II. VIẾT (6 điểm)
Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Lê Phụng Hiểu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bàn về hiện tượng nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội mà bỏ quên các hoạt động thực tế như học tập, rèn luyện sức khỏe hay giao tiếp trực tiếp với gia đình và bạn bè.

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Lê Phụng Hiểu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu. Nhân vật Lê Phụng Hiểu trong đoạn trích được khắc họa là một vị tướng tài ba, trung nghĩa, có sức mạnh phi thường và lòng trung thành tuyệt đối với vua, với đất nước. Ông vốn là người Na Sơn, huyện Thanh Hóa, cao lớn (7 thước), râu rậm, sức mạnh hơn người, từ nhỏ đã nổi tiếng với sức khỏe phi thường (nhổ cây, bẻ gãy rễ để dọa kẻ thù). Khi triều đình rối loạn, Lê Phụng Hiểu được vua Lý Thái Tông tin dùng, giao chặn giữ cửa thành Long Thành. Với lòng trung nghĩa, ông một mình chống giữ, dùng sức mạnh phi thường (rút kiếm chém cửa thành, hét lớn khiến giặc khiếp sợ) để bảo vệ vua và triều đình. Hành động “vâng mệnh mở cửa thành, rút kiếm đến chỗ cửa Quảng Phúc và hét lớn” thể hiện sự dũng cảm, quyết đoán và tinh thần trách nhiệm cao. Sau khi dẹp yên nội loạn, ông tiếp tục theo vua đánh Chiêm Thành, lập nhiều công trạng lớn, được phong thưởng và sau khi mất vẫn được dân chúng tôn thờ. Qua nhân vật Lê Phụng Hiểu, tác giả ca ngợi phẩm chất anh hùng, trung nghĩa, sức mạnh phi thường của người lính, tướng lĩnh thời Lý – những người góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước. (Khoảng 220 chữ) Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bàn về hiện tượng nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội mà bỏ quên các hoạt động thực tế như học tập, rèn luyện sức khỏe hay giao tiếp trực tiếp với gia đình và bạn bè. Hiện nay, hiện tượng nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội (TikTok, Facebook, Instagram, YouTube…) mà bỏ bê học tập, rèn luyện sức khỏe và giao tiếp thực tế đang trở thành vấn đề đáng báo động trong xã hội. Trước hết, việc lạm dụng mạng xã hội gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Về học tập, nhiều bạn “dán mắt” vào điện thoại hàng giờ, dẫn đến sao nhãng bài vở, giảm khả năng tập trung, kết quả học tập sa sút. Về sức khỏe, ngồi lâu, thiếu vận động gây mỏi mắt, đau lưng, béo phì, rối loạn giấc ngủ. Về giao tiếp, các bạn ít nói chuyện trực tiếp với gia đình, bạn bè, dẫn đến khoảng cách thế hệ, thiếu kỹ năng giao tiếp thực tế, dễ rơi vào cô đơn, trầm cảm dù “có hàng nghìn bạn bè ảo”. Nhiều vụ việc đau lòng như học sinh tự tử vì áp lực từ bình luận trên mạng hay nghiện game online bỏ học đã minh chứng rõ nét. Nguyên nhân chủ yếu là do mạng xã hội hấp dẫn với nội dung giải trí nhanh, dễ gây nghiện (thuật toán gợi ý liên tục), áp lực “sống ảo”, khoe mẽ, FOMO (sợ bị bỏ lỡ). Bản thân các bạn trẻ đôi khi thiếu ý thức tự giác, chưa biết cân bằng giữa thế giới ảo và thực. Để khắc phục, bản thân mỗi bạn trẻ cần ý thức và hành động: đặt giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội (ví dụ: không quá 2 giờ/ngày), ưu tiên học tập và rèn luyện thể thao, dành thời gian trò chuyện trực tiếp với gia đình, bạn bè. Gia đình và nhà trường cần giám sát, hướng dẫn, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, thể thao, câu lạc bộ để thu hút học sinh tham gia thực tế. Xã hội cần tuyên truyền về tác hại của nghiện mạng xã hội, khuyến khích lối sống lành mạnh. Tóm lại, mạng xã hội là công cụ hữu ích nếu sử dụng đúng mức, nhưng nếu lạm dụng sẽ trở thành “kẻ thù” cướp đi thời gian, sức khỏe và mối quan hệ thực sự. Thế hệ trẻ cần tỉnh táo, cân bằng giữa thế giới ảo và thực tế để phát triển toàn diện, sống có ý nghĩa và trách nhiệm hơn. (Khoảng 420 chữ)
Câu 1 (khoảng 200 chữ)
Lê Phụng Hiểu hiện lên trong đoạn trích là một vị tướng tài năng, dũng mãnh và trung nghĩa. Ông vốn có sức khỏe phi thường, “cao bảy thước, râu ria rậm rạp”, từ nhỏ đã nổi tiếng khỏe mạnh khác thường, thể hiện qua chi tiết nhổ cả cây bật rễ khiến người khác khiếp sợ. Khi ba vương làm loạn, Lê Phụng Hiểu vâng mệnh vua, dũng cảm xông thẳng vào nơi nguy hiểm, lớn tiếng quát mắng kẻ phản nghịch và chém chết Vũ Đức Vương. Hành động quyết liệt ấy cho thấy khí phách hiên ngang, lòng trung thành tuyệt đối với vua và tinh thần bảo vệ chính nghĩa. Ông không ngại hiểm nguy, sẵn sàng lấy thân mình dẹp loạn, lập lại trật tự cho triều đình. Nhờ công lao to lớn đó, ông được vua ban thưởng, phong tặng và đời sau thờ phụng. Nhân vật Lê Phụng Hiểu tiêu biểu cho hình tượng người anh hùng trung quân ái quốc trong truyền thuyết dân gian.
Câu 2 (khoảng 400 chữ):
Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của giới trẻ. Tuy nhiên, hiện tượng nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội mà bỏ quên việc học tập, rèn luyện sức khỏe và giao tiếp trực tiếp đang là vấn đề đáng lo ngại.
Trước hết, không thể phủ nhận mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích như cập nhật thông tin nhanh chóng, kết nối bạn bè, giải trí sau giờ học căng thẳng. Thế nhưng, khi sử dụng thiếu kiểm soát, nó dễ khiến người trẻ sa đà vào những nội dung vô bổ, những cuộc trò chuyện kéo dài hay việc “lướt” điện thoại hàng giờ liền. Hậu quả là thời gian dành cho học tập bị rút ngắn, kết quả sa sút, tinh thần thiếu tập trung. Bên cạnh đó, việc ngồi lâu trước màn hình còn ảnh hưởng xấu đến thị lực và sức khỏe thể chất. Đáng buồn hơn, nhiều bạn dần ngại giao tiếp trực tiếp, ít trò chuyện với cha mẹ, bạn bè, dẫn đến khoảng cách trong các mối quan hệ.
Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ tâm lý muốn khẳng định bản thân, sợ bị “tụt hậu” khỏi xu hướng, cùng với sự thiếu ý thức quản lí thời gian. Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần học cách sử dụng mạng xã hội một cách thông minh: đặt giới hạn thời gian sử dụng, ưu tiên nhiệm vụ học tập, tích cực tham gia hoạt động thể thao và trò chuyện với gia đình. Nhà trường và phụ huynh cũng nên định hướng, nhắc nhở và đồng hành cùng con em mình.
Mạng xã hội không xấu nếu ta biết làm chủ nó. Điều quan trọng là người trẻ phải cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực để phát triển toàn diện cả tri thức lẫn nhân cách.