Câu 1

Trong văn bản Chiếu cầu hiền tài, Nguyễn Trãi thể hiện nghệ thuật lập luận chặt chẽ, thuyết phục và giàu tính nhân văn. Trước hết, ông xuất phát từ chân lí phổ quát, lấy tư tưởng hiền tài là nguyên khí quốc gia làm nền tảng, từ đó khẳng định vai trò to lớn của người hiền đối với sự hưng thịnh của đất nước. Cách lập luận đi từ lí lẽ chung đến thực tiễn cụ thể giúp người đọc dễ tiếp nhận và đồng tình. Nguyễn Trãi còn sử dụng lối so sánh, đối chiếu giữa các triều đại hưng thịnh biết trọng dụng nhân tài với những thời kì suy vong do không biết dùng người hiền để làm sáng tỏ vấn đề. Bên cạnh lí lẽ sắc bén là giọng điệu chân thành, khiêm nhường của người đứng đầu quốc gia, thể hiện khát vọng cầu hiền tha thiết và tấm lòng vì dân vì nước. Sự kết hợp hài hòa giữa lí và tình đã làm cho bài chiếu không chỉ có giá trị chính luận mà còn giàu sức lay động.

Câu 2

Hiện tượng chảy máu chất xám đang trở thành vấn đề đáng quan tâm trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa. Chảy máu chất xám được hiểu là tình trạng người lao động có trình độ cao, có chuyên môn giỏi rời bỏ đất nước để học tập, làm việc và định cư ở nước ngoài. Đây là hiện tượng diễn ra ở nhiều quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Thực tế cho thấy mỗi năm có không ít học sinh, sinh viên xuất sắc, nhà khoa học, kĩ sư, bác sĩ lựa chọn ở lại nước ngoài sau khi học tập. Nguyên nhân của tình trạng này khá đa dạng. Trước hết là do môi trường làm việc ở một số nước phát triển có điều kiện nghiên cứu hiện đại, chế độ đãi ngộ cao và cơ hội thăng tiến rộng mở. Bên cạnh đó, trong nước vẫn còn tồn tại những hạn chế như cơ sở vật chất chưa đồng bộ, chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài chưa thật sự hấp dẫn, đôi khi còn có tình trạng thiếu minh bạch, thiếu cơ hội phát huy năng lực. Tất cả những điều đó khiến nhiều người tài cảm thấy khó phát triển hết khả năng của mình.

Chảy máu chất xám để lại nhiều hệ lụy. Đất nước mất đi nguồn nhân lực chất lượng cao, ảnh hưởng đến sự phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế. Việc đào tạo một nhân tài tốn rất nhiều thời gian, công sức và chi phí, vì vậy khi họ rời đi, quốc gia cũng mất đi một phần nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ tích cực, những người ra nước ngoài học tập và làm việc vẫn có thể đóng góp cho quê hương thông qua hợp tác, chuyển giao tri thức hoặc đầu tư khi có điều kiện phù hợp.

Để hạn chế tình trạng này, cần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và sáng tạo, có chính sách đãi ngộ xứng đáng với người có năng lực. Đồng thời, phải tạo điều kiện để người trẻ được thử thách, được tin tưởng và được ghi nhận. Bản thân mỗi người cũng cần ý thức về trách nhiệm đối với quê hương, biết cân nhắc giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng.

Chảy máu chất xám không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là vấn đề về niềm tin và môi trường phát triển. Khi đất nước tạo dựng được điều kiện thuận lợi và khơi dậy tinh thần cống hiến, người tài sẽ sẵn sàng ở lại và chung tay xây dựng tương lai.