Bài học cùng chủ đề
Thực hành tiếng Việt: Đặc điểm cơ bản của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết SVIP
Đâu không phải là đặc điểm của ngôn ngữ nói?
Đâu không phải là đặc điểm của ngôn ngữ nói?
Phương tiện cơ bản của ngôn ngữ nói là
Đâu là phương tiện phụ trợ của ngôn ngữ viết? (Chọn 2 đáp án)
Đâu không phải là đặc điểm của ngôn ngữ trong văn bản dưới đây?
Hai mâu thuẫn cơ bản của vở kịch được thể hiện qua xung đột chính của hồi kịch. Thứ nhất, đó là xung đột giữa giai cấp thống trị thối nát, xa hoa, truỵ lạc với nhân dân khốn khổ, lầm than. Mâu thuẫn này đã được giải quyết khi vua Lê Tương Dực bị giết, Nguyễn Vũ tự sát. Thứ hai, đó là xung đột giữa quan niệm nghệ thuật cao siêu, thuần tuý với lợi ích trực tiếp, thiết thực của nhân dân. Mâu thuẫn này không được giải quyết rạch ròi, dứt khoát.
(Theo Phan Trọng Luận (Tổng Chủ biên), Ngữ văn 11, tập một)
Sống chết mặc bay
(Trích)
Vừa lúc đó thì tiếng người kêu rầm rĩ, càng nghe càng lớn. Lại có tiếng ào ào như thác chảy xiết; rồi lại có tiếng gà, chó, trâu, bò kêu vang tứ phía.
Bấy giờ ai nấy ở trong đình đều nôn nao sợ hãi. Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ước đầm, tất tả chạy xông vào thở không ra lời:
− Bẩm... quan lớn... đê vỡ mất rồi!
Quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát rằng:
− Đê vỡ rồi!... Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày! Có biết không?... Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa à?
− Dạ, bẩm...
− Đuổi cổ nó ra!
Ngày quay mặt vào, lại hỏi thầy đề:
− Thầy bốc quân gì thế?
− Dạ, bẩm, con chưa bốc.
− Thì bốc đi chứ!
Thầy đề tay run cầm cập, thò tay vào đĩa nọc, rút ra một con bài, lật ngửa, xướng rằng:
− Chi chi!
Quan lớn vỗ tay xuống sập, kêu to:
− Đây rồi! Thế chứ lại!
Rồi ngài vội vàng xoè bài, miệng vừa cười vừa nói:
− Ù! Thông tôm, chi chi nảy!... Điếu, mày!...
(Phạm Duy Tốn)
Trong đoạn trích Sống chết mặc bay, nhân vật nào dưới đây không xuất hiện và không tham gia vào cuộc hội thoại?
Sống chết mặc bay
(Trích)
Vừa lúc đó thì tiếng người kêu rầm rĩ, càng nghe càng lớn. Lại có tiếng ào ào như thác chảy xiết; rồi lại có tiếng gà, chó, trâu, bò kêu vang tứ phía.
Bấy giờ ai nấy ở trong đình đều nôn nao sợ hãi. Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào thở không ra lời:
− Bẩm... quan lớn... đê vỡ mất rồi!
Quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát rằng:
− Ðê vỡ rồi!... Ðê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày! Có biết không?... Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa à?
− Dạ, bẩm...
− Ðuổi cổ nó ra!
Ngài quay mặt vào, lại hỏi thầy đề:
− Thầy bốc quân gì thế?
− Dạ, bẩm, con chưa bốc.
− Thì bốc đi chứ!
Thầy đề tay run cầm cập, thò tay vào đĩa nọc, rút ra một con bài, lật ngửa, xướng rằng:
− Chi chi!
Quan lớn vỗ tay xuống sập, kêu to:
− Ðây rồi! Thế chứ lại!
Rồi ngài vội vàng xòe bài, miệng vừa cười vừa nói:
− Ù! Thông tôm, chi chi nảy!... Ðiếu, mày!...
(Phạm Duy Tốn)
Trong đoạn trích Sống chết mặc bay, các nhân vật xưng hô
Sống chết mặc bay
(Trích)
Vừa lúc đó thì tiếng người kêu rầm rĩ, càng nghe càng lớn. Lại có tiếng ào ào như thác chảy xiết; rồi lại có tiếng gà, chó, trâu, bò kêu vang tứ phía.
Bấy giờ ai nấy ở trong đình đều nôn nao sợ hãi. Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào thở không ra lời:
− Bẩm... quan lớn... đê vỡ mất rồi!
Quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát rằng:
− Ðê vỡ rồi!... Ðê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày! Có biết không?... Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa à?
− Dạ, bẩm...
− Ðuổi cổ nó ra!
Ngài quay mặt vào, lại hỏi thầy đề:
− Thầy bốc quân gì thế?
