là các sản phẩm phong hóa từ đá gốc (nham thạch), đóng vai trò là nguồn cung cấp vật chất vô cơ, quyết định thành phần khoáng vật, cơ giới (độ tơi xốp, cát, sét), màu sắc và ảnh hưởng trực tiếp đến tính chất lý - hóa của đất

Sai lầm khi sinh ra ma Thạch

• Định nghĩa: Động đất là sự rung chuyển trên mặt đất, kết quả của sự giải phóng năng lượng đột ngột trong vỏ Trái Đất, tạo ra các sóng địa chấn.
• Nguyên nhân: Chủ yếu do sự đứt gãy các mảng kiến tạo, hoạt động núi lửa, hoặc các vụ sụt lún ngầm.  YouTube

• Thiệt hại về người: Thương vong lớn do nhà cửa sập, gạch đá rơi.
• Thiệt hại hạ tầng: Phá hủy nhà cửa, đường xá, cầu cống, hệ thống điện, nước.
• Thiên tai thứ cấp: Có thể gây ra lở đất, hỏa hoạn, và sóng thần (nếu xảy ra dưới biển).
• Ảnh hưởng đời sống: Gây hoảng loạn, gián đoạn kinh tế, xã hội, mất nhà cửa.  YouTube +1

• Trước khi động đất:
• • Gia cố, xây dựng nhà cửa theo tiêu chuẩn chống động đất.
  • Chuẩn bị sẵn túi cứu hộ khẩn cấp (thức ăn, nước uống, thuốc men, đèn pin).
  • Xác định các nơi trú ẩn an toàn trong nhà (dưới gầm bàn vững chắc).
• Trong khi động đất:
• • Nằm xuống, Che chắn, Giữ chặt (Drop, Cover, Hold On): Nằm xuống, chui xuống gầm bàn, giữ chặt chân bàn.
  • Tránh xa cửa sổ, kính, tủ cao và các vật dễ rơi.
  • Nếu ở ngoài trời, di chuyển đến nơi trống trải, tránh xa tòa nhà, cây cối, đường dây điện.
• Sau khi động đất:
• • Kiểm tra chấn thương và sơ cứu nếu cần.
  • Kiểm tra rò rỉ ga, hệ thống điện.
  • Di chuyển đến nơi an toàn (không dùng thang máy) và sẵn sàng cho các đợt dư chấn.  YouTube +3

• Làm gì khi xảy ra động đất | What to do in an earthquake10 thg 5, 2024 — Làm gì khi xảy ra động đất | What to do in an earthquake - YouTube. This content isn't available. Video này giải thích phải làm gì... YouTube·Ministry for Ethnic Communities 5:43
• Khi xảy ra động đất, bạn nên làm gì? | VTVWDB29 thg 3, 2025 — Khi xảy ra động đất, bạn nên làm gì? ... VTVWDB - YouTube. This content isn't available. YouTube·VTV Thời Tiết 2:46
• Cách ứng phó khi bất ngờ gặp động đất | THDT30 thg 3, 2025 — * Facebook Truyền hình Đồng Tháp: / dongthaptvonline. * Tiktok: / dongthaptv. * Facebook THĐT Giải trí: / thdtgiaitri. YouTube·Truyền Hình Đồng Tháp 1:22

• Định nghĩa: Động đất là sự rung chuyển trên mặt đất, kết quả của sự giải phóng năng lượng đột ngột trong vỏ Trái Đất, tạo ra các sóng địa chấn.
• Nguyên nhân: Chủ yếu do sự đứt gãy các mảng kiến tạo, hoạt động núi lửa, hoặc các vụ sụt lún ngầm.  YouTube

• Thiệt hại về người: Thương vong lớn do nhà cửa sập, gạch đá rơi.
• Thiệt hại hạ tầng: Phá hủy nhà cửa, đường xá, cầu cống, hệ thống điện, nước.
• Thiên tai thứ cấp: Có thể gây ra lở đất, hỏa hoạn, và sóng thần (nếu xảy ra dưới biển).
• Ảnh hưởng đời sống: Gây hoảng loạn, gián đoạn kinh tế, xã hội, mất nhà cửa.  YouTube +1

