Phong trào Tây Sơn thất bại để lại bài học gì?
Hãy nhập câu hỏi của bạn vào đây, nếu là tài khoản VIP, bạn sẽ được ưu tiên trả lời.
"Vườn không nhà trống" (hay kế thanh dã) là chiến thuật tiêu thổ kháng chiến, chủ động di tản nhân dân và giấu hết lương thực, tài sản trước khi quân giặc đến, khiến địch không thể "lấy chiến tranh nuôi chiến tranh". Nhà Trần áp dụng kế này để khắc chế sức mạnh kỵ binh, khiến giặc Mông - Nguyên thiếu lương thực, suy yếu tinh thần và tạo thời cơ phản công. 1. "Vườn không nhà trống" là gì? Đây là chiến thuật quân sự độc đáo, chủ động rút lui khỏi kinh thành Thăng Long và các vùng chiến lược, di tản nhân dân, đem theo hoặc tiêu hủy toàn bộ lương thực, của cải. Mục đích: Biến các khu vực quân địch chiếm đóng thành những nơi hoang vắng, không người, không lương thực. 2. Vì sao nhà Trần chủ động thực hiện chính sách này (cả 3 lần)? Nhà Trần chủ động thực hiện "vườn không nhà trống" vì những lý do chiến lược sau: Khắc chế điểm yếu của địch (Lương thảo): Quân Mông - Nguyên có thế mạnh kỵ binh, tấn công nhanh, nhưng lại dựa hoàn toàn vào việc cướp bóc lương thực tại chỗ để nuôi quân. Khi thực hiện "vườn không nhà trống", quân giặc rơi vào tình trạng đói khát, kiệt quệ. Chuyển từ thế yếu sang thế mạnh: Khi giặc mới sang, lực lượng chúng rất mạnh, việc rút lui bảo toàn lực lượng là cần thiết. Khi địch đói, mệt mỏi và chán nản, quân Trần chuyển sang tấn công, tạo nên các trận thắng quyết định. Kéo dài chiến tranh làm giặc suy yếu: Chiến thuật này buộc quân địch phải dàn mỏng lực lượng, dễ bị phục kích, khiến quân địch "sa sút tinh thần, mất phương hướng". Sức mạnh của chiến tranh nhân dân: Chính sách này thể hiện sự đoàn kết, quân và dân cùng đồng lòng di tản, giấu lương, sẵn sàng chịu khó khăn để chiến đấu. Tác dụng của chính sách: Lần 1 (1258): Quân Mông Cổ chiếm Thăng Long nhưng không có lương ăn, buộc phải rút lui. Lần 2 (1285): Quân Nguyên thiếu lương, mệt mỏi, bị quân Trần phản công, thất bại thảm hại. Lần 3 (1287-1288): Dù quân Nguyên chuẩn bị lương kỹ hơn, nhưng nhờ triệt tiêu được đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ, kế sách này một lần nữa phát huy hiệu quả tuyệt đối.
-Chính sách "vườn không nhà trống" là chiến thuật tiêu thổ kháng chiến, quân và dân ta tạm lánh khỏi các làng mạc, kinh thành, mang theo hoặc tiêu huỷ toàn bộ lương thực, tài sản để giặc không thể cướp bóc, khiến chúng lâm vào cảnh thiếu đói, mất phương hướng, từ đó tạo cơ hội phản công.
- Vì sao nhà Trần chủ động thực hiện chính sách này:
+ Sự chênh lệch lực lượng: quân Nguyên-Mông hung bạo, quân số đông, thiện chiến, đã thống trị nhiều nơi. Nhà Trần yếu hơn về quân số và vũ khí, cần tránh sức mạnh ban đầu của địch
+ Điểm yếu của giặc:Quân Mông-Nguyên mạnh về kỵ binh nhưng xa quê hương, hậu cần khó khăn, phụ thuộc vào việc bóc lột của nhân dân hoặc cướp bóc để có lương thực
+Khoét sâu điểm yếu: việc bỏ trống kinh thành Thăng Long khiến giặc chiếm được đất nhưng không có lương thực dẫn đến suy giảm tinh thần, mệt mỏi và ốm yếu
+Chuyển thế trận: chuyển từ bị động sang chủ động, bảo toàn lực lượng để chờ thời cơ thuận lợi phản công
- Kinh tế: Tụt xuống hàng thứ 3 thế giới (sau Mỹ, Đức) về sản xuất công nghiệp nhưng vẫn đứng đầu về xuất khẩu tư bản, thương mại và hệ thống thuộc địa rộng lớn.
