Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Hăm-lét trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4.0 điểm). Martin Luther King từng nói: "Con người sinh ra không phải để làm ác, nhưng sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác". Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về nhận định trên.
Câu 1:
Bài làm
"Tác phẩm nghệ thuật sẽ là một thứ vô giá trị nếu nó không phục vụ cho mục đích nâng cao phẩm giá con người"(Bê-in-xki). Ý nghĩa nhân văn cao cả ấy đã được Sếch-xpi-a gửi gắm trọn vẹn qua nhân vật Hăm-lét trong đoạn trích "Cái bẫy chuột" qua câu thoại đầu đến câu thoại cuối: "Hãy nghe nó thúc báo oan trả cừu... ta phải đến gặp mẹ ta". Ở đoạn trích này, Hăm-lét hiện lên với vẻ đẹp của một con người đầy mưu trí, dũng cảm và giàu lòng nhân văn. Để làm sáng tỏ tội ác của Clô-đi-út, Hăm-lét đã chủ động thiết lập một tình huống kịch độc đáo – dùng nghệ thuật để truy tìm sự thật. Qua ngôn ngữ đối thoại đầy sắc bén, thâm thúy với nhà vua và hoàng hậu, chàng vừa phân tán sự chú ý của kẻ thù, vừa dồn chúng vào chân tường tâm lý. Đặc biệt, nghệ thuật độc thoại nội tâm ở cuối đoạn trích khi Hăm-lét đối diện với nỗi hận thù sục sôi đã bộc lộ chiều sâu tư tưởng của nhân vật. Dù trong lòng đau đớn, phẫn nộ, chàng vẫn kiên quyết giữ vững lằn ranh đạo đức khi tự dặn lòng "quyết không được bất nghĩa bất nhân" với mẹ. Bằng kết cấu kịch tính, nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ độc thoại đắt giá và điểm nhìn nội tâm sâu sắc, Sếch-xpi-a không chỉ khắc họa thành công một người anh hùng lý trí mà còn gửi gắm thông điệp nhân đạo, triết lí sâu sắc: khi đứng trước nghịch cảnh, con người phải luôn bảo vệ thiên tính nhân văn. Thành công của nhân vật đã khẳng định cái tầm của một thiên tài văn học nhân loại. Giống như quy luật về sức sống của văn học chân chính, hình tượng Hăm-lét cùng đoạn trích này sẽ luôn giữ nguyên giá trị thời đại, nhắc nhở mỗi chúng ta bài học về sự tỉnh táo, giữ gìn lương tri và đạo đức trước những cám dỗ, thù hận trong cuộc sống.
Câu 2:
Bài làm
“Nơi lạnh nhất thế giới không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương” (Maxim Gorky).Quả thật, sự lạnh giá của trái tim chính là cội nguồn của mọi bi kịch nhân loại. Từ thực tế đó, mục sư Martin Luther King đã để lại một nhận định đầy nhức nhối: “Con người sinh ra không phải để làm ác, nhưng sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác”. Câu nói này có ý nghĩa vô cùng quan trọng, như một hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc về thái độ sống thờ ơ, vô cảm đang gặm nhấm đạo đức của con người trong xã hội hiện đại.
Khi khẳng định “con người sinh ra không phải để làm ác”, tác giả tin vào bản chất nguyên thủy của con người là hướng thiện. Tuy nhiên, vế sau mới là trọng tâm: “sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác”. “Im lặng” là sự thờ ơ, thấy sai không nói, thấy khuất tất không mắng nhiếc, thấy bất công không bảo vệ. Câu nói khẳng định một sự thật: sự dung túng, thỏa hiệp thụ động đối với cái xấu cũng nguy hiểm và đáng lên án ngang bằng với kẻ trực tiếp gây ra tội ác.
“Thế giới chịu tổn thất nặng nề không phải vì sự tàn bạo của những kẻ xấu, mà vì sự im lặng của những người tốt.” ( Albert Einstein).Đối với cá nhân,sự im lặng ở mỗi cá nhân thường xuất phát từ tâm lý ích kỷ, nỗi sợ hãi bị trả thù hoặc tư tưởng "mũ ni che tai". Khi đối diện với bạo lực học đường, nhiều học sinh lựa chọn im lặng, ngoảnh mặt làm ngơ trước cảnh bạn mình bị bắt nạt.Câu chuyện về nam sinh dũng cảm Nguyễn Văn Nam (Nghệ An), người đã không im lặng trước nguy hiểm mà xả thân cứu sống 5 em học sinh đuối nước, chấp nhận hy sinh bản thân. Nếu Nam chọn sự ích kỷ và im lặng né tránh của một cá nhân thông thường, các em nhỏ đã không có cơ hội sống sót. Sự dũng cảm cất tiếng nói và hành động của một cá nhân chính là khắc tinh của cái ác và sự rủi ro.