• Trước khi động đất:
• • Gia cố, xây dựng nhà cửa theo tiêu chuẩn chống động đất.
  • Chuẩn bị sẵn túi cứu hộ khẩn cấp (thức ăn, nước uống, thuốc men, đèn pin).
  • Xác định các nơi trú ẩn an toàn trong nhà (dưới gầm bàn vững chắc).
• Trong khi động đất:
• • Nằm xuống, Che chắn, Giữ chặt (Drop, Cover, Hold On): Nằm xuống, chui xuống gầm bàn, giữ chặt chân bàn.
  • Tránh xa cửa sổ, kính, tủ cao và các vật dễ rơi.
  • Nếu ở ngoài trời, di chuyển đến nơi trống trải, tránh xa tòa nhà, cây cối, đường dây điện.
• Sau khi động đất:
• • Kiểm tra chấn thương và sơ cứu nếu cần.
  • Kiểm tra rò rỉ ga, hệ thống điện.
  • Di chuyển đến nơi an toàn (không dùng thang máy) và sẵn sàng cho các đợt dư chấn.  YouTube +3

• Làm gì khi xảy ra động đất | What to do in an earthquake10 thg 5, 2024 — Làm gì khi xảy ra động đất | What to do in an earthquake - YouTube. This content isn't available. Video này giải thích phải làm gì... YouTube·Ministry for Ethnic Communities 5:43
• Khi xảy ra động đất, bạn nên làm gì? | VTVWDB29 thg 3, 2025 — Khi xảy ra động đất, bạn nên làm gì? ... VTVWDB - YouTube. This content isn't available. YouTube·VTV Thời Tiết 2:46
• Cách ứng phó khi bất ngờ gặp động đất | THDT30 thg 3, 2025 — * Facebook Truyền hình Đồng Tháp: / dongthaptvonline. * Tiktok: / dongthaptv. * Facebook THĐT Giải trí: / thdtgiaitri. YouTube·Truyền Hình Đồng Tháp 1:22

• Nội sinh: nâng lên, tạo núi (uốn nếp, đứt gãy).
• Ngoại sinh: bào mòn, hạ thấp núi.

Hai quá trình diễn ra đồng thời làm địa hình núi luôn biến đổi.

do băng tan ở hai cực hay gì nữa á

là sao

1. Quá trình Nội sinh: "Người kiến tạo"

Nội sinh đóng vai trò chủ đạo và tiên phong trong việc hình thành núi.

• Tác động: Thông qua các vận động kiến tạo (như uốn nếp, đứt gãy), nội sinh đẩy các lớp đất đá lên cao, hình thành các dãy núi đồ sộ và làm bề mặt Trái Đất trở nên gồ ghề hơn.
• Kết quả: Tạo ra "bộ khung" sơ khai của các dãy núi cao, vực sâu.

2. Quá trình Ngoại sinh: "Người điêu khắc"

Ngoại sinh tác động liên tục ngay khi núi vừa được nâng lên.

• Tác động: Các tác nhân như nhiệt độ, mưa, gió, nước chảy và sinh vật thực hiện quá trình phong hóa, xói mòn và vận chuyển.
• Kết quả: Ngoại sinh làm thấp đi các đỉnh núi, san bằng các chỗ gồ ghề và bồi đắp vào các vùng trũng. Nó "gọt giũa" những khối núi thô kệch thành các hình thái đa dạng (như các đỉnh núi nhọn, thung lũng sâu, hoặc các hang động đá vôi).

3. Sự tác động đồng thời và kết quả cuối cùng

Hai quá trình này không diễn ra tách rời mà luôn xảy ra song song:

• Nếu nội sinh mạnh hơn ngoại sinh: Núi sẽ tiếp tục được nâng cao, đỉnh nhọn, sườn dốc (đây thường là các dãy núi trẻ).
• Nếu nội sinh yếu đi hoặc dừng lại, ngoại sinh chiếm ưu thế: Núi sẽ bị bào mòn dần, đỉnh tròn, sườn thoải và thấp xuống (hình thành các dãy núi già hoặc vùng đồi).

Kết luận: Địa hình núi hiện tại là kết quả của một "cuộc chiến" liên tục. Nội sinh làm bề mặt gồ ghề hơn, còn ngoại sinh cố gắng san bằng sự gồ ghề đó.

Câu 1: Đặc điểm nhiệt độ và độ muối của môi trường biển

1. Nhiệt độ nước biển

-Nhiệt độ nước biển không đồng đều:

+Cao ở vùng xích đạo, giảm dần về hai cực.