− Dạ, bẩm, con chưa bốc.
− Thì bốc đi chứ!
Thầy đề tay run cầm cập, thò tay vào đĩa nọc, rút ra một con bài, lật ngửa, xướng rằng:
− Chi chi!
Quan lớn vỗ tay xuống sập, kêu to:
− Ðây rồi! Thế chứ lại!
Rồi ngài vội vàng xòe bài, miệng vừa cười vừa nói:
− Ù! Thông tôm, chi chi nảy!... Ðiếu, mày!...
(Phạm Duy Tốn)
Đâu không phải là đặc điểm của ngôn ngữ được sử dụng trong đoạn trích Sống chết mặc bay?
Trường hợp nào dưới đây không sử dụng ngôn ngữ viết?
Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống để hoàn thiện định nghĩa về ngôn ngữ viết.
Ngôn ngữ viết là ngôn ngữ được thể hiện bằng trong văn bản (có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như: bản viết tay, bản đánh máy, bản in, bản chữ nổi dành cho người khiếm thị,... và kết hợp cùng các phương tiện như hình ảnh, sơ đồ, kí hiệu,...) và được tiếp nhận bằng .
(Kéo thả hoặc click vào để điền)
Người lái đò sông Đà
(Trích)
Hùng vĩ của sông Đà không phải chỉ có thác đá. Mà nó còn là những cảnh đá bờ sông, dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời. Có vách đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu. Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách. Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia. Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện.
Lại như quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò Sông Đà nào tóm được qua đấy. Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra.
(Nguyễn Tuân)
Đâu không phải là đặc điểm của ngôn ngữ được sử dụng trong đoạn trích Người lái đò sông Đà?
Hãy sắp xếp các ví dụ sau vào nhóm thích hợp.
a. Dịu hiền thay mặt đất, khi nó hiện lên trước mắt những người đi biển bị Pô-dê-i-đông đánh tan thuyền trong sóng cả gió to, họ bơi, nhưng rất ít người thoát khỏi biển khơi trắng xóa mà vào được đến bờ; mình đầy bọt nước, những người sống sót mừng rỡ bước lên đất liền mong đợi.
(Hô-me-rơ, Ô-đi-xê)
b. Rô-mê-ô: [...] Ta liều quá: có phải nàng nói với ta đâu, chẳng qua hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời có việc phải đi vắng, đã thiết tha nhờ mắt nàng lấp lánh, chờ đến lúc sao về.
(Sếch-xpia, Rô-mê-ô và Giu-li-ét)
c. Nghe những lời đó, Gia-na-ki mở tròn đôi mắt đẫm lệ. Thấy người đẹp khuôn mặt bông sen với những cuộn tóc lượn sóng đứng trước mặt mình, lòng Ra-ma đau như dao cắt.
(Van-mi-ki, Ra-ma-ya-na)
d. Xan-chô Pan-xa vội thúc lừa chạy đến cứu, và khi tới nơi thì thấy chủ nằm không cựa quậy: đó là kết quả cái ngã như trời giáng của lão và con Rô-xi-nan-tê. "Giúp tôi với, lạy Chúa!", Xan-chô nói, [...].
(Xéc-van-tét, Đôn Ki-hô-tê)
Ngôn ngữ nói
Ngôn ngữ viết
Vì sao ngôn ngữ viết cần sự trau chuốt và hoàn chỉnh?
Ngôn ngữ viết có những đặc điểm gì? (Chọn 2 đáp án)
Ngôn ngữ viết được trình bày lại bằng lời nói trong trường hợp
U cười gượng, bảo:
− Nhưng thây kệ! Hơi đâu mà lo trước? Đến đâu hay đến đấy. Thời buổi này, khổ đến đâu mà không phải chịu? Vả lại nhà mình khổ mãi, quen đi rồi. Tìm được no, ăn no; tìm được đói, ăn đói. Chẳng tội gì mà lo mình ạ.
− Đã đành thế nhưng còn nợ?
− Thì ta ì ra đấy. Thịt người có ăn được đâu mà sợ!
Thầy cười chua chát. U cũng cười. Một lúc sau, u lại bảo:
− Nói đùa vậy, chứ nợ thì thế nào cũng phải trả. Mình không phải là hạng người lì được. Bán gì thì bán, cũng phải bán đi mà trả.
− Còn gì mà bán?
− Cái nhà! Mình công nợ cũng vì làm nhà. Nay không còn làm gì trả nợ được, thì lại bán nhà đi mà trả, có khó gì đâu?
− Đến nước ấy thì đẹp mặt!
− Ai cười thì cũng đành chịu vậy, chứ biết làm sao bây giờ?