- Đối nội: Theo chế độ quân chủ lập hiến, hai đảng (Tự do và Bảo thủ) thay nhau cầm quyền, bảo vệ lợi ích tư sản.
- Đối ngoại: Tăng cường xâm chiếm thuộc địa (nhấn mạnh ở châu Phi, châu Á) để duy trì vị thế "đế quốc mà mặt trời không bao giờ lặn".
- Đặc điểm: "Chủ nghĩa đế quốc thực dân" (chủ yếu dựa vào thuộc địa).
- Kinh tế: Tụt xuống hàng thứ 4 thế giới về công nghiệp do công nghệ lạc hậu, nhưng công nghiệp vẫn phát triển (khai mỏ, luyện kim, ô tô).
- Đối nội: Cộng hòa thứ ba, chính trị không ổn định với các vụ bê bối tài chính.
- Đối ngoại: Đẩy mạnh xâm lược, trở thành nước cho vay lãi nặng nhất thế giới.
- Đặc điểm: "Chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi".
- Kinh tế: Phát triển thần tốc sau khi thống nhất (1871), vượt Anh, vươn lên đứng thứ 2 thế giới (sau Mỹ), công nghiệp nặng chiếm ưu thế.
- Đối nội: Chế độ quân chủ lập hiến nửa chuyên chế, liên minh giữa tư sản và quý tộc phong kiến.
- Đối ngoại: Hiếu chiến, đòi chia lại thuộc địa, cạnh tranh gay gắt với Anh.
- Đặc điểm: "Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến".
- Kinh tế: Vươn lên đứng đầu thế giới, hình thành các công ty độc quyền lớn (tài phiệt) chi phối nền kinh tế.
- Đối nội: Cộng hòa liên bang, hai đảng (Cộng hòa và Dân chủ) thay phiên cầm quyền.
- Đối ngoại: Bành trướng sang Mỹ Latinh và Thái Bình Dương bằng chính sách "cái gậy và củ cà rốt".
- Đặc điểm: "Xứ sở của các tổ chức độc quyền".
nhân dân ta đã dựng lên những cuộc khởi nghĩa đấu tranh bằng lòng yêu nước sâu sắc để
- Giữ gìn phong tục, tập quán của người Việt như ăn trầu, nhuộm răng đen, các lễ hội truyền thống.
- Giữ gìn tiếng nói của dân tộc, không để bị đồng hoá hoàn toàn.
- Duy trì các tín ngưỡng và phong tục truyền thống như thờ cúng tổ tiên, thờ các vị anh hùng dân tộc.
- Tiếp thu có chọn lọc văn hoá từ bên ngoài, nhưng vẫn giữ bản sắc riêng của dân tộc.
Đặc điểm | Nội dung trong văn kiện |
Toàn dân | Huy động mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt già trẻ, trai gái. |
Toàn diện | Sử dụng mọi loại vũ khí, mọi phương thức đấu tranh từ thô sơ đến hiện đại. |
Chính nghĩa | Khẳng định ta yêu hòa bình nhưng buộc phải cầm súng để giữ nước. |
Trường kỳ | (Mặc dù văn kiện ngắn gọn, nhưng tinh thần hy sinh tất cả ngụ ý một cuộc chiến bền bỉ cho đến ngày thắng lợi). |
Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng (qua “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”):
- Kháng chiến toàn dân: Tất cả nhân dân tham gia kháng chiến, mỗi người dân là một chiến sĩ.
- Kháng chiến toàn diện: Đấu tranh trên mọi mặt: quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao.
- Kháng chiến lâu dài: Chuẩn bị chiến đấu lâu dài để làm thay đổi tương quan lực lượng và giành thắng lợi.
