- 3. Từ nguyên nhân thắng lợi của Khởi nghĩa Lam Sơn (1418 - 1427), liên hệ, rút ra được bài học từ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn với những vấn đề của thực tiễn hiện nay
Hãy nhập câu hỏi của bạn vào đây, nếu là tài khoản VIP, bạn sẽ được ưu tiên trả lời.
Tham khảo:
+ Điểm mạnh của kẻ thù: mạnh khi ở chiến thuyền, ta không phòng bị được trước + Điểm yếu của kẻ thù: dễ thụ động, hoang mang, hoảng loạn, rối lòng quân khi gặp hiện tượng nào đó bị bất ngờ + Thời điểm: Cuối năm 938, Lưu Hoàng Tháo đem thuyền chiến lăm le tiến vào bờ cõ nước ta + Địa điểm: Trên sông Bạch Đằng.
Một số nét văn hóa của người Việt vẫn được duy trì trong thời Bắc thuộc là: búi tóc, xăm mình; nhuộm răng đen, ăn trầu, làm bánh chưng, bánh giầy; thờ cúng tổ tiên, thờ cúng các vị anh hùng dân tộc,... Em ấn tượng nhất với nét văn hoa làm bánh chưng . Vì văn hoá làm bánh chưng rất đặc sắc và đã có từ rất lâu đời.
Trong suốt thời Bắc thuộc, nhân dân ta đã tiếp thu có chọn lọc những yếu tố văn hoá Trung Hoa để phát triển văn hoá dân tộc, như:
+ Học một số phát minh kỹ thuật của người Trung Quốc. Ví dụ: làm giấy, chế tạo đồ thuỷ tinh,...
+ Tiếp thu một số lễ tết nhưng đã có sự vận dụng cho phù hợp với văn hóa của người Việt.
Những nét văn hóa có từ thời Văn Lang - Âu Lạc vẫn được duy trì trong thời kì Bắc thuộc chứng tỏ: Mặc dù bị phong kiến phương Bắc tìm mọi cách để thủ tiêu văn hoá của người Việt nhưng nhân dân ta vẫn luôn có ý thức giữ gìn nền văn hoá bản địa của mình. Nhiều phong tục tập quán của người Việt cổ vẫn được duy trì chứng tỏ người Việt đã đấu tranh chống lại chính sách đồng hoá của phương Bắc và chính sách này đã bị thất bại.
Bí không xưng vương mà xưng đế (Lý Nam Đế) là một lựa chọn mang ý nghĩa chính trị rất rõ ràng.Thứ nhất, “đế” là danh xưng cao nhất, ngang hàng với hoàng đế phương Bắc. Khi xưng đế, Lý Bí khẳng định nước ta là một quốc gia độc lập, có chủ quyền ngang với các triều đại Trung Hoa, chứ không phải là một chư hầu lệ thuộc.Thứ hai, việc xưng “vương” thường hàm ý vẫn còn nằm trong hệ thống phong kiến do Trung Quốc chi phối (vua do hoàng đế phương Bắc phong). Nếu Lý Bí xưng vương thì dễ bị coi là chưa hoàn toàn thoát khỏi sự lệ thuộc.Thứ ba, xưng đế còn có tác dụng củng cố tinh thần độc lập, tự chủ của nhân dân và khẳng định ý chí dựng nước riêng (nước Vạn Xuân).
Vì vậy, việc Lý Bí xưng đế thể hiện khát vọng độc lập hoàn toàn và sự tự tin về vị thế ngang hàng với các triều đại lớn.
- Truyền thống yêu nước: Sinh ra trong gia đình trí thức yêu nước, quê hương có truyền thống đấu tranh, Người sớm nuôi ý chí đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng dân tộc.
- Cảnh nước mất nhà tan: Chứng kiến cảnh thực dân Pháp thống trị, bóc lột tàn bạo, đồng bào lầm than, Người đau xót và quyết tâm tìm con đường giải phóng.
- Sự bế tắc của các con đường cứu nước cũ: Nguyễn Tất Thành khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối như Phan Bội Châu (dựa vào Nhật) hay Phan Chu Trinh (dựa vào Pháp) nhưng không tán thành con đường của họ, nhận thấy đều dẫn đến thất bại.
