Câu 1 (2,0 điểm): Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật kể chuyện trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu. Đoạn trích trong truyện ngắn “Con chim quên tiếng hót” của Nguyễn Quang Sáng nổi bật với nghệ thuật kể chuyện giản dị, gần gũi nhưng giàu sức gợi và ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Tác giả sử dụng ngôi kể thứ nhất qua lời kể của cháu nội, kết hợp lời kể của bà nội, tạo cảm giác chân thực, như một câu chuyện gia đình được truyền miệng từ đời này sang đời khác, giúp người đọc dễ dàng đồng cảm và tiếp nhận bài học. Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện bất ngờ và cao trào được thể hiện rõ nét: con nhồng vốn ngoan ngoãn, biết nói lời hay, lịch sự, bỗng trở thành “nạn nhân” của lời nói tục tĩu do bắt chước trẻ con, dẫn đến cái chết oan uổng dưới tay quan huyện. Ngôn ngữ kể chuyện mộc mạc, đậm chất đời thường, xen lẫn lời thoại trực tiếp của con nhồng (“Đồ đê!”, “Thôi, thôi thôi!”, “Cút đi!”) làm tăng tính sinh động, hài hước ban đầu rồi chuyển sang bi kịch, tạo sự tương phản mạnh mẽ. Kết thúc bằng lời dặn dò của bà (“biết thì nói, không biết thì đừng nói theo lời người khác, chết thì oan đó, các con!”) vừa giản dị vừa thấm thía, nâng tầm câu chuyện từ một kỷ niệm tuổi thơ thành bài học nhân sinh sâu sắc về trách nhiệm với lời nói. (Khoảng 220 chữ) Câu 2 (4,0 điểm): Viết một bài văn nghị luận (khoảng 400–500 chữ) bàn về trách nhiệm của tuổi trẻ trước thực trạng nguồn nước sạch đang dần cạn kiệt. Trong bối cảnh nguồn nước sạch trên toàn cầu và tại Việt Nam đang ngày càng cạn kiệt do ô nhiễm, khai thác quá mức và biến đổi khí hậu, tuổi trẻ – thế hệ tương lai của đất nước – chịu trách nhiệm lớn lao trong việc bảo vệ và sử dụng bền vững tài nguyên quý giá này. Trước hết, thực trạng nguồn nước sạch đang báo động. Nhiều sông hồ bị ô nhiễm nặng bởi nước thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, thuốc trừ sâu từ nông nghiệp. Theo thống kê, khoảng 70% nguồn nước mặt ở Việt Nam bị ô nhiễm ở mức độ khác nhau, nhiều nơi người dân phải dùng nước nhiễm asen hoặc nước nhiễm phèn. Biến đổi khí hậu làm mực nước ngầm suy giảm, hạn hán kéo dài ở miền Trung và Tây Nguyên càng khiến tình hình trầm trọng. Nếu không hành động, thế hệ mai sau sẽ đối mặt với khủng hoảng nước sạch nghiêm trọng. Tuổi trẻ có trách nhiệm gì trước thực trạng này? Trước hết là thay đổi nhận thức và hành vi cá nhân. Mỗi bạn trẻ cần tiết kiệm nước trong sinh hoạt: tắm nhanh, tắt vòi khi đánh răng, không xả rác xuống sông hồ, phân loại rác tại nguồn. Thứ hai, lan tỏa ý thức cộng đồng: tham gia các chiến dịch dọn vệ sinh sông hồ, tuyên truyền trên mạng xã hội, kêu gọi bạn bè hạn chế dùng túi ni-lông, sản phẩm nhựa dùng một lần. Thứ ba, tham gia các hoạt động thiết thực: tham gia câu lạc bộ môi trường ở trường học, tình nguyện trồng cây ven sông, giám sát việc xả thải của các nhà máy. Nhiều bạn trẻ đã làm được điều đó, như các nhóm “Sạch sông Sài Gòn” hay “Chủ nhật xanh” ở các địa phương. Tuy nhiên, trách nhiệm của tuổi trẻ không thể thay thế vai trò của nhà nước và doanh nghiệp. Nhà nước cần ban hành chính sách nghiêm ngặt hơn về xử lý nước thải, đầu tư công nghệ lọc nước, còn doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm xử lý chất thải trước khi xả ra môi trường. Tuổi trẻ chính là lực lượng giám sát, lên tiếng và thúc đẩy sự thay đổi. Tóm lại, nguồn nước sạch không chỉ là tài nguyên mà còn là điều kiện sống cơ bản. Tuổi trẻ hôm nay nếu biết hành động ngay từ những việc nhỏ, ý thức trách nhiệm và lan tỏa giá trị bảo vệ môi trường, sẽ góp phần bảo đảm một tương lai có nước sạch cho chính mình và các thế hệ sau. Như lời nhắc nhở trong câu chuyện “Con chim quên tiếng hót”: biết thì làm, không biết thì đừng làm theo những hành vi gây hại – ở đây là bảo vệ nguồn nước, đừng thờ ơ để rồi “chết oan” vì thiếu nước sạch. (Khoảng 480 chữ)