- Dựa vào sức mình là chính: Phát huy sức mạnh dân tộc, tự lực tự cường, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.
=> Mục tiêu: Bảo vệ độc lập dân tộc, quyết tâm “thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ”.
- Vai trò:
- Quyết định sự tồn vong: Là "lá chắn" bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trước các cuộc xâm lược từ bên ngoài.
- Định hình dân tộc: Thúc đẩy quá trình hình thành, phát triển quốc gia và ý thức tự cường dân tộc.
- Tác động đến quản lý: Ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách, tư tưởng và bộ máy quản lý đất nước qua các triều đại.
- Ý nghĩa:
- Nâng cao lòng yêu nước: Khơi dậy và hun đúc truyền thống yêu nước, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc.
- Bài học kinh nghiệm: Để lại những bài học quý báu về nghệ thuật quân sự, chiến tranh nhân dân, kết hợp "ngụ binh ư nông" và đoàn kết dân tộc.
- Tạo tiền đề phát triển: Giữ vững môi trường hòa bình (sau khi chiến thắng) để xây dựng đất nước.
- Kiên định vai trò lãnh đạo của Đảng: Giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quốc phòng, an ninh.
- Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân: Phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng - an ninh.
- Xây dựng quân đội hiện đại: Chú trọng xây dựng lực lượng vũ trang tinh, gọn, mạnh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
- Chủ động bảo vệ chủ quyền: Chú trọng bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, biên giới, không gian mạng và các lợi ích quốc gia - dân tộc.
- Kết hợp đối ngoại và quốc phòng: Thực hiện chính sách đối ngoại linh hoạt, "thêm bạn bớt thù", nâng cao vị thế quốc tế, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Trong các thế kỷ XVIII và XIX, khoa học và kỹ thuật đã có những bước tiến bộ vượt bậc, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của nhân loại. Dưới đây là một số minh chứng tiêu biểu:
- Cách mạng công nghiệp: Bắt đầu từ giữa thế kỷ XVIII, cách mạng công nghiệp đã thay đổi hoàn toàn phương thức sản xuất. Sự ra đời của máy hơi nước do James Watt cải tiến đã thúc đẩy sản xuất công nghiệp, giúp tăng năng suất lao động và giảm chi phí sản xuất.
- Tiến bộ trong lĩnh vực y học: Edward Jenner phát minh ra vắc-xin đầu tiên vào năm 1796, giúp ngăn ngừa bệnh đậu mùa. Điều này đã mở ra một kỷ nguyên mới trong y học, giúp cứu sống hàng triệu người.
- Khám phá trong vật lý và hóa học: Isaac Newton đã đặt nền móng cho vật lý hiện đại với các định luật chuyển động và định luật vạn vật hấp dẫn. Vào thế kỷ XIX, Dmitri Mendeleev đã phát triển bảng tuần hoàn các nguyên tố, giúp hệ thống hóa kiến thức về hóa học.
- Giao thông vận tải: Sự phát triển của đường sắt và tàu thủy đã làm thay đổi cách thức di chuyển và giao thương. George Stephenson đã chế tạo được locomotives đầu tiên, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành giao thông.
- Điện và từ trường: Michael Faraday và James Clerk Maxwell đã có những nghiên cứu quan trọng về điện và từ trường, dẫn đến sự phát triển của điện năng và các thiết bị điện.
Những tiến bộ này không chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống của con người, tạo nền tảng cho các thành tựu khoa học và công nghệ trong thế kỷ XX và XXI.
Phong trào Tây Sơn thất bại để lại nhiều bài học kinh nghiệm như cần xây dựng chính quyền vững mạnh và ổn định lâu dài, phải củng cố khối đoàn kết trong nội bộ lãnh đạo và trong nhân dân, cần có đường lối quản lí đất nước hợp lí sau khi giành được chính quyền, đồng thời phải luôn cảnh giác và chuẩn bị lực lượng để đối phó với các thế lực chống đối trong và ngoài nước nhằm bảo vệ thành quả cách mạng.