"Ai chấp nhận cái ác mà không chống lại nó, thực chất đang hợp tác với nó.” (Martin Luther King).Đối với mọi người,khi sự im lặng lan rộng thành hiệu ứng đám đông, mối quan hệ giữa người với người sẽ trở nên lạnh lẽo, vô cảm.Vụ án của cô bé Duyệt Duyệt ở Trung Quốc khi bị xe tải chèn qua trên đường; lần lượt 18 người bộ hành đi ngang qua đều nhìn thấy nhưng họ lựa chọn im lặng, né tránh và bước tiếp. Sự thờ ơ của 18 con người đó đã tước đi cơ hội cứu sống đứa trẻ, biến họ thành những "kẻ sát nhân thụ động". Khi mọi người chọn cách im lặng trước nỗi đau của đồng loại, lằn ranh đạo đức giữa con người và muông thú sẽ bị xóa nhòa.
“Sự im lặng của người tốt còn đáng sợ hơn cả tiếng gào thét của kẻ xấu.” (Martin Luther King).Đối với xã hội, ở cấp độ vĩ mô, một xã hội im lặng là một xã hội đang chết lâm sàng về mặt luật pháp và nhân văn. Khi cái ác hoành hành mà cộng đồng không lên tiếng, cấu trúc an toàn của xã hội sẽ sụp đổ. Tại Việt Nam, sự ra đời của các mô hình như "CLB Hiệp sĩ đường phố" tại TP. Hồ Chí Minh hay Bình Dương là câu trả lời mạnh mẽ chống lại sự im lặng xã hội. Những công dân bình thường đã liên kết lại, không im lặng trước nạn trộm cướp nguy hiểm để bảo vệ bình yên cho cộng đồng. Một xã hội chỉ thực sự văn minh và tiến bộ khi toàn thể cộng đồng biết đồng lòng lên tiếng, thiết lập các hàng rào pháp lý và đạo đức để đẩy lùi bóng tối.
“Khi chúng ta im lặng trước những điều quan trọng, đó là ngày cuộc sống của chúng ta bắt đầu kết thúc.” (Martin Luther King).Để xóa bỏ sự im lặng đáng sợ này, mỗi cá nhân phải tự trang bị cho mình lòng trắc ẩn và sự chính trực qua những hành động nhỏ nhất như phê bình một hành vi phá hoại công cộng. Gia đình và nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, bài trừ bệnh vô cảm. Đồng thời, xã hội cần có các công cụ pháp lý nghiêm minh, cơ chế bảo vệ người tố giác tội phạm, để tiếng nói chính nghĩa luôn được che chở và tôn vinh.
Tuy nhiên, chúng ta cần thẳng thắn phê phán những kẻ nhân danh "chống cái ác" một cách mù quáng. Đó là hiện tượng "anh hùng bàn phím", phe phái hùa nhau dùng bạo lực mạng để tấn công, nhục mạ người khác khi chưa rõ thực hư. Việc lên tiếng bảo vệ công lý phải đi đôi với tri thức và sự thượng tôn pháp luật, chứ không phải là sự kích động hay trả thù cá nhân.
“Cuộc sống không phải là một đường thẳng, nó là sự lựa chọn giữa việc cúi đầu cam chịu hay ngẩng cao đầu để đấu tranh.” Lời cảnh tỉnh của mục sư Martin Luther King về sự im lặng trước cái ác đã chạm đến cốt lõi của đạo đức nhân sinh, nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với vận mệnh của cộng đồng. Chúng ta cần quyết liệt lan tỏa tinh thần dũng cảm, sự chính trực và lòng trắc ẩn để biến mỗi lời nói, mỗi hành động trở thành ngọn hải đăng đẩy lùi bóng tối vô cảm. Đồng thời, cần mạnh mẽ bác bỏ tư tưởng vị kỷ "đèn nhà ai nhà nấy rạng" cũng như lối sống thỏa hiệp, dung túng cho cái xấu. Xin đừng để sự im lặng của chúng ta trở thành đồng phạm của cái ác; hãy lên tiếng để thế giới này được sưởi ấm bằng tình yêu thương và công lý vĩnh hằng.
