Ghi bài vào vở nhé
VUA CHÍCH CHÒE
I. Đọc- Tìm hiểu chung
1. Đọc- chú thích
2. Tìm hiểu chung
a. Truyện cổ Gờ- rim
- Là truyện kể gia đình cho trẻ em là một tập hợp các truyện cổ tích tiếng Đức, lần đầu tiên được xuất bản năm 1812 bởi anh em nhà Grimm, Jacob và Wilhelm.
- UNESCO chính thức công nhận Truyện cổ Grimm là di sản văn hóa thế giới.
b. Tác phẩm “Vua chích chòe”
- Thể loại: truyện cổ tích
- Xuất xứ: Truyện cổ Gờ-rim, theo Lương Văn Hồng dịch, NXB Văn học, Hà Nội, 2018, tr.625-630
- Ngôi kể: ngôi thứ 3
- PTBĐ: tự sự
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “Vua chích chòe”
è Giới thiệu nhân vật và tính huống truyện
+ Phần 2: Tiếp đến “ sợ hãi giật tay lại”
è Các thử thách của nhân vật
+ Phần 3: Phần còn lại
è Kết thúc có hậu
II. Khám phá văn bản
1. Nhân vật công chúa
a, Xuất thân, ngoại hình
- Con gái duy nhất của vua, được chiều chuộng, sống giàu sang
- Nhan sắc xinh đẹp tuyệt trần
b. Đặc điểm tính cách, hành động
* Tình huống truyện: nhà vua mời các chàng trai khắp các nước đến dự tiệc linh đình để chọn phò mã.
* Tính cách, hành động:
- Từ chối mọi chàng trai đến cầu hôn
- Chế giễu, nhạo báng, mải mai ngoại hình của họ
* Sự giễu cợt của cô đối với các chàng trai
(Em hãy tìm và gạch chân các chi tiết này trong sách giáo khoa)
- Người thì nàng cho là quá mập, đặt tên là “thùng tô-nô”
- Người mảnh khảnh thì nàng nói “mảnh khảnh thế thì gió thổi bay”.
- Người lùn thì nàng chê “lùn lại mập thì vụng về lắm”.
- Người xanh xao bị nàng đặt tên là “nhợt nhạt như chết đuối”.
- Người mặt đỏ như gấc, nàng gọi Xung đồng đỏ.
- Người đứng dáng hơi cong, nàng chê "cây non sấy lò cong cớn".
- Người có cái cằm hơi cong chẳng khác gì chim chích chòe, nàng khiến người đó bị gọi là Vua chích chòe.
è CON NGƯỜI KIÊU NGẠO, KÊNH KIỆU, COI THƯỜNG NGƯỜI KHÁC
c. Sự trừng phạt và những thử thách đối với công chúa
* Sự trừng phạt đến từ nhà vua
+ Nhà vua nổi cơn thịnh nộ và ban truyền sẽ gả công chúa cho người ăn mày đầu tiên đi qua hoàng cung.
+ Yêu cầu công chúa rời khỏi cung, theo chồng.
è Sự trừng phạt và thử thách là motip quen thuộc của chuyện cổ tích
* Sự trừng phạt đến từ thực tế
+ Công chúa ấn tượng bởi vẻ đẹp những nơi mà cô đi qua: khu rừng, thảo nguyên, thành phố...
+ Nàng hối hận vì không lấy vua chích chòe, nhưng đã muộn.
* Những thử thách dối với công chúa
- Đối diện với cuộc sống nghèo đói: túp lều nhỏ xíu, bữa cơm đạm bạc
- Làm nhiều công việc mưu sinh: làm bếp, đan sọt, dệt vải...
- Chịu sự nhạo báng của người khác
* Ý nghĩa của sự trừng phạt và những thử thách
+ Mô típ quen thuộc trong truyện cổ tích
+ Trừng phạt tính kiêu căng, ngông cuồng
+ Giúp công chúa nhận ra những điều sai trái của mình mà biết sửa sai.
+ Thể hiện tình yêu, sự quan tâm của người cha dành cho con
2. Nhân vật vua chích chòe
* Xuất thân: Là vua của một nước, cái tên “Vua chích chòe” là do công chúa chế giễu mà có.
* Hành động:
- Đến cầu hôn công chúa nhưng bị từ chối.
- Đóng giả người hát rong để tạo nhiều thử thách cho công chúa
* Tính cách:
- Thông minh, kiên nhẫn, điềm tĩnh
- Là người tình cảm, chung thủy
à Kiểu nhân vật giả mạo: mang đến thử thách cho nhân vật, ban tặng phần thưởng và những sự trừng phạt cho nhân vật chính (nhân vật chức năng)
3. Kết thúc truyện và bài học rút ra
a. Kết thúc truyện
- Công chúa nhận ra sai lầm của mình và biết sữa lỗi và kết hôn với vua chích chòe
è Kết thúc có hậu
- Câu “ tôi tin rằng… lễ cưới.”
à Lời nói bông đùa, cho thấy đây chỉ là một câu chuyện hư cấu.
è Công thức kết truyện quen thuộc trong truyện cổ tích nước ngoài.
b. Bài học từ truyện
Khuyên con người không nên kiêu ngạo, ngông cuồng, nhạo báng người khác, phải biết tôn trọng và sống hòa nhã, phải cố gắng hoàn thiện bản thân và thay đổi phù hợp với hoàn cảnh, biết nhận ra lỗi lầm và sửa chữa nó.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Sử dụng chi tiết hoang đường, kì ảo
- Motip của truyện cổ tích: mở đầu, kết thúc
2. Nội dung
- Truyện khuyên con người không nên kiêu ngạo, ngông cuồng thích nhạo báng người khác.
- Thể hiện sự bao dung, tình yêu thương của nhân dân với những người biết quay đầu, hoàn lương