+Thay đổi theo mùa, nhưng biên độ nhỏ hơn trên đất liền

+Giảm theo độ sâu:

>Tầng mặt ấm, càng xuống sâu càng lạnh.

>Bị ảnh hưởng bởi:

>Dòng biển nóng – lạnh

>Vị trí địa lí

>Mùa trong năm

2. Độ muối của nước biển

-Độ muối trung bình khoảng 35‰ (phần nghìn).

-Không giống nhau giữa các vùng biển:

-Cao ở nơi nhiệt độ cao, bốc hơi mạnh (vùng chí tuyến).

-Thấp ở nơi:

+Có nhiều mưa

+Nhiều sông đổ vào

+Độ muối cũng thay đổi theo độ sâu, nhưng ít hơn so với nhiệt độ.

Câu 2: Biện pháp phòng tránh thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu

1. Biện pháp phòng tránh thiên tai

-Theo dõi dự báo thời tiết thường xuyên.

-Xây dựng nhà cửa kiên cố, tránh vùng nguy hiểm (ven sông, ven biển, sạt lở).

-Trồng rừng phòng hộ, đặc biệt là rừng ngập mặn.

-Lập kế hoạch sơ tán khi có thiên tai (bão, lũ, sạt lở…).

-Trang bị kỹ năng phòng tránh (bơi, sơ cứu, thoát hiểm).

2. Biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu

-Giảm phát thải khí nhà kính:

-Tiết kiệm điện, dùng năng lượng tái tạo.

-Bảo vệ môi trường:

+Trồng cây, hạn chế phá rừng.

+Sử dụng tài nguyên hợp lí, tiết kiệm nước.

+Nâng cao nhận thức cộng đồng.

+Xây dựng cơ sở hạ tầng thích ứng

- Đê biển, hệ thống thoát nước chống ngập.

• Nhiệt độ:
• • Nhiệt độ nước biển tầng mặt giảm dần từ vùng xích đạo, nhiệt đới về phía hai cực (ôn đới, hàn đới) do ảnh hưởng của góc chiếu sáng Mặt Trời.
  • Nhiệt độ nước biển thay đổi theo mùa (mùa hè cao hơn mùa đông) và theo thời gian trong ngày.
  • Nhiệt độ giảm nhanh theo độ sâu. Từ độ sâu khoảng   trở xuống, nhiệt độ hầu như không thay đổi, rất lạnh.
• Độ muối:
• • Độ muối trung bình của nước biển và đại dương là 35\permille (35 gam muối/1 lít nước).
  • Độ muối không đồng nhất: Cao nhất ở vùng nhiệt đới (do bốc hơi mạnh, mưa ít) và giảm dần về phía cực (do băng tan, mưa nhiều) hoặc gần cửa sông lớn (nước ngọt hòa vào). 

• Biện pháp phòng tránh thiên tai (bão, lũ, sạt lở):
• • Nâng cao năng lực dự báo: Củng cố hệ thống quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, cảnh báo sớm các hiện tượng cực đoan, 
  • Công trình phòng chống: Xây dựng, kiên cố hóa đê biển, đê sông, hồ chứa nước, kè chắn sóng, 
  • Quản lý khu neo đậu: Neo tàu thuyền đúng kỹ thuật, chủ động đưa tàu thuyền vào nơi trú ẩn an toàn khi có bão, theo Đài Phát Thanh và Truyền Hình Thái Bình.
  • Nhà ở và cộng đồng: Quy hoạch, xây dựng nhà cửa kiên cố; giáo dục, tuyên truyền, tập huấn kỹ năng ứng phó cho người dân, 
• Biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu:
• • Giảm nhẹ: Tích cực trồng và bảo vệ rừng phòng hộ ven biển, rừng đầu nguồn; giảm phát thải khí nhà kính; ưu tiên sử dụng năng lượng tái tạo (gió, mặt trời), theo Loigiaihay.com.
  • Thích ứng: Chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi chịu được khô hạn hoặc ngập mặn; nâng cấp hệ thống thủy lợi

Câu 52. Biện pháp bảo vệ rừng nhiệt đới gồm tăng cường trồng và phục hồi rừng, quản lí khai thác hợp lí hạn chế chặt phá rừng, tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ rừng và xử lí nghiêm vi phạm, việc bảo vệ rừng giúp giữ lớp phủ thực vật hạn chế xói mòn rửa trôi, giữ chất dinh dưỡng và mùn trong đất, duy trì độ ẩm và độ phì của đất

Tầm quan trọng của việc sử dụng tập hợp nước sông hồ
- ​Nguồn cung cấp nước uống và gia đình: Nước sông hồ cung cấp nguồn nước uống quan trọng cho con người. Đây là nguồn nước sạch và an toàn để đảm bảo sức khỏe và sự sống.

