câu 1

Trong truyện ngắn "Nhà nghèo" của Nam Cao, nhân vật bé Gái hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho những đứa trẻ bị cái đói bào mòn cả thể xác lẫn tâm hồn. Trước hết, bé Gái mang vẻ ngoài tội nghiệp với "cái bụng to vượt mặt" và đôi chân khẳng khiu – dấu hiệu của sự suy dinh dưỡng trầm trọng. Tuy nhiên, điểm gây ám ảnh nhất chính là sự biến đổi về tâm lí do cái đói gây ra. Từ một đứa trẻ lẽ ra phải được hồn nhiên, em trở nên cáu kỉnh, ích kỷ và luôn trong trạng thái "canh chừng" thức ăn. Khi thấy mẹ nấu cháo, ánh mắt em luôn chằm chằm theo dõi, sợ các em mình ăn mất phần. Nỗi lo bị đói đã lấn át tình anh em, khiến em sẵn sàng quát tháo, tranh giành từng thìa cháo loãng. Qua nhân vật bé Gái, Nam Cao không chỉ phơi bày hiện thực tàn khốc của xã hội cũ mà còn thể hiện niềm xót xa sâu sắc trước cảnh cái nghèo đói đã tước đi vẻ ngây thơ, nhân tính trong những tâm hồn trẻ thơ non nớt.

câu 2

Gia đình vốn là bến đỗ bình yên, là cái nôi nuôi dưỡng và bảo vệ trẻ em trước những giông bão của cuộc đời. Thế nhưng, trong xã hội hiện đại, một thực trạng đau lòng đang diễn ra âm ỉ như một căn bệnh ung nhọt: bạo lực gia đình. Những hành vi tưởng chừng như để "giáo dục" hay những cơn giận dữ mất kiểm soát của người lớn lại chính là "lưỡi dao" băm vằn lên cả thể xác lẫn tâm hồn, để lại những hệ lụy khôn lường cho sự phát triển của trẻ em. Bạo lực gia đình không chỉ đơn thuần là những trận đòn roi gây đau đớn về thể xác. Nó còn tồn tại dưới những hình thức tinh vi và tàn nhẫn hơn như bạo lực tinh thần: những lời lăng mạ, sỉ nhục, sự bỏ rơi hay áp đặt áp lực tâm lý nặng nề. Dù dưới hình thức nào, đối tượng chịu tổn thương sâu sắc nhất vẫn luôn là những đứa trẻ – những tâm hồn non nớt chưa đủ sức tự vệ. Ảnh hưởng đầu tiên và dễ nhận thấy nhất là sự tàn phá về thể chất. Những vết bầm tím, những vết sẹo có thể lành theo thời gian, nhưng sự phát triển tự nhiên của trẻ đã bị chặn đứng. Trẻ sống trong môi trường bạo lực thường bị suy nhược, chậm phát triển do không được chăm sóc đầy đủ hoặc do cơ thể luôn trong trạng thái gồng mình chống chọi với nỗi đau. Tuy nhiên, đáng sợ hơn cả là những vết sẹo tâm hồn không bao giờ mờ đi. Một đứa trẻ lớn lên trong tiếng quát tháo và đòn roi sẽ luôn sống trong nỗi sợ hãi, bất an thường trực. Sự căng thẳng cực độ này dễ dẫn đến các hội chứng tâm lý nguy hiểm như trầm cảm, tự kỷ hoặc rối loạn lo âu. Khi niềm tin vào những người thân yêu nhất bị đổ vỡ, trẻ sẽ mất đi điểm tựa tinh thần, trở nên lạc lõng và mất kết nối với xã hội. Nghiêm trọng hơn, bạo lực gia đình trực tiếp làm lệch lạc nhân cách của trẻ. Trẻ em như một tờ giấy trắng, chúng học cách ứng xử từ chính cha mẹ mình. Khi chứng kiến bạo lực trở thành phương thức giải quyết mâu thuẫn chính trong nhà, trẻ dễ dàng hình thành tư duy sai lệch rằng "ai mạnh kẻ đó có quyền". Điều này vô tình tạo nên một vòng lặp độc hại: những nạn nhân của bạo lực hôm nay rất có thể sẽ trở thành kẻ gây ra bạo lực trong tương lai, gieo rắc nỗi đau cho thế hệ tiếp theo. Bên cạnh đó, môi trường sống đầy rẫy bất ổn cũng kéo lùi sự nghiệp học tập và tương lai của trẻ. Làm sao một đứa trẻ có thể tập trung vào sách vở khi tâm trí còn ám ảnh bởi những trận cãi vã của cha mẹ? Sự chán nản, buông xuôi thường đẩy các em vào con đường bỏ học và dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội để tìm kiếm sự "an ủi" ảo từ bên ngoài. Nguyên nhân của thực trạng này thường bắt nguồn từ sự thiếu kềm chế, áp lực kinh tế hoặc tư duy lạc hậu "thương cho roi cho vọt". Để ngăn chặn điều này, chúng ta cần sự vào cuộc quyết liệt của pháp luật và sự thay đổi từ nhận thức của mỗi gia đình. Cha mẹ cần học cách lắng nghe, thấu hiểu thay vì dùng nắm đấm. Nhà trường và cộng đồng cần trở thành "lá chắn" an toàn, sẵn sàng lên tiếng và bảo vệ trẻ kịp thời. Tóm lại, bạo lực gia đình là tội ác chống lại sự phát triển của trẻ thơ. Chúng ta không thể đòi hỏi một tương lai tươi sáng nếu hôm nay vẫn để trẻ em phải lớn lên trong bóng tối của sợ hãi. Hãy nhớ rằng: "Hãy để trẻ em lớn lên bằng tình thương, không phải bằng đòn roi". Mỗi chúng ta cần hành động ngay hôm nay để bảo vệ những mầm xanh của đất nước, trả lại cho các em một tuổi thơ đúng nghĩa và một tâm hồn lành lặn.

câu 1:

-truyện ngắn

câu 2:

-Tự sự (kể lại sự việc anh Duyên đi tìm và phát hiện đứa con gái đã mất bên bờ ao).

câu 3

-Biện pháp tu từ: Ẩn dụ ("xế muộn chợ chiều").

-Về nội dung: Gợi lên hoàn cảnh éo le, muộn màng của hai nhân vật (anh Duyên và chị Duyên). Họ là những người đã lỡ dở, không còn ở thời thanh xuân, có thể đã trải qua nhiều khó khăn, vất vả trong cuộc sống.

câu 4

-Đoạn trích kể về nỗi đau thương, bi kịch của gia đình anh Duyên trong cái nghèo đói. Đứa con gái nhỏ (cái Gái) vì đi bắt nhái đêm mà kiệt sức rồi qua đời ngay bên bờ ao. Qua đó, tác giả phản ánh hiện thực tàn khốc của xã hội cũ và số phận khốn khổ của người nông dân.

câu 5

Chi tiết ấn tượng: Hình ảnh anh Duyên bế xác con: "Anh ghé vai, xốc con bé lên. Hai tay nó còn mềm hơi nóng. Nhưng hai chân đã cứng nhẵng. Anh cõng xác con, chạy về." Vì sao: Chi tiết này cực kỳ ám ảnh bởi sự đối lập giữa cái "mềm hơi nóng" (sự sống vừa mới rời đi) và cái "cứng nhẵng" (cái chết đã hiện hữu). Nó lột tả trần trụi nỗi đau đớn tột cùng của người cha và sự tàn nhẫn của cái nghèo đã cướp đi sinh mạng một đứa trẻ vô tội.