II. PHẦN LÀM VĂN

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích thể hiện những nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Quang Sáng. Truyện được kể theo ngôi thứ nhất, giúp câu chuyện trở nên chân thực, giàu cảm xúc vì người kể trực tiếp tham gia và chứng kiến sự việc. Tác giả xây dựng tình huống truyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa: cái chết của con nhồng và thái độ của mọi người xung quanh. Chi tiết bà quỳ xuống, rơi nước mắt trước xác con chim là điểm nhấn xúc động, thể hiện tình yêu thương sâu sắc và làm nổi bật thông điệp của truyện. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, đặc biệt qua lời dặn cuối cùng của bà, đã khắc sâu bài học về trách nhiệm trong lời nói. Ngoài ra, việc sử dụng lời dẫn trực tiếp khiến câu chuyện tự nhiên, sinh động, tăng sức thuyết phục. Nhờ những yếu tố đó, đoạn trích để lại ấn tượng sâu sắc và giàu tính giáo dục.

Câu 2 (khoảng 400 chữ)

Nguồn nước sạch đang dần cạn kiệt là một vấn đề nghiêm trọng của toàn cầu. Trước thực trạng ấy, tuổi trẻ – lực lượng năng động và sáng tạo của xã hội – cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình.

Nước là điều kiện thiết yếu cho sự sống. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm nguồn nước, khai thác quá mức và biến đổi khí hậu khiến nguồn nước sạch ngày càng khan hiếm. Ở nhiều nơi, người dân thiếu nước sinh hoạt, sản xuất bị ảnh hưởng, sức khỏe con người bị đe dọa. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hành động ngay từ hôm nay.

Trước hết, mỗi bạn trẻ cần thay đổi từ những việc nhỏ nhất như tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày, không xả rác xuống sông hồ, sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, tuổi trẻ cần tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường như dọn rác, trồng cây, tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng. Trong thời đại công nghệ, thanh niên có thể tận dụng mạng xã hội để lan tỏa thông điệp bảo vệ nguồn nước, kêu gọi mọi người chung tay hành động.

Ngoài ra, học tập tốt, nghiên cứu và ứng dụng khoa học kĩ thuật vào xử lí, tái chế nước cũng là cách thiết thực để góp phần giải quyết vấn đề lâu dài. Tuổi trẻ không chỉ là người thụ hưởng mà còn phải là người bảo vệ tài nguyên cho thế hệ mai sau.

Bảo vệ nguồn nước sạch chính là bảo vệ sự sống của chính mình. Khi mỗi người trẻ có ý thức và hành động cụ thể, chúng ta sẽ góp phần giữ gìn nguồn nước trong lành cho hôm nay và cho cả tương lai.

Câu 1

Văn bản sử dụng ngôi kể thứ nhất( người kể chuyện xưng tôi) 

âu 1 (0,5 điểm):

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất (xưng “tôi”).

