Câu 1 (2,0 điểm):
Con người hiện nay đang phải đối mặt với nỗi sợ bị thay thế bởi máy móc, tuy nhiên, điều đáng sợ hơn cả nguy cơ ấy là sự máy móc trong tư duy con người.
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về tác hại của sự máy móc trong tư duy con người.
Câu 2 (4,0 điểm):
Anh chị hãy viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của bài thơ sau:
CỦI LỬA
(Dương Kiều Minh3)
Đời con thưa dần mùi khói
Mẹ già nua như những buổi chiều
lăng lắc tuổi xuân, lăng lắc niềm thôn dã
bếp lửa ngày đông...
Mơ được về bên mẹ
ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa
bậc thềm dàn dụa trăng mỗi tối
Bên những hoàng hôn loang lổ gò đồi
mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ
con về yêu mái rạ cuộc đời
Một sớm vắng
ùa lên khói bếp
về đây
củi lửa ngày xưa...
(In trong tập Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn, NXB Văn học 2024, tr.140)
3 Nhà thơ Dương Kiều Minh (1960 – 2012) được coi là một gương mặt cách tân sáng danh, một hiện tượng thi ca độc đáo của văn học Việt Nam thời kỳ sau đổi mới. Dương Kiều Minh sống cả đời chỉ với thơ, không biết làm gì khác ngoài làm thơ. Đời ông chỉ dành cho thơ ca, ông nghiêm túc và thủy chung với thơ ca đến tận cùng (Nguyễn Quang Thiều). Đến với thơ Dương Kiều Minh là đến với sự tuôn chảy của cảm xúc thăng hoa, của tình yêu bất tận với quê hương, với cuộc đời được thể hiện bằng lối viết dung dị, tài hoa, kiên định hướng những tìm tòi trong thơ về phương Đông cội nguồn.


Trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay, nỗi sợ bị thay thế bởi máy móc là điều không thể tránh khỏi. Công nghệ ngày càng tiến bộ, các hệ thống tự động hóa ngày càng phổ biến, việc một số công việc trở nên tự động hóa và được thực hiện bởi máy móc là điều không thể tránh khỏi. Nói về vấn đề này, Georges Duhamel cho rằng: "Đừng sợ máy móc bên ngoài. Hãy sợ máy móc của chính lòng mình". Ý kiến của Georges Duhamel đã đặt ra vấn đề về vai trò và giá trị của con người.
Câu nói trên chỉ ra rằng con người không nên để công nghệ và máy móc thay thế hoàn toàn vai trò và giá trị của mình. Con người có những phẩm chất và khả năng mà máy móc không thể thay thế được, như tình cảm, sáng tạo, khả năng suy nghĩ linh hoạt và đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc và trực giác. Chúng ta đừng nên quá máy móc với bản thân vì cứ như máy móc làm theo một nguyên tắc nhất định, khuôn khổ thì sẽ không khiến con người ta trở nên sáng tạo, mà chỉ biết dậm chân tại chỗ. Nó không giúp mọi thứ tốt lên mà chỉ khiến ta kìm hãm sự phát triển của chính bản thân, rồi chúng ta cũng chắc khác gì máy móc chỉ biết lặp đi lặp lại công việc ấy. Hậu quả sẽ càng nghiêm trọng hơn hết, khi ta không bao giờ bằng người khác, trong khi mọi người đều tiến bộ thì chỉ có ta thụt lùi về phía sau làm tâm trạng trở nên tồi tệ và chán nản. Vậy nên thay vì máy móc với bất cứ công việc thì bản thân chúng ta hãy nên làm theo cách của mình một cách sáng tạo, bởi nó giúp ta có thêm nhiều ý tưởng hơn, giúp ta sau mỗi lần thất bài thì có kinh nghiệm để khắc phục vào lần sau.
Vì vậy, chúng ta cần phải tự kiểm soát và không để bản thân trở thành "máy móc" trong công việc và cuộc sống. Chúng ta cần duy trì và phát triển những phẩm chất con người đặc biệt mà máy móc không thể thay thế được, để có thể tồn tại và phát triển trong thế giới hiện đại đầy thách thức này.
