đâu bn

Phát kiến địa lí: chỉ một loạt các hoạt động thám hiểm của các nhà thám hiểm ở châu Âu (Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha) khoảng thế kỉ XV, XVI dẫn đến tìm ra rất nhiều những vùng đất, địa danh mới đồng thời nó cũng mở ra thời kì cướp bóc, xâm chiếm thuộc địa của chủ nghĩa thực dân.

Nguyên nhân:

- Sự phát triển nhanh chóng của lực lượng sản xuất làm cho nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường ngày một tăng.

- Từ thế kỉ XV, con đường giao lưu buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải do người Ả-rập độc chiếm.

=> Vấn đề cấp thiết đặt ra là phải tìm con đường thương mại giữa phương Đông và châu Âu.

- Khoa học - kĩ thuật có những bước tiến quan trọng. Đây chính là tiền đề cho các cuộc phát kiến địa lí.

+ Có những hiểu biết về đại dương, quan niệm đúng đắn về hình dạng Trái Đất.

+ Vẽ được nhiều bản đồ, hải đồ ghi rõ các vùng đất, các hòn đảo có cư dân.

+ Máy đo góc thiên văn, la bàn được sử dụng.

+ Kĩ thuật đóng tàu có những tiến bộ mới, đóng được tàu có bánh lái và hệ thống buồm lớn như loại tàu Ca-ra-ven.

* Những cuộc phát kiến địa lí lớn:

Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là những nước tiên phong.

- B. Đi-a-xơ (1487), đã dẫn đầu đoàn thám hiểm đi vòng qua cực Nam của châu Phi. Điểm đó được ông đặt tên là mũi lão Tố, sau gọi là mũi Hảo Vọng.

- C. Cô-lôm-bô (1492), dẫn đầu đoàn thuỷ thủ Tây Ban Nha đi về hướng Tây. Ông đã dẫn đến một số đảo thuộc vùng biển Ca-ri-bê ngày nay, nhưng ông tưởng đây là miền “Đông Ấn Độ”, Cô-lôm-bô được coi là người phát hiện ra châu Mĩ.

- Va-xcô đơ Ga-ma (1497), rời cảng Li-xbon đến Ca-li-cút thuộc bờ Tây Nam Ấn Độ. Trở về Li-xbon, Va-xcô đơ Ga-ma được phong làm Phó vương Ấn Độ.

- Ph. Ma-gien-lan (1519-1522) là người đã thực hiện chuyên đi đầu tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển.

+ Đoàn tàu của ông đi vòng qua điểm cực Nam của Nam Mĩ (sau này được gọi là eo biển Ma-gien-lan) tiến vào đại dương, mà ông đặt tên là Thái Bình Dương.

+ Tại Phi-líp-pin, ông bị thiệt mạng trong lúc giao tranh với thổ dân.

+ Cuối cùng, đoàn thám hiểm chỉ còn 1 thuyền và 18 thuỷ thủ về đến bờ biển Tây Ban Nha.

* Ý nghĩa:

- Mở ra một trang mới trong tiến trình phát triển của lịch loài người.

- Mở ra những con đường mới, những vùng đất mới, những dân tộc mới, những kiến thức mới, tăng cường giao lưu văn hoá giữa các châu lục.

- Thị trường thế giới được mở rộng, hàng hải quốc tế phát triển.

- Thúc đẩy quá trình khủng hoảng, tan rã của quan hệ phong kiến và sự ra đời của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.

- Tuy nhiên, các cuộc phát kiến địa lí cũng làm nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ.

Hệ quả của cuộc phát kiến địa lí:

- Các cuộc phát kiến địa lí được coi là cuộc cách mạng thực sự trong lĩnh vực giao thông vận tải và tri thức, một chứng minh thuyết phục cho luận điểm Trái Đất hình cầu.

- Mở ra các thị trường mới, các con đường thương mại và tuyến giao lưu hàng hoá mới, đưa đến hiếu biết về các châu lục, các đại dương... và giúp người châu Âu bước vào thời kì phát triển kinh tế trọng thương.

- Góp phần thúc đẩy sự khủng hoảng và tan rã của chế độ phong kiến châu Âu.