- Nguồn nước cho nông nghiệp: Nước từ sông hồ được sử dụng trong nông nghiệp để tưới cây trồng và chăn nuôi gia súc. Điều này giúp đảm bảo nguồn thực phẩm cho dân số đông đúc và phát triển kinh tế nông nghiệp.

- Nguồn năng lượng tái tạo: Sông hồ có thể được sử dụng để tạo ra năng lượng điện từ thủy điện hoặc năng lượng mặt trời từ các hồ chứa nước. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

- Giao thông và vận chuyển: Sông hồ thường được sử dụng làm tuyến giao thông nước, giúp vận chuyển hàng hóa và người dễ dàng hơn. Ví dụ, sông Mississippi ở Hoa Kỳ là một trong những tuyến đường nước quan trọng nhất.

- Du lịch và giải trí: Sông hồ thường tạo ra cảnh quan đẹp và là điểm đến du lịch phổ biến. Ví dụ, Vịnh Hạ Long ở Việt Nam và hồ Baikal ở Nga là những ví dụ nổi tiếng về đẹp tự nhiên và du lịch.

- Môi trường và sinh thái học: Sông hồ là môi trường sống cho nhiều loài động và thực vật. Bảo vệ và duy trì sự trong sáng của sông hồ có ý nghĩa quan trọng cho việc bảo tồn đa dạng sinh học và môi trường tự nhiên.

- Tạo cơ hội kinh tế và việc làm: Sông hồ thường tạo ra các nguồn việc làm liên quan đến ngư nghiệp, du lịch, và vận chuyển, đóng góp vào phát triển kinh tế trong khu vực.

Ví dụ cụ thể, dự án châu Á "Sông Mekong" liên quan đến tập hợp nước của dòng sông Mekong đã cung cấp nước tưới tiêu cho nông nghiệp, điện từ thủy điện cho năng lượng, và đường thủy cho giao thông và du lịch. Tuy nhiên, việc sử dụng tập hợp nước cần phải được quản lý cẩn thận để đảm bảo bền vững và tránh các tác động tiêu cực đến môi trường và người dân.

-Tầm quan trọng: Sử dụng tổng hợp nước sông, hồ giúp khai thác nước hiệu quả cho nhiều mục đích như tưới tiêu, phát điện, giao thông, nuôi cá và cấp nước sinh hoạt.

-Ví dụ: Hồ Hòa Bình trên Sông Đà dùng để phát điện, chống lũ và nuôi trồng thủy sản.

Tác động của đá mẹ đến sự hình thành đất:
Đá mẹ là nguồn cung cấp vật chất vô cơ chủ yếu cho đất. Thành phần khoáng vật, tính chất lí học và hóa học của đá mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến thành phần cơ giới, độ chua, độ phì và màu sắc của đất. Mỗi loại đá mẹ khác nhau sẽ tạo ra loại đất có đặc điểm khác nhau.

Tác động của khí hậu đến sự hình thành đất:
Khí hậu, nhất là nhiệt độ và lượng mưa, ảnh hưởng mạnh đến quá trình phong hoá đá và quá trình hình thành đất. Nhiệt độ cao và mưa nhiều làm cho đá bị phong hoá nhanh, lớp đất dày hơn. Khí hậu còn ảnh hưởng đến sự hòa tan, rửa trôi các chất trong đất và đến sự phát triển của sinh vật, từ đó ảnh hưởng đến lượng mùn và độ phì của đất.

1. Mùa lũ của sông và nguồn nước:

• -Sông do mưa ,lũ vào mùa mưa.
• -Sông do băng tuyết tan , lũ mùa xuân , đầu hè.
• -Sông nguồn hỗn hợp , lũ kéo dài hơn.

2. Khai thác năng lượng sóng và thủy triều:

• -Sóng: dùng thiết bị biến chuyển động sóng thành điện.
• -Thủy triều: xây nhà máy điện thủy triều để phát điện.