→ Tác dụng: Giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi; người kể trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ, từ đó làm nổi bật ý nghĩa và bài học của câu chuyện.

Câu 2 (0,5 điểm):

Chi tiết thể hiện sự yêu quý dành cho con nhồng: Bà tôi quỳ xuống trước cái xác của nó, trong ánh đèn dầu tôi thấy hai giọt nước mắt của bà.

Câu 3 (1,0 điểm):

Câu văn sử dụng cách dẫn trực tiếp.

Dấu hiệu nhận biết: Lời nói được đặt trong dấu ngoặc kép: “Thôi, thôi thôi!”.

Câu 4 (1,0 điểm):

Qua câu chuyện về con nhồng, tác giả muốn gửi đến người đọc bài học: Không nên nghe theo lời đồn đại, phải tìm hiểu sự việc rõ ràng trước khi nói hay kết luận; đồng thời nhắc nhở con người biết yêu thương, trân trọng những sinh linh nhỏ bé.

Câu 5 (1,0 điểm):

Em đồng ý với lời dặn của người bà. Vì nếu không hiểu rõ sự việc mà nói theo người khác sẽ dễ gây hiểu lầm, làm tổn thương người khác, thậm chí gây ra hậu quả đáng tiếc. Mỗi người cần có chính kiến và trách nhiệm với lời nói của mình

Bài thơ trên sử dụng nhiều biện pháp tu từ để tạo nên sự sống động, sinh động cho hình ảnh và cảm xúc:

Ảo ảnh (Imagery): Bài thơ sử dụng hình ảnh một cách phong phú để tạo ra một bức tranh sống động về quê hương. Ví dụ, “mưa thánh thót”, “bông súng nở ao làng”, “màu khói tỏa mong manh” đều gợi lên những hình ảnh quen thuộc của quê hương.
So sánh (Simile): Tác giả sử dụng so sánh để làm nổi bật hình ảnh, như “Nở như sao sáng trên làn nước xanh” so sánh bông súng với sao sáng, tạo nên sự tươi mới, lung linh của hình ảnh.
Lặp đi lặp lại (Repetition): Từ “nhớ” được lặp lại nhiều lần, tạo nên sự nhấn mạnh về nỗi nhớ, lòng yêu quê hương sâu sắc của người nói.
Ngụy biện (Hyperbole): “Hồn quê theo khói lên trời từ lâu” là sự phóng đại về tình yêu quê hương, thể hiện sự gắn bó mãnh liệt và lâu dài.
Những biện pháp tu từ này giúp tăng cường hiệu quả biểu đạt, làm cho bài thơ trở nên phong phú, sinh động và đầy cảm xúc.

Hy sinh vì Tổ quốc là sự tự nguyện dâng hiến những điều quý giá nhất của mỗi cá nhân cho lợi ích chung của quốc gia, dân tộc. Đó có thể là sự cống hiến thầm lặng của những người lính nơi biên cương hải đảo, ngày đêm canh giữ bình yên cho Tổ quốc. Đó là sự miệt mài nghiên cứu, sáng tạo của các nhà khoa học, kỹ sư, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh. Đó còn là sự tận tâm, trách nhiệm của những người lao động trên mọi lĩnh vực, đóng góp vào sự phát triển kinh tế, xã hội. Trong những thời khắc cam go của lịch sử, tinh thần hy sinh còn được thể hiện một cách mạnh mẽ và quyết liệt hơn, khi người dân sẵn sàng đứng lên chiến đấu, chấp nhận gian khổ, mất mát để bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc. Sự hy sinh ấy không chỉ là hành động anh hùng cá nhân mà còn là sức mạnh đoàn kết, là ý chí quật cường của cả một cộng đồng, tạo nên những chiến thắng vang dội, những trang sử chói ngời.

