Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về mối quan hệ giữa lao động và ước mơ.
Câu 2 (4.0 điểm). Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ "Nhớ" của Nguyễn Đình Thi.
Nhớ
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây
Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần
Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn
Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người.
* Chú thích:
- Nguyễn Đình Thi (1924 - 2003) là một nghệ sĩ đa tài. Ông sáng tác nhạc, làm thơ, viết tiểu thuyết, kịch, tiểu luận phê bình; ở lĩnh vực nào ông cũng có những đóng góp đáng trân trọng. Thơ ông tự do, phóng khoáng mà vẫn hàm súc, sâu lắng, suy tư, dạt dào cảm xúc, giàu nhạc điệu và có nhiều tìm tòi theo hướng hiện đại.
- Bài thơ "Nhớ" của Nguyễn Đình Thi được tác giả sáng tác trong kháng chiến chống Pháp, là một trong những bài thơ tình hay thời chống Pháp và cũng là một trong những bài thơ tình đặc sắc của nền thơ Việt Nam hiện đại.
abc
Câu 1: Lao động và ước mơ là hai sợi dây bện chặt vào nhau, tạo nên đòn bẩy đưa con người đến với thành công. Nếu ước mơ là kim chỉ nam, là bản thiết kế cho một tương lai tươi sáng thì lao động chính là quá trình thi công để biến bản thiết kế đó thành hiện thực. Một ước mơ dù vĩ đại đến đâu nhưng thiếu đi sự lao động bền bỉ cũng chỉ là ảo tưởng, giống như một hạt giống tốt nhưng mãi nằm trong lọ thủy tinh không được gieo trồng. Ngược lại, lao động mà không có ước mơ sẽ dễ trở nên mù quáng, mệt mỏi và thiếu đi sự sáng tạo. Chính ước mơ là nguồn cảm hứng, là động lực giúp chúng ta vượt qua những nhọc nhằn, đổ mồ hôi trên giảng đường hay nơi công xưởng. Mối quan hệ giữa chúng là mối quan hệ tương hỗ: lao động hiện thực hóa ước mơ, và ước mơ định hướng cho lao động. Để thành công, mỗi người trẻ cần nuôi dưỡng những hoài bão lớn lao, nhưng quan trọng hơn hết, phải biết bắt tay vào hành động, lao động bằng tất cả tâm huyết và trí tuệ của mình. Câu 2: Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài, và trong thơ ca, ông luôn mang đến một hồn thơ phóng khoáng, sâu lắng nhưng đầy suy tư. Bài thơ "Nhớ", sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, là một bản tình ca đặc biệt, nơi tình yêu đôi lứa hòa quyện chặt chẽ với tình yêu đất nước. Qua bài thơ, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên với những cung bậc cảm xúc mãnh liệt: từ nỗi nhớ da diết đến lý tưởng chiến đấu kiên trung. Mở đầu bài thơ, nỗi nhớ được khơi gợi qua những hình ảnh thiên nhiên đầy sức gợi: "Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh / ... / Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh" Phép nhân hóa "ngôi sao nhớ ai", "ngọn lửa nhớ ai" không chỉ làm cho vạn vật trở nên có linh hồn mà còn phản chiếu nỗi lòng đang xốn xang của người chiến sĩ. Giữa cái lạnh lẽo của "đèo mây", giữa cái tĩnh mịch của "ngàn cây", nỗi nhớ chính là "ngôi sao" soi sáng và là "ngọn lửa" sưởi ấm tâm hồn anh. Tâm trạng ấy không hề ủy mị, yếu đuối mà tràn đầy niềm tin và hy vọng. Điểm đặc sắc nhất trong tâm trạng nhân vật trữ tình là sự thống nhất giữa tình cảm cá nhân và trách nhiệm dân tộc: "Anh yêu em như anh yêu đất nước / Vất cả đau thương tươi thắm vô ngần" Đây là một phát hiện mới mẻ của thơ ca kháng chiến. Tình yêu dành cho "em" không tách rời tình yêu dành cho "đất nước". Anh yêu em trong hình dáng một đất nước đang oằn mình trong "vất vả đau thương" nhưng vẫn "tươi thắm" bởi sức sống bền bỉ. Nỗi nhớ người yêu hiện diện trong từng sinh hoạt đời thường, trong "mỗi bước đường", "mỗi miếng ăn", "mỗi tối nằm". Đó là một nỗi nhớ thường trực, thấm sâu vào huyết quản, trở thành động lực để người chiến sĩ vững bước trên con đường ra trận. Ở những khổ thơ cuối, tâm trạng của nhân vật trữ tình chuyển mình từ những rung động cá nhân sang sự khẳng định lý tưởng sống cao đẹp: "Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời / ... / Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người." Tình yêu đôi lứa giờ đây đã được nâng tầm thành tình đồng chí, đồng đội, cùng chung một chiến hào. "Yêu nhau" gắn liền với "chiến đấu", và mục đích cuối cùng là để "kiêu hãnh làm người". Sự kiêu hãnh ấy đến từ tư thế của những con người tự do, dám hy sinh tình cảm riêng tư để bảo vệ độc lập cho tổ quốc. Hình ảnh "ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực" ở cuối bài thơ như biểu tượng cho sự bất diệt của tình yêu và ý chí cách mạng. Tóm lại, qua bài thơ "Nhớ", Nguyễn Đình Thi đã xây dựng một hình tượng nhân vật trữ tình vừa mang vẻ đẹp của một người tình chung thủy, vừa mang cốt cách của một chiến sĩ kiên trung. Tâm trạng của nhân vật không chỉ dừng lại ở nỗi nhớ nhung thông thường mà là sự thăng hoa của cái tôi cá nhân hòa vào cái ta chung của cộng đồng. Với ngôn ngữ thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt, bài thơ đã chạm đến những rung cảm sâu xa nhất của con người trong khói lửa chiến tranh, khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của một thế hệ "kiêu hãnh làm người".