơi vào cảnh nợ nần, khánh kiệt và tuyệt vọng. Bi kịch của nhân vật không chỉ phản ánh một số phận cá nhân mà còn gợi ra một vấn đề đáng suy ngẫm trong xã hội hiện đại: thói tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ ngày nay.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là tình trạng chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch rõ ràng, chạy theo nhu cầu nhất thời và những giá trị bề ngoài. Trong bối cảnh xã hội phát triển, đời sống vật chất được nâng cao, việc mua sắm trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết nhờ công nghệ và các nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, chính sự thuận tiện ấy lại khiến nhiều bạn trẻ rơi vào trạng thái “tiêu dùng vô thức”. Không khó để bắt gặp hình ảnh những người trẻ sẵn sàng chi một khoản tiền lớn để sở hữu điện thoại đời mới, quần áo hàng hiệu hay những buổi tụ tập xa hoa, dù thu nhập còn hạn chế. Thậm chí, nhiều người còn lựa chọn hình thức mua trả góp, vay tín dụng chỉ để thỏa mãn nhu cầu nhất thời.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ nhiều phía. Về chủ quan, một bộ phận giới trẻ có tâm lí thích hưởng thụ, muốn thể hiện bản thân qua vật chất, coi việc tiêu tiền như một cách khẳng định giá trị cá nhân. Họ thiếu kiến thức về quản lí tài chính, không ý thức được mối quan hệ giữa thu nhập và chi tiêu. Về khách quan, mạng xã hội và truyền thông đã góp phần không nhỏ trong việc thúc đẩy xu hướng tiêu dùng. Những hình ảnh hào nhoáng, cuộc sống “sang chảnh” được phô bày khiến nhiều người rơi vào tâm lí so sánh, ganh đua. Hội chứng "fomo" càng khiến họ dễ bị cuốn vào vòng xoáy mua sắm. Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử cùng với các chiêu thức quảng cáo tinh vi cũng kích thích nhu cầu tiêu dùng, khiến việc “móc hầu bao” trở nên dễ dàng và khó kiểm soát hơn.

Hậu quả của thói tiêu xài thiếu kiểm soát là vô cùng nghiêm trọng. Đối với cá nhân, nó có thể dẫn đến tình trạng nợ nần chồng chất, áp lực tâm lí, thậm chí mất phương hướng trong cuộc sống. Nhiều người trẻ phải đối mặt với những khoản nợ lớn khi tuổi đời còn rất trẻ, đánh mất cơ hội đầu tư cho học tập và tương lai. Đối với gia đình, họ có thể trở thành gánh nặng kinh tế, làm rạn nứt tình cảm và gây ra nhiều mâu thuẫn. Về phía xã hội, lối sống này góp phần hình thành một thế hệ sống thực dụng, lười lao động nhưng lại thích hưởng thụ, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững. Hình ảnh Thông Thu khi tỉnh ngộ, đau đớn nhận ra sai lầm của mình nhưng đã quá muộn chính là lời cảnh báo sâu sắc cho tất cả chúng ta.

Từ thực trạng ấy, mỗi người trẻ cần rút ra bài học và có những điều chỉnh kịp thời. Trước hết, cần học cách quản lí tài chính cá nhân: lập kế hoạch chi tiêu, ghi chép thu – chi, xác định rõ khả năng tài chính của bản thân. Bên cạnh đó, cần phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn, biết ưu tiên những giá trị thiết thực thay vì chạy theo hình thức. Việc xây dựng lối sống giản dị, tiết kiệm, hướng đến những giá trị bền vững cũng là điều vô cùng cần thiết. Ngoài ra, gia đình và nhà trường cần tăng cường giáo dục kĩ năng sống, đặc biệt là kĩ năng quản lí tài chính cho người trẻ. Truyền thông cũng nên định hướng lối sống tích cực, hạn chế việc cổ súy cho lối sống xa hoa, phô trương.

Tóm lại, thói tiêu xài thiếu kiểm soát là một vấn đề đáng lo ngại trong xã hội hiện nay, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng nếu không được nhận thức và điều chỉnh kịp thời. Bi kịch của Thông Thu trong “Chén thuốc độc” là lời cảnh tỉnh sâu sắc: đừng để đến khi “biết hối thì đã không kịp”. Mỗi người trẻ cần sống tỉnh táo, biết làm chủ bản thân và chi tiêu hợp lí để xây dựng một tương lai vững chắc, bền lâu.

Câu 1: Văn bản thuộc thể loại : Kịch

Câu 2: Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức: độc thoại nội tâm (lời thoại của nhân vật Thông Thu).

Câu 3:

Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

“Đứng dậy lấy chai… rót vào cốc…”

“Lấy dao mở hộp thuốc phiện…”

“Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống…”

“(Lại khuấy)” …

Vai trò : Giúp tái hiện hành động, cử chỉ cụ thể của nhân vật.

Làm rõ diễn biến tâm lí giằng xé, do dự, đấu tranh nội tâm.

Tăng tính chân thực và kịch tính cho đoạn trích.

Câu 4:

Diễn biến và sự thay đổi tâm lí của Thông Thu:

Ban đầu (hồi II):

Chán nản, tuyệt vọng, thấy cuộc sống vô nghĩa.

Muốn tìm đến cái chết để giải thoát.

Sau đó (hồi III):

Bắt đầu suy nghĩ về trách nhiệm với mẹ, vợ, em.

Nhận ra nếu chết sẽ bỏ lại gánh nặng cho người thân.

Tâm lí giằng xé giữa sống và chết.

Cuối cùng tạm hoãn cái chết (viết thư cho em, muốn lo liệu).

→ Thể hiện sự thức tỉnh về trách nhiệm và tình cảm gia đình.

Câu 5:

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của Thông Thu. Bởi lẽ, cái chết không giải quyết được vấn đề mà chỉ làm tăng thêm đau khổ cho những người thân yêu như mẹ, vợ, em. Trong hoàn cảnh khó khăn, con người cần dũng cảm đối mặt và tìm cách vượt qua thay vì trốn tránh. Thông Thu vẫn còn trách nhiệm với gia đình nên việc lựa chọn cái chết là ích kỉ. Tuy nhiên, em cũng cảm thông với sự bế tắc và tuyệt vọng của nhân vật trong xã hội lúc bấy giờ. Qua đó, ta càng thấy cần trân trọng cuộc sống và sống có trách nhiệm hơn.