- Đưa lại hệ quả tiêu cực: chủ nghĩa thực dân, nạn buôn bán nô lệ da đen.

Câu 1,

Nguyên nhân chia cắt đất nước cuối thế kỷ XVII :

- Tranh giành quyền lực: Các thế lực phong kiến như triều đình Nam triều và Bắc triều, sau đó là Trịnh ở Đàng Ngoài và Nguyễn ở Đàng Trong, đã tranh giành quyền lực, gây ra tình trạng chia cắt kéo dài.

- Sự ngang tài, ngang sức: Sự cân bằng lực lượng giữa các thế lực phong kiến đã khiến cho cuộc tranh giành quyền lực không bên nào có thể giành chiến thắng quyết định.

Tình hình chia cắt Việt Nam giai đoạn 1945 – 2000:

- Có bị chia cắt: Việt Nam bị chia cắt về mặt chính trị thành hai miền Nam và Bắc. Miền Bắc do chính quyền Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cai trị, còn miền Nam do chính quyền Việt Nam Cộng hòa cai trị.

- Nguyên nhân chia cắt:

+ Sự can thiệp của các cường quốc: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Việt Nam trở thành nơi đối đầu giữa các lực lượng chính trị lớn của thế giới, dẫn đến việc chia cắt đất nước thành hai miền.

+ Hiệp định Giơnevơ: Hiệp định Giơnevơ năm 1954 đã tạm thời chia cắt đất nước Việt Nam thành hai miền.

- Quá trình thống nhất: Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đã dẫn đến sự thống nhất đất nước vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Tuy nhiên, tình trạng chia cắt kéo dài đến năm 2000.

Câu 2.

Vua Quang Trung đại phá nhanh chóng 29 vạn quân Thanh vì:

- Lợi dụng yếu tố thời cơ và bất ngờ: Vua Quang Trung quyết định tiến quân vào dịp Tết, khi quân Thanh đang chủ quan, kiêu ngạo sau khi chiếm đóng Thăng Long dễ dàng. Ông đã tạo ra yếu tố bất ngờ, khiến quân địch không kịp trở tay.

- Lợi dụng thời tiết: Đội quân Tây Sơn đã biết lợi dụng gió mùa đông bắc thổi vào dịp giáp Tết để hành quân nhanh chóng ra Bắc, nương theo gió để tiến quân nhanh hơn.

- Tổ chức lực lượng và đội hình:

+ Bố trí lực lượng trên nhiều hướng, hiệp đồng tác chiến nhịp nhàng và chính xác.

+ Tổ chức bộ phận cơ động thọc sâu, luồn lên đánh thẳng vào sở chỉ huy của Sầm Nghi Đống, gây hoảng loạn cho quân địch.

- Chiến lược thông minh và táo bạo: Bằng cách tạo ra thế trận bao vây và thọc sâu, vua Quang Trung đã phá vỡ thế phòng ngự chiến lược của địch, đánh tan từng bộ phận, dẫn đến thắng lợi hoàn toàn.

Nghệ thuật quân sự chủ yếu là "đánh nhanh, thắng nhanh", được thể hiện qua các yếu tố sau:

- "Táo bạo - Đòn phủ đầu không ngờ":

+ Tấn công trực diện, bất ngờ vào các điểm yếu của địch, như việc đánh vào sở chỉ huy của Sầm Nghi Đống.

+ Sử dụng các vũ khí và phương pháp chiến đấu độc đáo như mộc bọc rơm ướt để chống lại hỏa lực của quân Thanh, kết hợp với voi chiến ném hỏa cầu.

- "Thần tốc - Biến thời gian thành sức mạnh":

+ Tiến quân với tốc độ chóng mặt, vượt qua mọi khó khăn để đến đích đúng thời gian quy định.

+ Tổ chức các đợt tấn công liên tiếp, không để địch có thời gian để hồi phục.

- "Hiệp đồng tác chiến":

+ Kết hợp nhịp nhàng giữa các hướng tấn công chính và các hướng khác, giữa lực lượng thê đội một và thê đội hai.

+ Sự kết hợp của các đòn tấn công từ nhiều hướng và các phương pháp đánh khác nhau để tạo hiệu quả cao nhất trong trận đánh.