Bất kì một cuộc cải cách nào muốn thành công bên cạnh những nền tảng về cơ sở kinh tế - xã hội, thì bản thân người muốn tiến hành cải cách phải nắm được quyền lực tuyệt đối. Đây chính là nguyên nhân quyết định sự thành - bại của 1 cuộc cải cách. Ở Trung Quốc cuối thế kỉ XIX, toàn bộ quyền lực đều nằm trong tay Từ Hi thái hậu, vua Quang Tự chỉ là bù nhìn nên dù có muốn tiến hành cải cách cũng không thể thực hiện được. Trong khi đó, ở Nhật Bản, sau phong trào “Đảo mạc”, Thiên hoàng đã giành lại được quyền lực tuyệt đối để tiến hành cuộc Minh Trị duy tân từ năm 1868.

Đáp án cần chọn là: A

Đáp án D

Tham khảo:

Mình cảm ơn nhe ^^

1. Những bài học lịch sử rút ra được

Từ thực tiễn của các quốc gia này, chúng ta có thể rút ra 4 bài học "xương máu":

• Bài học về sự nhạy bén với thời đại (Mở cửa):
• • Nhật Bản (Duy tân Minh Trị) và Xiêm (Cải cách của Rama V) đã chủ động mở cửa, đón nhận tinh hoa khoa học, kỹ thuật của phương Tây.
  • Ngược lại: Trung Quốc và Việt Nam đóng cửa, bảo thủ, coi phương Tây là "man di", dẫn đến lạc hậu.
• Bài học về tinh thần quyết liệt trong cải cách:
• • Cải cách phải toàn diện: Từ kinh tế, chính trị đến giáo dục và quân sự.
  • Thất bại của cuộc Duy Tân 1898 (Trung Quốc) cho thấy: Nếu cải cách nửa vời, không có thực quyền (vua Quang Tự bị Từ Hi Thái hậu ngăn cản) thì chắc chắn sẽ thất bại.
• Bài học về đoàn kết dân tộc và vai trò lãnh đạo:
• • Phải có sự đồng lòng giữa triều đình và nhân dân. Ở Nhật Bản, tầng lớp võ sĩ Samurai cấp tiến đã đồng lòng ủng hộ Thiên hoàng. Ở Xiêm, nhà vua có thực quyền và khéo léo sử dụng ngoại giao "cây tre".
• Bài học về việc giữ vững độc lập trong khi hội nhập:
• • Xiêm đã rất khéo léo dùng chính sách "lấy độc trị độc", dùng nước này kiềm chế nước kia để không bị biến thành thuộc địa hoàn toàn.
  • 2. Liên hệ với tình hình Việt Nam thời kỳ đó

  Thời kỳ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Việt Nam ở trong một hoàn cảnh rất đáng tiếc:

  • Sự bảo thủ của triều đình nhà Nguyễn:
  • • Dưới thời vua Tự Đức, mặc dù có những người có tư tưởng tiến bộ như Nguyễn Trường Tộ gửi lên rất nhiều bản điều trần (đề nghị mở cửa cảng, mời chuyên gia nước ngoài, đổi mới giáo dục...), nhưng triều đình đều khước từ vì sự ích kỷ của giai cấp phong kiến và sự lạc hậu về tư duy.
  • Lỡ mất cơ hội vàng:
  • • Nếu Việt Nam thực hiện cải cách sớm (như Nhật Bản năm 1868), chúng ta đã có thể xây dựng được một nền kinh tế mạnh và quân đội hiện đại để đối phó với thực dân Pháp khi chúng bắt đầu xâm lược năm 1858.
  • Hệ quả đau xót:
  • • Chính vì sự chậm trễ này, Việt Nam đã rơi vào cảnh "trong héo ngoài tươi": kinh tế suy sụp, quân sự yếu kém (súng kíp đấu với đại bác), dẫn đến việc mất nước hoàn toàn vào tay thực dân Pháp sau Hiệp ước Patenôtre (1884).

  ---

  3. Ý nghĩa thực tiễn đối với ngày nay

  Câu hỏi này vẫn còn nguyên giá trị cho đến tận bây giờ. Bài học về "Đổi mới hay là chết" luôn đúng. Việt Nam hiện nay đang thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập quốc tế chính là đang áp dụng bài học lịch sử từ những thành công của Nhật Bản và Xiêm năm xưa để xây dựng đất nước mạnh giàu, không để bị tụt hậu.

Cuộc Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản từ năm 1868 mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản không triệt để vì nó chưa xóa bỏ triệt để những rào cản phong kiến (quyền lực tối cao thuộc về Thiên hoàng; chế độ sở hữu phong kiến vẫn được duy trì) để mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

Đáp án cần chọn là: A

Chú ý

Khái niệm: Cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, quần chúng nhân dân là động lực chính, nhằm đánh đổ chế độ phong kiến đã lỗi thời, giành dân chủ. Sau khi cách mạng thành công, giai cấp tư sản lập chế độ cộng hoà, nắm quyền thống trị thay cho giai cấp phong kiến. Cách mạng đã mở đường cho chủ nghĩa tư bản giành độc lập và phát triển. Trong cách mạng dân chủ tư sản đông đảo quần chúng nhân dân (công nhân, nông dân) đưa ra những yêu sách về kinh tế, chính trị của mình, gây ảnh hưởng đến phát triển của cách mạng tư sản; một số yêu sách vượt khỏi giới hạn mà giai cấp tư sản đặt ra cho mình

Hiến pháp 1889 của Nhật Bản đã xác định thể chế chính trị ở Nhật Bản là chế độ quân chủ lập hiến. Thiên hoàng là nguyên thủ tối cao, có quyền hạn rất lớn. Quốc hội gồm 2 viện là thượng viện và hạ viện

Đáp án cần chọn là: B

Tầng lớp Samurai thuộc giới quý tộc hạng trung và nhỏ không có ruộng đất, chỉ phục vụ cho Đaimyô bằng việc huấn luyện và chỉ huy các đội vũ trang để hưởng bổng lộc. Trong thời gian dài không có chiến tranh, nhiều người rời khỏi lãnh địa, tham gia hoạt động thương nghiệp, mở xưởng thủ công, …. dần dần tư sản hóa, trở thành lực lượng đấu tranh chống chế độ phong kiến. Samurai tư sản hóa là lực lượng giữ vai trò chủ yếu trong cuộc duy tân Minh trị ở Nhật Bản cuối thế kỉ XIX

Đáp án cần chọn là: A