Câu 1 (khoảng 200 chữ) Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, con người không chỉ lo sợ bị máy móc thay thế mà đáng ngại hơn là sự “máy móc hóa” trong chính tư duy của mình. Từ góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng khi tư duy trở nên rập khuôn, thụ động và phụ thuộc vào công nghệ, con người sẽ dần đánh mất khả năng sáng tạo và phản biện. Nhiều bạn trẻ hiện nay quen tìm kiếm đáp án có sẵn trên mạng thay vì tự suy nghĩ, quen làm việc theo công thức có sẵn mà ngại đổi mới. Lâu dần, chúng ta dễ trở nên lười tư duy, thiếu chiều sâu và ngại đặt câu hỏi. Nguy hiểm hơn, sự máy móc trong suy nghĩ còn khiến con người sống vô cảm, làm việc như một “cỗ máy” chạy theo hiệu suất mà quên đi cảm xúc, giá trị nhân văn. Vì vậy, mỗi người trẻ cần rèn luyện tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và biết sử dụng công nghệ như công cụ hỗ trợ chứ không để nó điều khiển mình. Chỉ khi giữ được bản lĩnh và cảm xúc, con người mới không bị “máy móc hóa”. Câu 2 (khoảng 600 chữ) Bài thơ “Củi lửa” của Dương Kiều Minh là tiếng lòng tha thiết hướng về mẹ và quê hương, thấm đẫm nỗi hoài niệm và tình cảm gia đình sâu nặng. Qua những hình ảnh giản dị, thân thuộc, nhà thơ đã khơi dậy trong lòng người đọc hơi ấm của bếp lửa quê nhà và tình mẫu tử thiêng liêng. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã gợi lên không gian ký ức: “Đời con thưa dần mùi khói Mẹ già nua như những buổi chiều lặng lắc tuổi xuân, lặng lắc niềm thôn dã bếp lửa ngày đông…” “Mùi khói”, “bếp lửa ngày đông” là những hình ảnh giàu sức gợi, tượng trưng cho quê hương và tình mẹ. Khi “đời con thưa dần mùi khói” cũng là lúc con xa quê, xa vòng tay mẹ. Hình ảnh “mẹ già nua như những buổi chiều” là một so sánh đầy ám ảnh, gợi sự tàn phai của thời gian. Nhịp thơ chậm, trầm buồn như nhịp chảy của ký ức và nỗi xót xa trước sự già nua của mẹ. Dòng hồi tưởng tiếp tục mở ra với “ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa”, “bậc thềm đan đưa trăng mỗi tối”. Những chi tiết bình dị ấy tạo nên một bức tranh quê thanh bình, ấm áp. Đặc biệt, câu thơ “mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ” đánh thức khứu giác người đọc, khiến ký ức trở nên sống động. Dương Kiều Minh đã sử dụng cảm giác, mùi hương để lưu giữ thời gian, làm cho nỗi nhớ không chỉ là hình ảnh mà còn là cảm nhận cụ thể, gần gũi. Ở khổ cuối, hình ảnh “một sớm vắng / ùa lên khói bếp / về đầy / củi lửa ngày xưa…” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. “Củi lửa” không chỉ là hình ảnh thực của bếp quê mà còn tượng trưng cho hơi ấm gia đình, cho cội nguồn yêu thương nuôi dưỡng tâm hồn con người. Khi cuộc sống hiện đại khiến “đời con thưa dần mùi khói”, thì ký ức lại trở thành nơi neo đậu tinh thần. Nỗi nhớ ấy vừa da diết, vừa ấm áp. Về nghệ thuật, bài thơ mang phong cách đặc trưng của Dương Kiều Minh: ngôn ngữ dung dị nhưng giàu chất tạo hình, cảm xúc tuôn chảy tự nhiên. Thể thơ tự do với nhịp điệu linh hoạt giúp dòng hồi tưởng hiện lên chân thực như những đợt sóng ký ức. Hình ảnh thơ giàu tính biểu tượng, đặc biệt là biểu tượng “củi lửa”, đã nâng cảm xúc cá nhân thành giá trị phổ quát về tình mẫu tử và tình quê. Có thể nói, “Củi lửa” không chỉ là nỗi nhớ của riêng nhà thơ mà còn là tiếng lòng chung của những người con xa quê. Bài thơ nhắc nhở mỗi chúng ta hãy trân trọng mẹ, trân trọng mái ấm gia đình và gìn giữ ngọn lửa yêu thương – ngọn lửa không bao giờ được phép tắt trong cuộc đời.