(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.
CON VẸT NGHÈO
Hằng năm, mỗi khi mùa xuân về, các giống chim và thú vật lại rủ nhau tới rừng mở hội. Nào Voi, Gấu, Hổ, Lợn Lòi... trổ tài thi khoẻ. Nào Khỉ, Vượn, Sóc... đua nhau leo trèo. Còn các giống chim khác thì thi giọng hát.
Trong bầy chim muôn hình ngàn vẻ kia, có chú Vẹt áo đen. Chú ta cũng khấp khởi đi thi. Gặp ai, nó cũng khoe mình có rất nhiều giọng hót. Nhìn thấy Vượn, nó hú tiếng Vượn. Nhác thấy Ếch bì bộp nhảy ra, nó cũng hé mỏ "ộp ộp" luôn. Trên đường đi, gặp Hoạ Mi đang cố luyện giọng, Vẹt tỏ vẻ thương hại. Nó nghĩ: "Việc gì mà phải hót lên hót xuống mãi thế?". Gặp Sáo líu lo khúc hát đồng quê, Vẹt không thèm lắng nghe. Cậy mình biết hót nhiều giọng còn tuyệt vời hơn thế, nên nó huênh hoang lắm. Gặp ai, nó cũng khoe trước:
− Kì thi này, tôi chiếm giải nhất cho mà xem!
Vào cuộc thi, tất cả đều rất vui và cũng rất lo. Sẽ có và đang có ở đây biết bao nhiêu tài năng, chưa thể rõ ai xuất sắc nhất. Bởi thế, loài chim nào cũng yên lặng đợi chờ. Chỉ có Vẹt là cứ lăng xăng, chạy chỗ nọ chỗ kia, làm như mình sắp đoạt giải đến nơi.
Đã tới giờ thi tài. Giám khảo Chim Khuyên và Ếch mời các bạn trong rừng hãy hăng hái ghi tên biểu diễn. Trong lúc chờ đợi xem ai ra trước, Vẹt nhấp nhổm nhưng chưa dám xung phong. Bỗng nghe "quạc quạc", Vẹt quay lại. A, Vịt à? Vịt ra trước à? Thấy vậy, Vẹt ta liền nhảy vào hót lên một chuỗi âm thanh líu ríu. Chim Khuyên nhấc bút định chấm cho Vẹt tám điểm, thì Liếu Điếu kêu:
− Đấy là tiếng hót của tôi!
Ban giám khảo bảo Vẹt hót lại. Vẹt liền đập cánh, vươn cổ gáy một hơi dài. Gà Trống lên tiếng:
− Đấy là tiếng hót của tôi!
Vẹt tức mình, huýt một hồi lanh lảnh. Chích Choè đứng bên cạnh nhận ngay đấy là giọng hót của Chích Choè.
Giám khảo Ếch liền bảo Vẹt hãy hót lên tiếng hót của chính mình. Vẹt nhướn cổ, hú rõ to. Ngay lúc đó, Vượn nhào tới túm lấy Vẹt:
− Sao lại hú tiếng của tớ?
Vẹt hoảng hốt bay lên. Nó không làm sao nghĩ ra cho được tiếng hót của mình nữa. Nó ngượng nghịu nhìn các bạn. Từ xưa đến nay, Vẹt chỉ biết bắt chước, hót theo tiếng hót của người khác mà thôi. Nó hót đấy mà nó không hiểu gì cả. Tới lúc này, nó mới biết là nó rất nghèo. Nó không có tiếng hót riêng...
(Theo Phong Thu, NXB Kim Đồng, 2018, tr.149 − 151)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5.
Câu 1. Văn bản "Con Vẹt nghèo" được kể bằng lời của ai?
Câu 2. Nhan đề của văn bản là "Con Vẹt nghèo". Theo em, vì sao Vẹt lại bị coi là "nghèo" trong khi nó có thể hót rất nhiều giọng hót khác nhau?
Câu 3. Vẹt đã làm gì khi tới lượt mình biểu diễn? Vì sao Vẹt lại bị các con vật khác phản đối?
Câu 4. Em hãy so sánh thái độ của Vẹt với các nhân vật khác khi chuẩn bị cho cuộc thi. Qua sự khác biệt đó, tác giả muốn làm nổi bật nét tính cách nào của nhân vật Vẹt? Em có đồng tình với nét tính cách này không? Vì sao?
