Đọc văn bản và thực hiện yêu cầu từ 1 đến 5.
CÁI ĐẸP TRONG TRUYỆN NGẮN MUỐI CỦA RỪNG CỦA NGUYỄN HUY THIỆP
[…] Trước hết là sự thức tỉnh của nhân vật trước vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên.
Truyện mở đầu bằng khung cảnh thiên nhiên “vừa trang trọng, vừa tình cảm”: “Cây cối nhú lộc non.”, “Rừng xanh ngắt và ẩm ướt.”. Và cái nhã thú của người kể chuyện “được đi trong rừng, chân dẫm lên lớp lá ải mục, hít thở không khí trong lọc, thỉnh thoảng lại được thót mình bởi một giọt nước trên cây rỏ xuống vai trần”. Chỉ cần ba câu văn ngắn gọn, người kể chuyện đã gợi cho người đọc một không gian rất gần gũi, thân thuộc với con người. Thế nhưng không gian ấy dường như đối lập với suy nghĩ của ông Diểu, nhân vật chính trong truyện.
Đọc truyện, người đọc không khỏi ám ảnh cảnh đi săn của ông Diểu. Khi thiên nhiên căng tràn sức sống, xanh tươi, mưa xuân ấm áp, rừng ẩm ướt cũng là thời điểm ông Diểu chọn đi săn và xem đó là cái thú đáng sống. […] Xưa nay, con người luôn có khát vọng chinh phục thiên nhiên, bắt thiên nhiên phục vụ cho con người, khẳng định sức mạnh và lòng quả cảm của con người. Thế nhưng tàn sát, hủy hoại thiên nhiên ấy lại là tội lỗi. Tiếng gọi buồn thảm, đau đớn của khỉ đực, tiếng rú thê thảm của khỉ con dưới vực sâu xoáy vào lòng người đọc tiếng gọi của rừng sâu, ám ảnh người đi săn. Điều đáng quý, nhà văn đã để cho nhân vật tự nhận thức vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên qua dòng tâm trạng của nhân vật. […] Sự đa dạng của các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ, sự hùng vĩ của núi non, hang động, sự tĩnh lặng của rừng xanh, sự quấn quít của ba con khỉ đối lập với tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm của khỉ đực, tiếng rú kinh hoàng của khỉ con đã đánh thức ông: “Ông Diểu sợ hãi run lên.”, “Chân tay ông rủn ra, giống cảm giác như người vừa mới làm xong việc nặng.”. Nhận ra thiên nhiên giản dị và đẹp cũng là lúc ông ý thức được hành động vừa làm điều ác của chính mình. Rõ ràng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ đánh thức mĩ quan mà còn khơi dậy nhận thức, suy nghĩ tích cực của ông Diểu về vẻ đẹp của chính nó.
Vẻ đẹp của sự hướng thiện
Đi săn vào một ngày xuân đối với ông Diểu là điều đáng sống, là cơ hội để ông Diểu “khoe” cái sự dẻo dai, nhanh nhẹn và lòng dũng cảm của mình ở tuổi sáu mươi. Thế nhưng khi hạ gục được con mồi, ông Diểu lại hoảng sợ nghĩ mình đang làm điều ác. Chứng kiến sự hoảng loạn của đàn khỉ, khỉ cái liều mạng quay lại cứu khỉ đực ông Diểu day dứt: “Ông sẽ chết trước hai năm nếu bắn khỉ cái.”. Ông Diểu đã tha cho khỉ cái vì sự cuồng nhiệt hi sinh, bởi lòng cao thượng của nó. Gặp lại con khỉ đực ông vừa mới bắn đang nằm trên ngọn đá phẳng lì và khá chông chênh, nhìn khỉ đực bị thương giương ánh mắt cầu khẩn về phía mình, ông Diểu thương hại vơ nắm cỏ Lào vò nát, nhai kĩ đắp vết thương, cởi quần lót bó vết thương cho khỉ đực. Ông Diểu vừa bế khỉ đực vừa tìm đường xuống núi với ý nghĩ sẽ bắt con khỉ đực về, mặc cho ông phải bỏ lại quần áo. Nhưng khi thấy khỉ cái lẽo đẽo đằng sau, lầm lũi xuyên rừng, ông Diểu thấy lòng buồn tê tái, sống mũi cay cay. Ông đã quyết định phóng sinh khỉ đực, rẽ sang lối đi khác. Điều gì đã khiến nhân vật hướng thiện nếu không phải là tình yêu? Cái đẹp của thiên nhiên có khả năng gợi cho nhân vật thấy được bản chất của chính mình nơi thiên nhiên, gợi cho nhân vật những rung cảm trước tạo vật và ý thức trách nhiệm của mình trước thiên nhiên. Hành động tha cho khỉ cái, phóng sinh khỉ đực của ông Diểu là minh chứng cho sự hướng thiện, tình yêu đối với thiên nhiên và tình yêu cuộc sống của nhân vật.
