Câu 1

Trong truyện ngắn "Nhà nghèo" của Nguyễn Quỳnh, nhân vật bé Gái hiện lên là một đứa trẻ tuy sống trong hoàn cảnh thiếu thốn nhưng tâm hồn vô cùng trong sáng và giàu tình cảm. Cái nghèo không làm em gục ngã mà trái lại, nó rèn giũa cho em sự chững chạc trước tuổi và tấm lòng hiếu thảo. Bé Gái thương cha mẹ lam lũ, vất vả, nên em không bao giờ đòi hỏi đồ chơi hay quần áo mới như bao đứa trẻ khác. Hình ảnh em lặng lẽ, biết điều và thấu hiểu nỗi lo toan "cơm áo gạo tiền" của cha khiến người đọc không khỏi xót xa, cảm phục. Đặc biệt, sự hồn nhiên của bé Gái vẫn được giữ trọn trong những niềm vui giản dị, trong cách em trân trọng những gì mình đang có. Nhân vật này không chỉ đại diện cho những đứa trẻ nghèo hiếu học, hiếu thảo mà còn là minh chứng cho sức mạnh của tình yêu thương gia đình. Qua nhân vật bé Gái, tác giả ngợi ca nhân cách cao đẹp của con người lao động nghèo, dù sống trong cảnh cơ hàn vẫn giữ được sự thuần khiết, nhân hậu và tình cảm ấm áp. Bé Gái chính là đóa hoa nhỏ kiên cường, mang đến thông điệp nhân văn sâu sắc về tình thân và sự đồng cảm.

Câu 2.

Bạo lực gia đình từ lâu đã không còn là chuyện riêng sau cánh cửa mỗi nhà mà đã trở thành một vấn nạn nhức nhối của xã hội. Đáng buồn thay, đối tượng chịu tổn thương sâu sắc và trực tiếp nhất chính là trẻ em – những mầm non vốn cần được nâng niu và bảo vệ. Ảnh hưởng của bạo lực gia đình đối với sự phát triển của trẻ không chỉ là những vết sẹo trên da thịt mà còn là những vết thương lòng rỉ máu suốt đời. Trước hết, bạo lực gia đình tàn phá trực tiếp sức khỏe thể chất của trẻ. Những trận đòn roi, những hành vi ngược đãi có thể gây ra thương tích, tật nguyền, thậm chí là đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, nỗi đau thể xác đôi khi còn dễ lành hơn nỗi đau tinh thần. Trẻ em lớn lên trong bầu không khí căng thẳng, đầy tiếng quát tháo và bạo lực thường rơi vào trạng thái tâm lý bất ổn. Các em dễ mắc phải các hội chứng như trầm cảm, lo âu, sợ hãi quá mức hoặc có xu hướng sống khép kín, tự ti. Nghiêm trọng hơn, gia đình vốn là "trường học đầu đời", nơi hình thành nhân cách của trẻ. Khi cha mẹ – những hình mẫu quan trọng nhất – giải quyết mâu thuẫn bằng nắm đấm, trẻ sẽ vô tình tiếp nhận tư duy: bạo lực là công cụ để giải quyết vấn đề. Điều này dẫn đến sự lệch lạc trong hành vi, khiến trẻ dễ trở nên hung hăng, có xu hướng bạo lực với bạn bè hoặc tham gia vào các tệ nạn xã hội. Vòng xoáy "nạn nhân trở thành kẻ thủ ác" là một bi kịch đau đớn mà bạo lực gia đình gieo rắc cho thế hệ tương lai. Bên cạnh đó, môi trường sống đầy rẫy bất an còn bóp nghẹt khả năng học tập và tư duy của trẻ. Làm sao một đứa trẻ có thể tập trung sách vở khi tâm trí luôn bị ám ảnh bởi tiếng khóc của mẹ hay sự giận dữ của cha? Sự sa sút về học vấn và thiếu hụt kỹ năng xã hội là hệ quả tất yếu, khiến tương lai của các em trở nên mịt mù hơn bao giờ hết. Để ngăn chặn bóng tối này, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Pháp luật cần có những chế tài nghiêm khắc hơn để trừng trị hành vi bạo lực. Các tổ chức xã hội và nhà trường cần tăng cường giáo dục về quyền trẻ em và kỹ năng tự bảo vệ. Nhưng quan trọng nhất, chính mỗi bậc làm cha, làm mẹ cần hiểu rằng: ngôi nhà phải là bến đỗ bình yên, nơi yêu thương được lan tỏa chứ không phải nơi nỗi sợ hãi ngự trị.

Câu 1. Thể loại: Truyện ngắn. Câu 2. Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kể chuyện). Câu 3 Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (“cảnh xế muộn chợ chiều”). Tác dụng: Về nội dung: Gợi lên tình cảnh của anh Duyên và chị Duyên khi đến với nhau: cả hai đều đã quá lứa lỡ thì, lại có khiếm khuyết về ngoại hình (chị thọt chân, anh có bướu), địa vị thấp kém (dân ngụ cư, làm mướn). Cụm từ "chợ chiều" gợi sự tàn tạ, ít lựa chọn. Về nghệ thuật: Làm cho cách diễn đạt trở nên hình tượng, tăng sức gợi hình, gợi cảm; đồng thời thể hiện cái nhìn cảm thông, xót xa của tác giả đối với những con người nghèo khổ, tội nghiệp. Câu 4. Văn bản phản ánh cuộc sống khốn cùng, bế tắc của gia đình anh chị Duyên – một gia đình nghèo điển hình trong xã hội cũ. Cái nghèo đói dẫn đến sự bức bối, hay cãi vã, nhưng sâu thẳm vẫn là tình yêu thương và sự gắn kết của những con người cùng khổ. Đặc biệt, đoạn trích nhấn mạnh bi kịch đau đớn khi đứa con đầu lòng (cái Gái) chết vì kiệt sức/đói khát trong lúc đi bắt nhái để giúp bố mẹ cải thiện bữa ăn, để lại nỗi ân hận và xót thương vô hạn. Câu 5. Chi tiết cái Gái nằm chết gục bên giỏ nhái, hai tay vẫn ôm khư khư cái giỏ. Vì sao: Đây là chi tiết đắt giá và ám ảnh nhất truyện. Nó cho thấy sự hiếu thảo và ý thức trách nhiệm tội nghiệp của một đứa trẻ nhà nghèo. Đến tận lúc chết, em vẫn lo cho bữa cơm của gia đình hơn cả mạng sống của mình. Chi tiết này đẩy bi kịch của cái nghèo lên đến đỉnh điểm