Câu 1 (khoảng 200 chữ)
Nhân vật Hăm-lét hiện lên là một con người có tâm hồn cao đẹp nhưng mang nhiều bi kịch nội tâm. Trước cái chết của cha và sự phản bội của mẹ, Hăm-lét rơi vào trạng thái đau đớn, hoang mang và day dứt. Chàng nhận ra sự giả dối, tàn ác đang bao trùm cuộc sống nơi cung đình. Vì vậy, Hăm-lét luôn suy tư, trăn trở về lẽ sống, về con người và công lí. Đặc biệt, qua những lời độc thoại nổi tiếng, nhân vật thể hiện cuộc đấu tranh gay gắt giữa sống và chết, giữa hành động và do dự. Hăm-lét muốn đứng lên chống lại cái ác nhưng lại bị giằng xé bởi nỗi cô đơn và sự nghi ngờ. Điều đó cho thấy chàng là người giàu trí tuệ, nhạy cảm và có ý thức sâu sắc về trách nhiệm. Qua nhân vật Hăm-lét, tác giả không chỉ phản ánh bi kịch của con người thời đại mà còn ca ngợi khát vọng hướng tới công lí, sự thật và phẩm giá con người.
Câu 2 (khoảng 600 chữ)
Martin Luther King Jr. từng nói: “Con người sinh ra không phải để làm ác, nhưng sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác.” Câu nói đã gửi gắm một thông điệp sâu sắc về trách nhiệm của mỗi cá nhân trước những điều sai trái trong cuộc sống.
Cái ác là những hành vi gây tổn thương cho con người và xã hội như bạo lực, bất công, gian dối, bắt nạt hay vô cảm. Im lặng trước cái ác nghĩa là thờ ơ, không lên tiếng, không hành động để ngăn chặn điều sai trái dù bản thân nhận thức được hậu quả của nó. Theo Martin Luther King, khi con người chọn im lặng, họ đã gián tiếp tiếp tay cho cái ác tồn tại và lan rộng.
Trong cuộc sống, cái ác sẽ trở nên nguy hiểm hơn nếu không ai dám đấu tranh chống lại nó. Một học sinh bị bắt nạt nhưng bạn bè xung quanh chỉ đứng nhìn và im lặng thì sự im lặng ấy khiến nạn nhân thêm đau khổ, còn kẻ xấu càng lấn tới. Ngoài xã hội cũng vậy, trước tham nhũng, bạo lực hay những hành vi vô đạo đức, nếu mọi người đều sợ hãi hoặc thờ ơ thì công lí sẽ dần bị chà đạp. Vì thế, lên tiếng bảo vệ lẽ phải không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của mỗi con người.
Tuy nhiên, đấu tranh với cái ác không có nghĩa là hành động thiếu suy nghĩ hay cực đoan. Mỗi người cần có cách ứng xử phù hợp: biết lên tiếng đúng lúc, báo cho người có trách nhiệm, bảo vệ người yếu thế và lan tỏa điều tích cực. Đôi khi chỉ một lời bênh vực, một hành động giúp đỡ nhỏ bé cũng có thể đem lại sức mạnh lớn lao cho người khác. Sự dũng cảm ấy góp phần xây dựng một xã hội công bằng và nhân văn hơn.
Trong thực tế, có rất nhiều người dám đứng lên chống lại cái xấu. Đó là những bác sĩ tận tụy cứu người trong đại dịch, những chiến sĩ công an đấu tranh với tội phạm hay những người trẻ lên tiếng bảo vệ môi trường, bảo vệ nạn nhân bị bạo lực học đường. Họ là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái của con người.
Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều người sống vô cảm, chỉ biết quan tâm đến lợi ích cá nhân. Một số người chứng kiến người khác gặp nguy hiểm nhưng không giúp đỡ; có người thấy hành vi sai trái nhưng chọn im lặng vì sợ liên lụy. Lối sống ấy khiến các giá trị đạo đức bị mai một và làm xã hội trở nên lạnh lẽo hơn.
Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện lòng dũng cảm, biết phân biệt đúng sai và không thờ ơ trước bất công. Mỗi người hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như giúp đỡ bạn bè, bảo vệ người yếu thế, phê phán hành vi gian lận hay bạo lực học đường. Khi biết sống có trách nhiệm và yêu thương, chúng ta sẽ góp phần đẩy lùi cái ác khỏi cuộc sống.
Câu nói của Martin Luther King là lời nhắc nhở sâu sắc về thái độ sống của con người. Cái ác không chỉ đến từ những hành động xấu xa mà đôi khi còn lớn lên từ sự im lặng của những người xung quanh. Vì vậy, mỗi chúng ta cần sống có trách nhiệm, dũng cảm bảo vệ lẽ phải để cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.