Lý thuyết Bài 7. Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 – 1939 (Phần I) SVIP

I. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG TRONG NHỮNG NĂM 1930 – 1931

1. Nguyễn nhân bùng nổ

- Việt Nam là thuộc địa của Pháp, nên chịu tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 – 1933).

- Khủng hoảng kinh tế làm cho đời sống nhân dân khó khăn, xã hội rơi vào tình trạng bất ổn.

- Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt, nổi lên hai mâu thuẫn cơ bản:

+ Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp.

+ Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phong kiến.

Hình 1. Tượng đài Xô viết Nghệ - Tĩnh (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh)

- Trong bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Việt Nam vừa ra đời đã kịp thời lãnh đạo cách mạng. => Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào đấu tranh cách mạng được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước.

2. Diễn biến chính

- Đầu năm 1930: phong trào đấu tranh của công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động bùng nổ mạnh mẽ.

+ Mục tiêu đấu tranh nhằm cải thiện đời sống, tăng lương, giảm giờ làm và giảm sưu thuế.

+ Tiêu biểu là cuộc bãi công của công nhận đồn điền cao su Phú Riềng (Bình Phước), nhà máy sợi Nam Định (Nam Định) , nhà máy diêm Bến Thủy (Vinh, Nghệ An),...

Hình 2. Cuộc biểu tình ngồi của công nhân cao su đồn điền Phú Riềng ở Nam Kỳ.

- Từ tháng 5 - 1930: phong trào lan rộng và phát triển mạnh trên cả nước.

=> Tiêu biểu bãi công và biểu tình nổ ra ở nhà máy điện Chợ Quán (Sài Gòn), Hồng Gai (Quảng Ninh),...; biểu tình của nông dân tại Thái Bình, Nam Định, Hà Nam,…

- Nhân ngày Quốc tế Lao động 1 – 5, phong trào đấu tranh của quần chúng diễn ra sôi nổi. => Các hoạt động tiêu biểu gồm rải truyền đơn và treo cờ Đảng

Hình 3. Tranh Xô viết Nghệ Tĩnh

- Tháng 9 và tháng 10 - 1930: phong trào đạt tới đỉnh cao nhất là hai địa phương Nghệ An và Hà Tĩnh

=>Tiêu biểu là các cuộc biểu tình của nông dân ở Nam Đàn, Thanh Chương, Diễn Châu, Nghi Lộc…, cùng công nhân Vinh – Bến Thủy hưởng ứng. => Đã làm cho bộ máy chính quyền thực dân và phong kiến tay sai bị tê liệt còn bị tan rã.

Hình 4. Tượng đài công nông Xô Viết Trường Thi - Bến Thủy

- Chính quyền Xô viết được thành lập ở một số nơi và ban hành nhiều chính sách tiến bộ.

+ Về chính trị: Ban bố các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân.

+ Về kinh tế: Chia ruộng đất công, bãi bỏ thuế vô lí, giảm tô và xoá nợ cho dân nghèo.

+ Về văn hóa – xã hội: Tổ chức đời sống mới, mở lớp dạy chữ Quốc ngữ, xoá bỏ các tệ nạn xã hội.

- 12-9-1930: hơn 8000 nông dân Hưng Nguyên biểu tình bị thực dân Pháp ném bom tàn sát. => Phong trào chịu nhiều tổn thất và đi vào thoái trào.

3. Kết quả

- Đầu năm 1931, thực dân Pháp tập trung lực lượng đàn áp, khủng bố phong trào cách mạng.

- Nhiều tổ chức của Đảng bị phá vỡ. => Hàng vạn cán bộ, đảng viên và người yêu nước bị bắt giam.

- Phong trào cách mạng 1930 – 1931 tạm thời lắng xuống.

4. Ý nghĩa

- Khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

- Thể hiện tinh thần yêu nước và khả năng cách mạng của nhân dân.

- Là bước chuẩn bị đầu tiên cho sự thắng lợi của Cách mạng tháng Tám.