Lý thuyết Bài 11. Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991 (Phần I) SVIP

I. NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

1. Chính trị

a. Đối nội:

- Mỹ duy trì nền dân chủ tư sản với chế độ hai đảng thay nhau cầm quyền (Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa).

- Trong giai đoạn 1945 - 1991, Mỹ thực hiện chính sách đối nội nhằm phát triển kinh tế và ổn định xã hội.

- Đồng thời, chính quyền Mỹ tiến hành ngăn chặn và đàn áp phong trào đấu tranh của các lực lượng tiến bộ trong nước.

Hình 1. Con lừa và con voi là con vật biểu tượng của đảng Dân chủ và Cộng hòa ở Mỹ

b. Đối ngoại:

- Mỹ triển khai Chiến lược toàn cầu nhằm chống các nước xã hội chủ nghĩa, đàn áp phong trào giải phóng dân tộc và thực hiện tham vọng bá chủ thế giới.

Hình 2. Các cựu chiến binh cùng nhân dân Mỹ xuống đường biểu tình chống chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam

- Mỹ lôi kéo các nước bằng viện trợ, thành lập các khối quân sự như NATO (1949), SEATO (1954),…

- Đồng thời, Mỹ thiết lập các chính quyền tay sai thân Mỹ ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Hình 3. Hội nghị thành lập NATO ở Thủ đô Oa-sinh-tơn (1949)

Hình 4. Chính quyền tay sai của Mỹ tại Việt Nam - Chính quyền Ngô Đình Diệm

c. Quan hệ với Liên Xô và Trung Quốc:

- Từ những năm 70 của thế kỉ XX, Mỹ điều chỉnh chính sách đối ngoại, tìm cách cải thiện quan hệ với Liên Xô thông qua việc hạn chế chạy đua vũ trang.

- Đồng thời bình thường hoá quan hệ với Trung Quốc. Tiêu biểu là chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Ních-xơn.

- Năm 1989, Mỹ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

Hình 5. Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp trong cuộc gặp tại đảo Man-ta (12 - 1989)

2. Kinh tế

- Giai đoạn 1945 - 1991, Mỹ luôn là cường quốc kinh tế số một, nhưng tỉ trọng trong kinh tế thế giới giảm dần.

- 1945 - 1950: Kinh tế Mỹ giữ ưu thế tuyệt đối trên thế giới.

- 1950 - 1991: Ưu thế tuyệt đối không còn, do sự vươn lên của Tây Âu và Nhật Bản.

- Năm 1948: Mỹ chiếm 56% sản lượng công nghiệp thế giới, nông nghiệp gấp 2 lần các nước lớn cộng lại, nắm 3/4 dự trữ vàng toàn cầu.

- Năm 1973 - 1974: Tỉ trọng công nghiệp giảm còn 39,8%, dự trữ vàng còn 11,9 tỉ USD.

Hình 6. Phố Uôn năm 1950, Trung tâm kinh tế, tài chính của Mỹ