Cái đẹp hài hòa giữa thiên nhiên và con người
Truyện kết thúc bằng hình ảnh ông Diểu trở về nhà qua lối đi khác: “Lối đi đầy bụi gai, nhưng loài hoa tử huyền nhiều không kể xiết.”, “Hoa tử huyền màu trắng, vị mặn, nhỏ như đầu tăm ba chục năm kết muối một lần, điềm báo may mắn, đất nước thanh bình.”. Lối đi khác mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thay đổi nhận thức và hành động của nhân vật. Loài hoa tử huyền mang ý nghĩa biểu tượng cho những điều tốt đẹp. Một người như ông Diểu khao khát chinh phục tự nhiên, ý thức được vẻ đẹp của thiên nhiên, có tấm lòng hướng thiện sẽ đón nhận những điều tốt lành trong cuộc đời.
Khép lại trang truyện “Muối của rừng” (Nguyễn Huy Thiệp) người đọc không còn ám ảnh bởi cảnh đi săn của ông Diểu mà chỉ thấy quá trình thay đổi nhận thức và vẻ đẹp trong tâm hồn của của nhân vật yêu thiên nhiên, hướng thiện, có niềm tin vào những điều tốt đẹp. Vẻ đẹp trong tâm hồn ông Diểu xét cho cùng cũng là vẻ đẹp trong tâm hồn người kể chuyện. Đó cũng là ý nghĩa vẻ đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng”.
(Chu Thị Hảo, đăng trên taodan.com.vn, bài đăng ngày 18/9/2024)
Câu 1. Xác định luận đề của văn bản trên.
Câu 2. Dẫn ra một câu văn thể hiện rõ tính khẳng định trong văn bản.
Câu 3. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung và nhan đề của văn bản.
Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu văn sau: Sự đa dạng của các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ, sự hùng vĩ của núi non, hang động, sự tĩnh lặng của rừng xanh, sự quấn quít của ba con khỉ đối lập với tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm của khỉ đực, tiếng rú kinh hoàng của khỉ con đã đánh thức ông.
Câu 5. Phân tích, đánh giá mục đích, quan điểm và tình cảm của người viết qua văn bản.
Câu 1: So sánh, đánh giá nội dung giữa hai đoạn trích
Đoạn trích Nhật ký Đặng Thùy Trâm thể hiện nỗi buồn và sự tiếc nuối của người trẻ thời chiến khi tuổi thanh xuân không thể trọn vẹn do phải hy sinh vì đất nước. Họ gạt bỏ ước mơ cá nhân để cống hiến cho lý tưởng độc lập và tự do, thể hiện lòng yêu nước sâu sắc và tinh thần trách nhiệm lớn lao.
So với đoạn trích ở phần Đọc hiểu, cả hai đều đề cao sự hy sinh của tuổi trẻ. Tuy nhiên, Nhật ký Đặng Thùy Trâm nhấn mạnh sự mất mát và ý thức về trách nhiệm thời đại, từ đó tôn vinh tinh thần quả cảm và sự dấn thân của thế hệ trẻ.
Câu 2: Nghị luận về lối sống an nhàn hay sẵn sàng thay đổi để phát triển bản thân
Trong cuộc sống hiện đại, việc chọn lối sống an nhàn hay không ngừng phát triển là một quyết định quan trọng. Lối sống an nhàn có thể mang đến sự ổn định, nhưng cũng dễ dẫn đến trì trệ, giống như “Hội chứng Ếch luộc,” khi người ta mải mê với sự thoải mái mà quên đi phát triển bản thân.
Ngược lại, sẵn sàng thay đổi để phát triển bản thân giúp người trẻ học hỏi, mở rộng tầm nhìn và khám phá tiềm năng. Tuy rằng phải đối mặt với nhiều thử thách, nhưng chính những trải nghiệm này sẽ giúp ta trưởng thành và thích nghi trong một thế giới không ngừng biến động. Người trẻ nên lựa chọn sống không ngừng phát triển để thực sự sống trọn vẹn, có ý nghĩa và đóng góp nhiều hơn cho xã hội.
câu 2 :
"Hội chứng Ếch luộc" là lời cảnh tỉnh đanh thép về hiểm họa của an nhàn quá mức, nơi ta dần chết chìm trong sự ổn định mà quên đi việc phát triển bản thân. Là một người trẻ, tôi tin rằng việc lựa chọn một cuộc sống luôn sẵn sàng thay đổi môi trường là con đường duy nhất và cần thiết.
Tuổi trẻ là tài sản lớn nhất, là giai đoạn sung mãn nhất để dấn thân và thử thách. Nếu mãi say sưa với vùng an toàn, ta sẽ trở thành "chú ếch" bị nước ấm ru ngủ, dần mất đi khả năng thích ứng và sức bật. Trong thời đại "vạn sự vạn biến" này, sự ổn định chỉ là một khái niệm tương đối. Những kỹ năng hôm nay có thể lỗi thời vào ngày mai.
Vì lẽ đó, thay vì chọn sự an phận, người trẻ cần chủ động bước ra khỏi bình nước ấm áp, để kiếm những môi trường mới mẻ, khó khăn hơn để mài giũa ý chí và mở rộng giới hạn tri thức. Hãy chấp nhận sự bấp bênh tạm thời để đổi lấy sự trưởng thành vững vàng; bởi lẽ, sự phát triển không bao giờ đến từ nơi không có thách thức.