C1

Đoạn trích trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long là một lát cắt đầy bi kịch, phơi bày sự rạn nứt và sụp đổ của một gia đình tiểu tư sản thành thị trước sức mạnh của đồng tiền và thói ăn chơi trác táng. Qua ngòi bút sắc sảo, tác giả đã khắc họa thành công tâm lý nhân vật Thông Thu – một kẻ đang đứng bên bờ vực thẳm của sự phá sản và tuyệt vọng. Nghệ thuật kịch được đẩy lên cao trào khi những món nợ ập đến, biến ngôi nhà vốn yên ấm thành nơi chứa đựng nỗi kinh hoàng. Vũ Đình Long đã khéo léo sử dụng các cuộc đối thoại dồn dập, căng thẳng để làm nổi bật sự đối lập giữa vẻ ngoài hào nhoáng trước kia và thực tại phũ phàng hiện tại. Cao trào của đoạn trích nằm ở ý định tìm đến cái chết bằng "chén thuốc độc" – một biểu tượng cho sự bế tắc tận cùng khi con người không đủ bản lĩnh để đối mặt với sai lầm do chính mình gây ra. Qua đó, tác phẩm không chỉ phê phán lối sống hưởng thụ, "tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ" mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về sự xuống cấp đạo đức trong xã hội Việt Nam thời kỳ giao thời. Đoạn trích xứng đáng là viên gạch đặt nền móng cho kịch nói hiện đại Việt Nam nhờ tính hiện thực sâu sắc. C2 Trong vở kịch "Chén thuốc độc", nhân vật Thông Thu đã phải trả giá bằng cả sự nghiệp và mạng sống vì thói quen ăn chơi vô độ. Bước ra từ trang sách vào thực tại, chúng ta không khỏi giật mình khi thấy hình ảnh của Thông Thu đang tái hiện ở một bộ phận giới trẻ ngày nay thông qua thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, hay còn gọi là lối sống "vung tay quá trán"

Hiện nay, không khó để bắt gặp những người trẻ sẵn sàng chi cả tháng lương, thậm chí vay nợ để sở hữu những món đồ hiệu, điện thoại đời mới nhất hay tham gia vào những cuộc vui xa xỉ. Đây không đơn thuần là nhu cầu tiêu dùng mà đã trở thành một cuộc đua về hình thức. Thuật ngữ "flexing" (khoe khoang) hay trào lưu "mua sắm để chữa lành" đang bị lạm dụng, biến việc tiêu tiền thành cách để khẳng định giá trị bản thân một cách lệch lạc. Tâm lý đám đông và áp lực đồng trang lứa (Peer Pressure): Nhiều bạn trẻ sợ bị coi là "lỗi thời" nếu không sở hữu những món đồ đắt tiền như bạn bè.Sự bùng nổ của mạng xã hội và thương mại điện tử: Các quảng cáo bóng bẩy, hình thức "mua trước trả sau" (BNPL) và các đợt "sale sập sàn" khiến việc chốt đơn trở nên quá dễ dàng, làm mờ đi ranh giới giữa "cần" và "muốn". Thiếu kỹ năng quản lý tài chính: Giáo dục về tài chính cá nhân chưa thực sự được chú trọng trong nhà trường và gia đình. Thói quen này để lại những hệ lụy nghiêm trọng:Về tài chính sẽ dẫn đến tình trạng nợ nần chồng chất, rơi vào cái bẫy tín dụng đen, khiến tương lai bị cầm cố bởi những món nợ từ quá khứ.Về tâm lý sẽ tạo ra sự lo âu thường trực, áp lực phải kiếm tiền bằng mọi giá để bù đắp khoảng trống tài chính, dễ dẫn đến những hành vi vi phạm đạo đức và pháp luật.Về lối sống sẽ hình thành tư duy thực dụng, hời hợt, chỉ chú trọng vào giá trị vật chất bên ngoài mà bỏ quên việc bồi đắp tri thức và tâm hồn.Để không trở thành những "Thông Thu thời đại số", giới trẻ cần:Học cách thiết lập ngân sách cá nhân, phân biệt rõ giữa nhu cầu thiết yếu và sở thích tức thời.Xây dựng bản lĩnh cá nhân để không bị cuốn theo những trào lưu phù phiếm trên mạng xã hội.Gia đình và nhà trường cần có sự định hướng, giáo dục sớm về giá trị của lao động và cách quản lý đồng tiền.Tiền bạc vốn là phương tiện để phục vụ cuộc sống, không phải là cái xiềng xích trói buộc tự do của con người. Mỗi người trẻ cần tỉnh táo để làm chủ túi tiền của chính mình. Hãy nhớ rằng, giá trị đích thực của một con người nằm ở tư duy, trí tuệ và những đóng góp cho xã hội, chứ không nằm ở nhãn mác của bộ đồ bạn đang mặc hay độ đắt tiền của chiếc xe bạn đang đi. Đừng để đến khi "chén thuốc độc" của nợ nần bủa vây mới hối tiếc thì đã quá muộn màng

C1 Văn bản "Chén thuộc độc" thuộc thể loại bi kịch. C2 Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm). C3 Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản: + "Bóp trán nghĩ ngợi". + "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.". + "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy.". + "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.". Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu: + Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật. + Thể hiện xung đột nội tâm, giằng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống).

C4 - Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình. Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!"). Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai) C5 – Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt để sửa chữa. Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luỵ đến những người thân xung quanh. Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.