(Bài học quét nhà, Nam Cao)
Đoạn trích Bài học quét nhà sử dụng nhiều
Bảo kính cảnh giới
(Gương báu răn mình)
(Bài 43)
Nguyễn Trãi
Rồi hóng mát thuở ngày trường.
Hoè lục đùn đùn tán rợp trương.
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ.
Hồng liên trì đã tịn mùi hương.
Lao xao chợ cá làng ngư phủ;
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
Dân giàu đủ khắp đòi phương.
(Viện Sử học, Nguyễn Trãi toàn tập, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1976, tr. 453)
Những nhận định nào dưới đây là không đúng khi nói về đặc điểm của ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản Bảo kính cảnh giới bài số 43? (Chọn 2 đáp án)
Đâu là cách sửa hợp lí cho câu văn dưới đây? (Chọn 2 đáp án)
Chí Phèo là một tác phẩm rất chất đã làm cho độc giả thích cực kì luôn!
Hãy sắp xếp các ngữ liệu sau vào nhóm thích hợp.
Ngôn ngữ nói
Ngôn ngữ viết
Tôi muốn được là tôi toàn vẹn
(Trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt)
Hồn Trương Ba: A, mày cũng biết nói kia à? Vô lí, mày không thể biết nói! Mày không có tiếng nói, mà chỉ là xác thịt âm u đui mù...
Xác Hàng Thịt: Có đấy! Xác thịt có tiếng nói đấy! Ông đã biết tiếng nói của tôi rồi, đã luôn luôn bị tiếng nói ấy sai hiến. Chính vì âm u, đui mù mà tôi có sức mạnh ghê gớm, lắm khi át cả cái linh hồn cao khiết của ông đấy!
Hồn Trương Ba: Nói láo! Mày chỉ là cái vỏ bên ngoài, không có ý nghĩa gì hết, không có tư tưởng, không có cảm xúc!
Xác Hàng Thịt: Có thật thế không?
Hồn Trương Ba: Hoặc nếu có, thì chỉ là những thứ thấp kém, mà bất cứ con thú nào cũng có được: Thèm ăn ngon, thèm rượu thịt...
Xác Hàng Thịt: Tất nhiên, tất nhiên. Sao ông không kể tiếp: Khi ông ở bên nhà tôi... Khi ông đứng bên cạnh vợ tôi, tay chân run rẩy, hơi thở nóng rực, cổ nghẹn lại... Đêm hôm đó, suýt nữa thì...
Hồn Trương Ba: Im đi! Đấy là mày chứ, chân tay mày, hơi thở của mày...
Xác Hàng Thịt: Thì tôi có ghen đâu! Ai lại ghen với chính thân thể mình nhỉ! Tôi chỉ trách là sao đêm ấy ông lại tự dưng bỏ chạy, hoài của!... Này, nhưng ta nên thành thật với nhau một chút: Chẳng lẽ ông không xao xuyến chút gì? Hà hà, cái món tiết canh, cổ hũ, khấu đuôi, và đủ các thứ thú vị khác không làm hồn ông lâng lâng cảm xúc sao? Để thoả mãn tôi, chẳng lẽ ông không tham dự vào chút đỉnh gì? Nào, hãy thành thật trả lời!
Hồn Trương Ba: Ta... ta... đã bảo mày im đi!
Xác Hàng Thịt: Rõ là ông không dám trả lời. Giấu ai chứ không thể giấu tôi được! Hai ta đã hoà với nhau làm một rồi!
Hồn Trương Ba: Không! Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn...
Xác Hàng Thịt: Nực cười thật! Khi ông phải tồn tại nhờ tôi, chiều theo những đòi hỏi của tôi, mà còn nhận là nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn!
Hồn Trương Ba: (bịt tai lại) Ta không muốn nghe mày nữa!
Xác Hàng Thịt: (lắc đầu) Ông cứ việc bịt tai lại! Chẳng có cách nào chối bỏ tôi được đâu! Mà đáng lẽ ông phải cảm ơn tôi. Tôi đã cho ông sức mạnh. Ông có nhớ hôm ông tát thằng con ông toé máu mồm máu mũi không? Cơn giận của ông lại có thêm sức mạnh của tôi... Ha ha!
Hồn Trương Ba: Ta cần gì đến cái sức mạnh làm ta trở thành tàn bạo.
(Tuyển tập kịch Lưu Quang Vũ, NXB Sân khấu, Hà Nội, 1994)
Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống.
Đặc điểm của ngôn ngữ nói trong đoạn kịch Tôi muốn được là tôi toàn vẹn:
− Đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác Hàng Thịt.
− Xưng hô: "ta", "tôi" với .
− từ: "nhỉ", "này", "hà hà", "nào".
− Từ ngữ chỉ điệu bộ: "bịt tai lại", .
(Kéo thả hoặc click vào để điền)