- Khát vọng tìm đường lối mới: Người muốn đi tìm một con đường cứu nước mới, đúng đắn và hiệu quả hơn để giải phóng dân tộc.
- Tìm hiểu bản chất kẻ thù: Người muốn sang Pháp, đến tận "sào huyệt" kẻ thù để xem họ làm ăn ra sao, tìm hiểu kỹ bản chất của thực dân Pháp, từ đó tìm cách đánh bại.
- Học hỏi tinh hoa: Phương Tây là nơi sản sinh ra những tư tưởng lớn (Tự do - Bình đẳng - Bác ái), có sự phát triển vượt bậc về kinh tế và khoa học kỹ thuật.
- Sự nhạy cảm chính trị: Trái với xu hướng hướng về phương Đông (Nhật, Trung Quốc) thời bấy giờ, Người chọn phương Tây để "khảo nghiệm thực tế" một cách triệt để, thực chất hơn
lấy giáo dục và con người làm gốc, chủ động mở cửa hội nhập, thực hiện cải cách toàn diện (kinh tế, chính trị, quân sự) và phát huy tinh thần tự cường dân tộc
- Bài học rút ra từ cuộc cải cách Duy Tân Minh Trị như sau:
+ Muốn tồn tại và phát triển phải luôn có sự thay đổi để thích ứng với những chuyển biến mới của tình hình.
+ Cải cách muốn thành công phải xây dựng được một nền tảng kinh tế, chính trị, xã hội vững chắc.+ Tiến hành cải cách toàn diện trong đó chú trọng đến vấn đề: đầu tư phát triển giáo dục con người để nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
+ Tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hóa, văn minh tiến bộ của thế giới cho phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam......
- Vận dụng sáng tạo địa hình, địa vật → Khai thác sông nước, đồng bằng, làng mạc để đánh địch (Rạch Gầm – Xoài Mút; Ngọc Hồi – Đống Đa).
- Chọn đúng thời cơ chiến lược→ Quyết định xuất quân đúng lúc địch chủ quan, tinh thần sa sút (đánh quân Thanh vào dịp Tết Nguyên đán tạo yếu tố bất ngờ.).
- Đánh nhanh, thắng nhanh, bất ngờ cao → Chủ động tiến công với tốc độ hành quân rất lớn, làm đối phương không kịp trở tay (tiêu biểu: trận Ngọc Hồi – Đống Đa năm 1789).
- Nghệ thuật quân sự của vua Quang Trung mang tính chủ động, linh hoạt, sáng tạo, thể hiện tư duy quân sự xuất sắc. Những nghệ thuật đó không chỉ làm nên các chiến thắng vang dội mà còn để lại bài học quân sự sâu sắc cho lịch sử dân tộc Việt Nam.
- Tăng cường ý thức trách nhiệm: Nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm cao cả trong việc giữ gìn từng tấc đất, sải biển mà cha ông đã gây dựng và bảo vệ qua bao thế hệ.
- Cơ sở pháp lý và lịch sử: Những khẳng định, văn kiện (như Bình Ngô đại cáo, Hồng Đức bản đồ) và hành động quyết liệt của vua Lê Sơ là minh chứng lịch sử vững chắc cho chủ quyền quốc gia.
- Xây dựng khối đại đoàn kết: Bài học về việc quy tụ sức mạnh toàn dân, quyết tâm đồng lòng chiến đấu bảo vệ tổ quốc là nền tảng quan trọng cho việc xây dựng quốc phòng toàn dân vững mạnh ngày nay.
- Sử dụng biện pháp hòa bình kết hợp sức mạnh: Chủ trương kết hợp giữa ngoại giao khôn khéo và sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ chủ quyền vẫn là phương châm hàng đầu trong quan hệ quốc tế hiện đại.
- Các vua Lê Sơ đã đặt ra chủ trương kiên quyết bảo vệ biên giới, củng cố quân đội, duy trì chính sách “ngụ binh ư nông” để vừa phát triển kinh tế vừa đảm bảo quốc phòng.