Câu 5. Những câu văn cuối văn bản là "Tới lúc này, nó mới biết là nó rất nghèo. Nó không có tiếng hót riêng...". Từ nhận thức của Vẹt, em rút ra bài học gì cho việc học tập và rèn luyện của bản thân? (Trình bày ngắn gọn 5 − 7 dòng)
- Vẹt không có giọng hót thật sự của riêng mình, mà chỉ biết bắt chước, sao chép âm thanh của loài khác.
- Vẹt "nghèo" về tư duy và tâm hồn, không tự tin vào giá trị bản thân và không biết tạo ra sự khác biệt.
Câu 3.- Hành động của Vẹt: Khi tới lượt, Vẹt liên tục nhại lại tiếng hót của Vịt (liếu ríu), tiếng Gà Trống (gáy dài), tiếng Chích Chòe (huýt lanh lảnh) và tiếng Vượn (hú).
- Lý do bị phản đối: Các con vật khác phản đối vì Vẹt đang "đạo" giọng của chúng, gian lận trong cuộc thi và không có giọng hót riêng (bị Liếu Điếu, Gà Trống, Chích Choè, Vượn nhận ra đó là giọng của chúng).
Câu 4.- So sánh thái độ: Các loài chim khác (như Hoạ Mi, Sáo) chăm chỉ luyện tập, yên lặng, hồi hộp chờ đợi và tôn trọng cuộc thi. Trái lại, Vẹt tỏ ra huênh hoang, khinh thường người khác, lăng xăng, tự tin thái quá, tự vỗ ngực sẽ thắng.
- Nét tính cách: Tác giả làm nổi bật tính cách khoe khoang, huênh hoang, lười tư duy, thích bắt chước của Vẹt.
- Đồng tình/Không đồng tình: Không đồng tình. Vì thái độ này thể hiện sự thiếu tôn trọng người khác, thiếu trung thực và sự tự phụ, không tập trung phát triển bản thân.
Câu 5. Bài học rút ra: Từ câu chuyện của Vẹt, em hiểu rằng trong học tập và rèn luyện, việc chỉ biết "sao chép" (bắt chước) kiến thức, bài làm của bạn mà không hiểu thấu đáo sẽ khiến bản thân trở nên "nghèo nàn" về trí tuệ. Cần phải chủ động học hỏi, rèn luyện tư duy độc lập, sáng tạo để tạo ra "tiếng hót riêng" – giá trị độc đáo của chính mình. Sự tự tin phải dựa trên thực lực, không phải sự huênh hoang. Hãy luôn tìm tòi, hiểu sâu kiến thức thay vì chỉ bắt chước hình thức.Câu 1.
Văn bản Con Vẹt nghèo được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ ba
Câu 2.
Vẹt bị coi là “nghèo” vì tuy có thể hót được nhiều giọng khác nhau nhưng tất cả đều là bắt chước, không có tiếng hót riêng của chính mình. Sự “nghèo” ở đây là nghèo về bản sắc, tài năng thật sự.
Câu 3.
Khi tới lượt biểu diễn, Vẹt hót liên tiếp nhiều âm thanh khác nhau. Tuy nhiên, Vẹt bị các con vật khác phản đối vì những tiếng hót đó đều là giọng của các loài chim khác, không phải tiếng hót của riêng Vẹt.
Câu 4.
Trước cuộc thi, các loài chim khác đều chăm chỉ luyện tập, khiêm tốn và nghiêm túc, còn Vẹt thì huênh hoang, tự mãn, coi thường người khác. Qua sự đối lập đó, tác giả làm nổi bật tính cách tự cao, ỷ lại vào việc bắt chước của Vẹt. Em không đồng tình với nét tính cách này vì nó khiến con người dễ thất bại và không phát triển được năng lực thật của bản thân.
Câu 5.
Từ nhận thức của Vẹt, em rút ra bài học rằng trong học tập và rèn luyện, mỗi người cần có sự cố gắng và sáng tạo của riêng mình. Không nên học theo người khác một cách máy móc mà phải hiểu bản chất vấn đề. Chỉ khi tự rèn luyện bằng năng lực thật, ta mới có kiến thức vững vàng. Đồng thời, cần tránh thái độ tự mãn, kiêu căng. Sự khiêm tốn và chăm chỉ sẽ giúp em tiến bộ hơn mỗi ngày.