Trong bối cảnh đất nước hòa bình và phát triển, tinh thần hy sinh vì Tổ quốc không mất đi mà được thể hiện dưới những hình thức khác. Đó là sự yêu nước thiết thực thông qua việc chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, đóng góp vào sự phát triển kinh tế bằng sức lao động và trí tuệ của mình, bảo vệ môi trường sống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đó còn là sự sẻ chia, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, góp phần xây dựng một xã hội nhân ái, nghĩa tình. Những hành động nhỏ bé nhưng xuất phát từ tấm lòng yêu nước, thương dân đều là những biểu hiện cao đẹp của tinh thần hy sinh trong thời đại mới.

Vậy, làm thế nào để chúng ta có thể noi gương những tấm gương hy sinh cao cả trong cuộc sống hiện nay? Trước hết, cần phải giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử hào hùng của dân tộc, về những hy sinh to lớn của cha ông để giành độc lập, tự do. Việc hiểu rõ giá trị của hòa bình, độc lập sẽ khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với Tổ quốc. Thứ hai, cần xây dựng một môi trường xã hội đề cao những giá trị cống hiến, hy sinh. Những tấm gương người tốt, việc tốt cần được tôn vinh, lan tỏa để tạo động lực cho mọi người noi theo. Thứ ba, mỗi cá nhân cần rèn luyện ý thức trách nhiệm công dân, sống và làm việc theo pháp luật, tích cực tham gia vào các hoạt động xây dựng cộng đồng. Sự cống hiến không nhất thiết phải là những điều lớn lao, phi thường mà có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất, từ sự tận tâm với công việc, sự sẻ chia với những người xung quanh.

Hãy, hay lắm!

Dưới đây là gợi ý làm bài cho cả hai câu bạn yêu cầu. Bạn có thể tham khảo, chỉnh sửa cho phù hợp với cách diễn đạt của mình nhé!

Câu 1: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về việc giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc

Ngôn ngữ là linh hồn của một dân tộc, là phương tiện truyền tải văn hóa, lịch sử và truyền thống từ thế hệ này sang thế hệ khác. Việc giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc không chỉ giúp bảo tồn giá trị văn hóa mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ. Trong thời đại toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, tiếng Việt ngày càng bị ảnh hưởng bởi các từ ngữ nước ngoài, các cách nói không chuẩn mực. Nếu không có ý thức bảo vệ và giữ gìn, ngôn ngữ của chúng ta sẽ dần mất đi sự tinh khiết, làm suy giảm bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần nâng cao ý thức sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, tránh dùng từ ngữ thô tục, vay mượn một cách vô tội vạ. Ngoài ra, việc học tập, nghiên cứu và phát huy vẻ đẹp của tiếng Việt cũng là cách để giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ. Khi ngôn ngữ được bảo vệ và phát triển, đó cũng là lúc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy mạnh mẽ, góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp và văn minh.

Câu 2: Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ "Tiếng Việt của chúng mình trẻ lại trước mùa xuân" – Phạm Văn Tình

Bài thơ "Tiếng Việt của chúng mình trẻ lại trước mùa xuân" của PGS. TS. Phạm Văn Tình là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện niềm tự hào và tình yêu sâu sắc với tiếng Việt – ngôn ngữ thiêng liêng của dân tộc. Nội dung bài thơ là sự khắc họa sinh động hành trình lịch sử và giá trị văn hóa của tiếng Việt qua các thời kỳ, từ thuở dựng nước, chiến đấu bảo vệ tổ quốc đến ngày nay, khi tiếng Việt vẫn mãi tươi trẻ, sống động trong từng câu hát dân ca, lời chúc Tết, và những vần thơ.

Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh hào hùng của lịch sử dân tộc với "gươm mở cõi", "mũi tên thần", "bài Hịch năm nào", gợi lên truyền thống kiên cường, bất khuất của ông cha. Tiếp đó, tác giả chuyển sang những hình ảnh gần gũi, thân thương như tiếng mẹ ru, lời bà hát, thể hiện sự gắn bó mật thiết của tiếng Việt với cuộc sống hàng ngày và tâm hồn con người Việt. Hình ảnh "bánh chưng xanh", "bóng chim Lạc" không chỉ là biểu tượng văn hóa mà còn là sự khẳng định tiếng Việt luôn được trẻ hóa, phát triển, hòa nhập với thời đại mới.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn từ giàu hình ảnh, giàu âm điệu, tạo nên sự mềm mại, uyển chuyển và sức sống mãnh liệt cho tiếng Việt. Các biện pháp tu từ như điệp ngữ ("Tiếng Việt"), ẩn dụ ("bóng chim Lạc bay ngang trời"), và sự kết hợp giữa các hình ảnh lịch sử và đời sống hiện đại tạo nên sự liên kết chặt chẽ, làm nổi bật chủ đề. Nhịp thơ nhẹ nhàng, linh hoạt như lời ru, lời hát, khiến người đọc cảm nhận được sự ấm áp, gần gũi và niềm tự hào về tiếng Việt.

Tóm lại, bài thơ không chỉ là lời ca ngợi tiếng Việt mà còn là lời nhắc nhở mỗi người hãy trân trọng, giữ gìn và phát huy giá trị của ngôn ngữ dân tộc. Tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là linh hồn, là cội nguồn văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Nếu bạn muốn, mình có thể giúp bạn mở rộng hoặc chỉnh sửa bài theo yêu cầu cụ thể!

Dưới đây là bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ "Mẹ" của Bằng Việt, bạn có thể tham khảo:

Phân tích bài thơ "Mẹ" – Bằng Việt

Bài thơ "Mẹ" của Bằng Việt là một tác phẩm cảm động, thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng và nỗi nhớ quê hương sâu sắc trong bối cảnh chiến tranh. Về nội dung, bài thơ khắc họa hình ảnh người mẹ tần tảo, âm thầm chịu đựng gian khó, dồn hết tình yêu thương cho đứa con đang nằm trên giường bệnh, chuẩn bị lên đường ra trận. Qua đó, tác giả thể hiện sự trân trọng và biết ơn vô hạn đối với tình mẹ, đồng thời gửi gắm niềm tự hào về tinh thần chiến đấu bảo vệ tổ quốc của thế hệ trẻ.

Bài thơ mở đầu bằng những hình ảnh giản dị, gần gũi: bóng dáng mẹ ân cần, tiếng chân nhẹ nhàng, vườn cây trái chín rụng... Tất cả tạo nên không gian yên bình, thân thương của mái nhà quê. Những chi tiết như "canh tôm nấu khế", "khoai nướng, ngô bung" không chỉ gợi hình ảnh ấm cúng mà còn thể hiện sự lo lắng, chăm sóc của mẹ dành cho con trong những ngày con đau ốm. Tình mẫu tử được khắc họa chân thực, sâu sắc qua từng câu thơ.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu hình ảnh và âm điệu trữ tình. Các biện pháp tu từ như điệp ngữ ("nhớ", "con"), ẩn dụ và so sánh được vận dụng khéo léo giúp bài thơ vừa gần gũi vừa đậm chất biểu cảm. Nhịp thơ nhẹ nhàng, uyển chuyển như lời ru, lời tâm sự của người con dành cho mẹ, tạo nên sức lay động mạnh mẽ trong lòng người đọc.

Ngoài ra, bài thơ còn thể hiện sự giao thoa giữa tình cảm cá nhân và trách nhiệm xã hội khi người con lên đường chiến đấu, mang trong mình dòng máu của dân tộc, của quê hương. Hình ảnh "máu bây giờ đâu có của riêng con" là lời khẳng định sâu sắc về sự hy sinh cao cả vì Tổ quốc.

Tóm lại, bài thơ "Mẹ" không chỉ là bản tình ca về tình mẫu tử thiêng liêng mà còn là tiếng lòng của thế hệ trẻ trong thời chiến, thể hiện niềm tự hào và trách nhiệm với đất nước. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp về sự gắn bó bền chặt giữa con người với quê hương, gia đình và lịch sử dân tộc.

Nếu bạn cần mình giúp chỉnh sửa ho

ko biết