-
Họ đề cao tinh thần trách nhiệm của mọi tầng lớp nhân dân trong việc bảo vệ đất
nước, coi việc bán nước, xâm phạm chủ quyền là tội nặng phải trừng trị nghiêm
khắc.
-
Chủ trương này thể hiện tầm nhìn chiến lược: kết hợp giữa xây dựng đất nước và
bảo vệ lãnh thổ, giữa kinh tế với quốc phòng và ngoại giao.
-
Trong bối cảnh hiện nay, những tư tưởng đó vẫn còn nguyên giá trị: mỗi công dân
cần ý thức rõ trách nhiệm bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; Nhà nước phải có
chính sách phù hợp để vừa phát triển kinh tế, vừa tăng cường quốc phòng – an
ninh.
-
Đây cũng là cơ sở để đấu tranh chống lại mọi âm mưu xâm phạm, chia rẽ, hay
“diễn biến hòa bình” từ các thế lực thù địch, đồng thời khẳng định vị trí, vai
trò của Việt Nam trong quan hệ quốc tế.
⇒ Chủ trương của các vua thời Lê Sơ về vấn đề chủ quyền lãnh thổ có giá trị rất lớn trong công cuộc bảo vệ chủ quyền quốc gia ngày nay, bởi nó khẳng định tinh thần kiên quyết giữ vững độc lập, toàn vẹn lãnh thổ và đề cao trách nhiệm của mỗi người dân đối với Tổ quốc.
Nguyễn Huệ (Quang Trung) là người lãnh đạo phong trào Tây Sơn, đánh bại các thế lực phong kiến cũ và Bắc tiến, thống nhất đất nước, góp phần giữ vững độc lập dân tộc cuối thế kỷ XVIII.
- Vua Quang Trung- Nguyễn Huệ có vai trò vô cùng to lớn trong phong trào Tây Sơn.....
- Ông là một trong những lãnh đạo chủ chốt của phong trào Tây Sơn, có tài năng thao lược, đề ra kế sách và lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành được nhiều thắng lợi quan trọng: lật đổ các chính quyền Nguyễn, Trịnh, Lê; đặt cơ sở cho sự nghiệp thống nhất đất nước; chỉ huy các cuộc chiến đấu chống quân xâm lược Xiêm, Thanh giành thắng lợi; bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc....
Từ khởi nghĩa Lam Sơn, những bài học kinh nghiệm quý báu cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay bao gồm: phát huy cao độ tinh thần đoàn kết toàn dân, trọng dụng nhân tài, xây dựng đường lối lãnh đạo sáng tạo, hợp lòng dân, và đề cao tư tưởng nhân nghĩa, hòa bình.
Từ thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 - 1427), chúng ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay như sau:
Phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc: Đây là bài học quan trọng nhất. Phải biết dựa vào dân, lấy dân làm gốc và khơi dậy lòng yêu nước của mọi tầng lớp nhân dân để tạo thành sức mạnh tổng hợp.
Trọng dụng nhân tài: Biết tìm kiếm, bồi dưỡng và sử dụng những người có đức, có tài để đóng góp cho sự nghiệp chung của đất nước, giống như cách Lê Lợi đã tập hợp được những cộng sự tài ba như Nguyễn Trãi.
Đề ra đường lối lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo: Luôn bám sát tình hình thực tiễn để đưa ra những chính sách, chiến lược phát triển và bảo vệ đất nước linh hoạt, hiệu quả.
Đề cao lòng nhân đạo và thiện chí hòa bình: Giải quyết các tranh chấp, xung đột bằng biện pháp hòa bình, nhân nghĩa nhưng vẫn giữ vững chủ quyền dân tộc (như truyền thống "tắt lửa chiến tranh", mở đường hiếu sinh cho quân địch rút về nước).
Nâng cao ý chí tự lực tự cường: Luôn chủ động, không ngừng học tập và rèn luyện để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, có đủ sức mạnh để ứng phó với mọi thách thức.
Dưới đây là video tóm tắt diễn biến và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn để bạn hiểu rõ hơn về bối cảnh lịch sử của những bài học này: