Trong xã hội hiện đại ngày nay, giới trẻ là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh nhiều bạn trẻ sống tích cực, có hoài bão và ý thức trách nhiệm, vẫn còn một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên đang lựa chọn lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội.

Vô trách nhiệm là lối sống, cách suy nghĩ và hành động của con người không ý thức hoặc không quan tâm đến bổn phận, nghĩa vụ của mình, không chịu trách nhiệm trước việc làm và hậu quả do mình gây ra. Trong đời sống học sinh, vô trách nhiệm có thể là lười học, không chuẩn bị bài, quay cóp trong kiểm tra, vi phạm nội quy nhưng không nhận lỗi. Trong xã hội, đó là việc sống ích kỉ, chỉ biết hưởng thụ, vi phạm pháp luật hoặc thờ ơ trước những vấn đề chung của cộng đồng.

Lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ được thể hiện ở nhiều phương diện. Trong học tập, có những bạn lười học, không chịu rèn luyện, học đối phó, quay cóp trong kiểm tra, thiếu trung thực trong thi cử. Trong sinh hoạt hằng ngày, nhiều bạn sống ích kỉ, chỉ biết hưởng thụ, thiếu ý thức giữ gìn môi trường, không tuân thủ nội quy trường lớp hay pháp luật nơi công cộng. Thậm chí, một số bạn trẻ còn sa vào các tệ nạn xã hội như nghiện game, nghiện mạng xã hội, bạo lực học đường, đua xe trái phép, sống buông thả và thiếu định hướng cho tương lai.

Nguyên nhân dẫn đến lối sống vô trách nhiệm ấy trước hết xuất phát từ chính bản thân người trẻ. Nhiều bạn chưa nhận thức đúng vai trò, nghĩa vụ của mình đối với gia đình và xã hội, thiếu ý chí rèn luyện bản thân. Bên cạnh đó, sự thiếu quan tâm, quản lí chưa chặt chẽ từ phía gia đình, cùng với ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội, phim ảnh không lành mạnh đã tác động mạnh mẽ đến suy nghĩ và hành động của giới trẻ. Ngoài ra, việc giáo dục kĩ năng sống và định hướng giá trị sống chưa được chú trọng đúng mức cũng góp phần khiến một số bạn trẻ dễ sống buông thả, thiếu trách nhiệm.

Lối sống vô trách nhiệm để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đối với bản thân người trẻ, điều đó khiến các bạn đánh mất thời gian, cơ hội học tập, không có mục tiêu rõ ràng, dễ rơi vào thất bại trong tương lai. Đối với gia đình, cha mẹ phải lo lắng, buồn phiền, thậm chí thất vọng. Đối với xã hội, lối sống ấy làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực trẻ, gây mất trật tự an toàn xã hội và cản trở sự phát triển chung của đất nước. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách công bằng rằng, không phải tất cả giới trẻ ngày nay đều sống vô trách nhiệm. Trên thực tế, vẫn có rất nhiều bạn trẻ sống có lý tưởng, biết quan tâm đến gia đình, chăm chỉ học tập, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường và giúp đỡ cộng đồng. Những tấm gương ấy cho thấy thế hệ trẻ vẫn đang từng ngày nỗ lực hoàn thiện bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội. Chính vì vậy, không nên đánh đồng hay có cái nhìn phiến diện đối với toàn bộ giới trẻ hiện nay.

Có ý kiến cho rằng sống thiếu trách nhiệm vẫn “sướng”, bởi người sống như vậy không phải lo nghĩ nhiều, không bị ràng buộc bởi bổn phận hay nghĩa vụ. Quả thật, trong một số thời điểm, lối sống vô trách nhiệm có thể mang lại những tiện lợi trước mắt: không cần cố gắng học tập vẫn có thời gian vui chơi, không phải chịu áp lực phấn đấu, khi mắc lỗi thì trốn tránh hoặc đổ cho người khác để bản thân được “nhẹ gánh”. Người sống vô trách nhiệm thường chỉ nghĩ đến bản thân nên cảm thấy thoải mái, tự do và dễ dàng hưởng thụ hơn so với những người luôn ý thức trách nhiệm của mình. Tuy nhiên, cái “sướng” ấy chỉ là tạm thời và giả tạo. Về lâu dài, sống vô trách nhiệm gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Trước hết, người sống thiếu trách nhiệm sẽ dần đánh mất niềm tin của thầy cô, bạn bè và xã hội, trở nên ích kỉ, thiếu bản lĩnh và không có chỗ đứng trong cuộc sống. Thói quen trốn tránh nghĩa vụ khiến con người ngày càng lười biếng, yếu kém, không đủ năng lực để đối mặt với khó khăn. Không những thế, lối sống ấy còn ảnh hưởng tiêu cực đến gia đình và xã hội, làm phát sinh nhiều vấn đề như thất bại trong học tập, vi phạm pháp luật, suy thoái đạo đức. Vì vậy, có thể khẳng định rằng sống vô trách nhiệm không hề “sướng” mà chỉ đem lại sự dễ dãi nhất thời, đổi lại là tương lai mờ mịt và những hậu quả nặng nề. Chỉ khi sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, con người mới có được hạnh phúc bền vững và giá trị đích thực. Từ thực trạng trên, mỗi bạn trẻ cần tự giác rèn luyện lối sống có trách nhiệm, xác định mục tiêu đúng đắn cho bản thân, biết trân trọng thời gian và công sức của cha mẹ, thầy cô. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, giúp giới trẻ hình thành nhân cách tốt đẹp.

