Đọc đoạn trích sau:
một con sông chảy qua thời gian
chảy qua lịch sử
chảy qua triệu triệu cuộc đời
chảy qua mỗi trái tim người
khi êm đềm khi hung dữ
một con sông rì rầm sóng vỗ
trong muôn vàn trang thơ
làm nên xóm thôn, hoa trái, những ngôi nhà
tạo sắc áo, màu cây và tiếng Việt
một giống nòi sinh tự một dòng sông
trăm đứa con xuống biển lên rừng
ở lại Phong Châu, người con thứ nhất
vua Hùng Vương thứ nhất nước Văn Lang
sóng và phù sa – khái niệm đầu tiên
nước và đất để nay thành Đất Nước
một con sông dịu dàng như lục bát
một con sông phập phồng muôn bắp thịt
một con sông đỏ rực
nhuộm hồng nâu da người.
ôi Sông Hồng, mẹ của ta ơi
người chứa chất trong lòng
bao điều bí mật
bao kho vàng cổ tích
bao tiếng rên nhọc nhằn
bao xoáy nước réo sôi trong ngực rộng của người
bao doi cát ngầm trong lòng người phiêu bạt
người quằn quại dưới mưa dầm nắng gắt
cho ban mai chim nhạn báo tin xuân
cho đơn sơ hạt gạo trắng ngần
cả nhành dâu bé xanh
người cũng cho nhựa ấm.
(Trích Sông Hồng, Lưu Quang Vũ, Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, NXB Hội Nhà văn, 2018, tr. 286-287)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm): Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2 (0,5 điểm): Trong đoạn trích, tác giả cảm nhận con sông đã làm nên, tạo ra những điều gì cho cuộc sống con người?
Câu 3 (1,0 điểm): Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong những dòng thơ sau:
một con sông dịu dàng như lục bát
một con sông phập phồng muôn bắp thịt
một con sông đỏ rực
nhuộm hồng nâu da người.
Câu 4 (1,0 điểm): Nhận xét về cảm xúc của nhân vật trữ tình với Sông Hồng được thể hiện trong đoạn trích.
Câu 5 (1,0 điểm): Từ nội dung của đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay với quê hương, đất nước (trình bày khoảng 5 – 7 dòng).


Câu 1 (0,5 điểm):
Dấu hiệu xác định thể thơ của đoạn trích:
→ Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.
Câu 2 (0,5 điểm):
Trong đoạn trích, tác giả cảm nhận con sông đã làm nên:
→ Con sông là nguồn cội hình thành và nuôi dưỡng sự sống, văn hóa và con người.
Câu 3 (1,0 điểm):
Hiệu quả của biện pháp điệp ngữ “một con sông”:
→ Qua đó thể hiện sự gắn bó sâu nặng giữa con sông với con người.
Câu 4 (1,0 điểm):
Cảm xúc của nhân vật trữ tình với Sông Hồng:
→ Cảm xúc thiêng liêng, sâu nặng và thành kính.
Câu 5 (1,0 điểm – 5–7 dòng):
Từ đoạn trích, thế hệ trẻ hôm nay cần ý thức rõ trách nhiệm với quê hương, đất nước. Mỗi người cần trân trọng cội nguồn, giữ gìn môi trường sống, bảo vệ những giá trị văn hóa truyền thống. Tuổi trẻ phải không ngừng học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh. Đồng thời, cần sống có trách nhiệm, biết cống hiến và sẻ chia. Đó chính là cách thiết thực nhất để tri ân quê hương, đất nước đã nuôi dưỡng mình.
Câu 1
Dấu hiệu xác định thể thơ của đoạn trích là:Các dòng thơ không đều số chữ
Câu 2
Trong đoạn trích, tác giả cảm nhận con sông đã làm nên, tạo ra nhiều giá trị cho cuộc sống con người như
Làm nên xóm thôn, hoa trái, nhà cửa,
Tạo nên sắc áo, màu cây, tiếng Việt,
Góp phần hình thành giống nòi, lịch sử, văn hóa dân tộc
Nuôi dưỡng đời sống vật chất và tinh thần của con người.
Câu 3
Biện pháp tu từ điệp ngữ “một con sông” được lặp lại nhiều lần có hiệu quả:
Nhấn mạnh hình ảnh Sông Hồng với nhiều vẻ đẹp khác nhau: vừa dịu dàng, vừa mạnh mẽ, vừa thấm sâu vào đời sống con người.
Tạo nhịp điệu dồn dập, giàu cảm xúc, thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa con sông và con người.
Qua đó, khắc họa Sông Hồng không chỉ là dòng sông tự nhiên mà còn là biểu tượng của sự sống, của con người và dân tộc Việt Nam
Câu 4
Nhân vật trữ tình dành cho Sông Hồng tình cảm thiết tha, sâu nặng và thiêng liêng. Đó là sự trân trọng, biết ơn, tự hào xen lẫn xúc động khi cảm nhận Sông Hồng như người mẹ hiền đã sinh thành, nuôi dưỡng, che chở cho con người và đất nước qua bao thế hlệ
Câu 5
Từ nội dung đoạn trích, có thể thấy thế hệ trẻ hôm nay cần ý thức rõ trách nhiệm của mình với quê hương, đất nước. Mỗi người trẻ cần biết trân trọng cội nguồn, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời không ngừng học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Sống có lý tưởng, có trách nhiệm chính là cách thiết thực nhất để đáp lại những giá trị mà quê hương đã trao tặn