Tóm lại lối sống vô trách nhiệm không đem lại hạnh phúc lâu dài mà chỉ khiến con người đánh mất niềm tin, cơ hội và tương lai của chính mình. Mỗi người trẻ cần nhận thức rõ rằng sống có trách nhiệm không phải là gánh nặng mà là nền tảng để trưởng thành, khẳng định giá trị bản thân và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, bền vững. Vì vậy, mỗi học sinh hôm nay cần bắt đầu rèn luyện tinh thần trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất trong học tập và sinh hoạt hằng ngày, để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội mai sau.

c1- thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

c2- nhân vật trào phúng là nhà thơ nguyễn khuyến

c3 từ làng nhàng có nghĩa là tầm thường không có gì nổi bật. Cảm xúc của tác giả tự nhận thức,tự giễu cợt,khiêm nhường nhưng đầy ý châm biếm

c4 -biện pháp chơi chữ được dùng trong hai câu thơ

tác dụng + tăng sức gợi hình gợi cảm lm cho lời thơ hay hơn sinh động hơn

+sự kết hợp này nhấn mạnh tiếng cười tự trào đầy xót xa,vừa giễu cợt bản thân ,vừa thể hiện nỗi niềm day dứt, bất lực của nhà nho trước thời cuộc

+đồng thời ngầm phê phán thái độ của một số quan lại khác cũng chọn cách thoái lui. 

c5

Hai câu thơ cuối:

"Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ,

Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng."

thể hiện sâu sắc tâm trạng và thái độ của Nguyễn Khuyến

"Bia xanh, bảng vàng" là hình ảnh hoán dụ chỉ danh vị khoa bảng, học vị tiến sĩ cao quý mà mọi nho sĩ thời xưa đều khao khát đạt được. Bản thân Nguyễn Khuyến là người đỗ đầu cả ba kỳ thi (Giải nguyên, Hội nguyên, Đình nguyên), một vinh dự hiếm có trong lịch sử khoa cử Việt Nam."Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ""Ngán" ở đây không đơn thuần là chán ghét, mà là sự chán chường, thất vọng, thậm chí là hổ thẹn tột cùng với chính bản thân.Tác giả tự thấy mình mang tiếng là vị danh sĩ một thời, có học vị cao, nhưng lại bất lực, không thể làm gì để giúp dân, giúp nước thoát khỏi cảnh lầm than, giặc giã. Ông chọn con đường về quê ở ẩn, tránh xa thế sự, và tự cảm thấy mình không xứng đáng với những danh hiệu cao quý đó.  Thông qua hai câu thơ này, Nguyễn Khuyến bộc lộ tâm trạng bi kịch của một nhà nho tài năng nhưng không gặp thời, không thể thực hiện lý tưởng "tề gia trị quốc bình thiên hạ". Tiếng cười tự trào(tự giễu, tự cười mình) ở đây thấm đẫm sự xót xa, cay đắng, không chỉ nhằm vào cá nhân ông mà còn là lời phê phán thâm thúy, châm biếm sâu sắc cả một tầng lớp sĩ phu phong kiến bất lực, bạc nhược trước vận mệnh đất nước lúc bấy giờ

c6

Từ nội dung bài thơ "Tự trào" của Nguyễn Khuyến, chúng ta thấy sự day dứt, hổ thẹn của thế hệ đi trước khi bất lực trước vận mệnh đất nước. Liên hệ với điều đó, giới trẻ ngày nay, sống trong thời bình và hội nhập, có nhiều cơ hội để bảo vệ và xây dựng quê hương bằng những hành động thiết thực sau:Học tập và rèn luyện: Đây là nền tảng quan trọng nhất. Việc không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, kỹ năng chuyên môn giúp thế hệ trẻ nâng cao giá trị bản thân và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật của đất nước.Giữ gìn bản sắc văn hóa: Kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp, lòng yêu nước, tinh thần dân tộc là cách để bảo vệ "nước" về mặt văn hóa, giữ vững độc lập tư tưởng.Tham gia các hoạt động xã hội: Tích cực tham gia các phong trào tình nguyện, bảo vệ môi trường, giúp đỡ cộng đồng, xây dựng xã hội văn minh, công bằng, tiến bộ.Bảo vệ chủ quyền: Nâng cao ý thức, nhận thức về chủ quyền quốc gia, đấu tranh phản bác những âm mưu, hoạt động gây phương hại đến lợi ích dân tộc trên không gian mạng và trong đời sống.Đóng góp tài năng, sức lao động:Cống hiến tài năng, sức lao động, tâm huyết của mình vào mọi hoạt động sáng tạo, xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước một cách tích cực, hiểu đúng thời đại : Nắm bắt xu thế thời đại, ứng dụng công nghệ, hội nhập quốc tế để phát huy tài năng, đưa tiếng nói và hình ảnh Việt Nam ra thế giới. 

ai cha the

ngon this