K
Khách

Hãy nhập câu hỏi của bạn vào đây, nếu là tài khoản VIP, bạn sẽ được ưu tiên trả lời.

(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.TỪ NHÂN DÂN MÀ RA Ngày 26 tháng 8, chi đội Giải phóng quân đầu tiên tiến vào Thủ đô, giữa tiếng reo mừng dậy đất của đồng bào. Các nam, nữ chiến sĩ lần đầu mặc quần áo đồng phục, chân bước chưa đều, nước da phần lớn tái sạm, nhưng tràn đầy khí thế chiến thắng của một đoàn quân dày dạn trong chiến đấu, mang đến cho đồng bào niềm tin, đã...
Đọc tiếp

(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.

TỪ NHÂN DÂN MÀ RA

Ngày 26 tháng 8, chi đội Giải phóng quân đầu tiên tiến vào Thủ đô, giữa tiếng reo mừng dậy đất của đồng bào. Các nam, nữ chiến sĩ lần đầu mặc quần áo đồng phục, chân bước chưa đều, nước da phần lớn tái sạm, nhưng tràn đầy khí thế chiến thắng của một đoàn quân dày dạn trong chiến đấu, mang đến cho đồng bào niềm tin, đã có một chỗ dựa vững chắc bên cạnh đội ngũ vũ trang của hàng ngàn chiến sĩ tự vệ của Thủ đô. Bác từ Tân Trào về Hà Nội. Chúng tôi ra đón Bác tại làng Phú Thượng. Bác còn yếu sau trận sốt nặng vừa qua, vẫn giản dị với bộ quần áo vải vàng cũ và đôi giày vải. Đến 30 tháng 8, trên cả nước, chính quyền đã về tay nhân dân, trừ một đôi nơi bọn phản động Quốc dân đảng gây khó khăn như ở Vĩnh Yên.

Ngày mồng 2 tháng 9, Bác ra mắt trước mấy chục vạn đồng bào Thủ đô tại quảng trường Ba Đình với bản Tuyên ngôn Độc lập lịch sử. Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời. Cờ cách mạng nền đỏ sao vàng trở thành cờ của Tổ quốc. Hà Nội trở thành Thủ đô của nước Việt Nam độc lập. Đội quân Giải phóng Việt Nam, sau ngày cách mạng thành công, đã xuất hiện trên khắp các miền của đất nước.

Bên cạnh những chiến sĩ Cứu quốc quân, Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân, Du kích Ba Tơ và hàng vạn chiến sĩ tự vệ, du kích của phong trào cách mạng tại khắp các chiến khu, đã có thêm hàng trăm ngàn thanh niên tình nguyện đứng dưới cờ làm người chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc. Ngày vui chưa đến hẳn, cuộc chiến đấu gian khổ còn phải dài lâu. Phía Bắc, quân Tầu Tưởng tiến vào Việt Nam. Nguyễn Hải Thần bám theo đoàn quân phù thũng đang rêu rao 13 điều thảo phạt, định dâng đất nước ta cho bọn Quốc dân đảng Trung Hoa.

Miền Nam, thực dân Pháp bám gót sau quân Anh, đã trở lại Sài Gòn. Tiếng súng xâm lược lại nổ. Cuộc kháng chiến thần thánh của nhân dân miền Nam đã bắt đầu. Các chiến sĩ Giải phóng quân ở miền Nam, những người con yêu của khởi nghĩa Nam Kỳ, của Cách mạng tháng Tám đã đứng ở hàng đầu cùng nhân dân, với những chiếc gậy tầm vông vát nhọn, kiên quyết thực hiện lời thề của người chiến sĩ Giải phóng quân: Chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để tiêu diệt bọn xâm lược... Không một chút nghỉ ngơi, những chiến sĩ Giải phóng quân ở miền Bắc, lại cùng hàng ngàn thanh niên ưu tú lên đường tiếp tục cuộc Nam tiến.

Cuộc Nam tiến lần này đã khác hẳn, không còn là vài trung đội hoặc mấy chục người đi lén lút trong rừng sâu, giữa đêm khuya, mà đây là những đoàn tàu dài dằng dặc, chật ních những chiến sĩ, đi giữa tiếng hoan hô và hàng vạn cánh tay vẫy chào của đồng bào. "Nam Bộ là thịt của thịt Việt Nam, là máu của máu Việt Nam", lời nói của Bác Hồ luôn luôn vang dội bên tai mọi người. Kẻ thù đụng vào Nam Bộ là đụng đến lẽ sống còn của toàn dân Việt Nam, xúc phạm đến tình cảm thiêng liêng của mỗi người dân Việt Nam.

Quân thù đã trở lại. Cuộc chiến đấu của nhân dân ta ở miền Nam đã bắt đầu. Đồng bào miền Bắc và đồng bào cả nước quyết không thể ngồi yên trên khắp miền Bắc, những người nông dân tạm gác tay cày, những thanh niên học sinh tạm xếp sách vở, nô nức tòng quân, xin tiếp tục lên đường Nam tiến. Trong cuộc chiến đấu lâu dài, bền bỉ của Đảng ta và nhân dân ta mấy chục năm qua, cuộc chiến đấu của Giải phóng quân Việt Nam, sau này là Quân đội nhân dân Việt Nam, khi đó mới chỉ là bắt đầu.

(Võ Nguyên Giáp, Từ nhân dân mà ra, in trong Hồi kí cách mạng,
NXB Giáo dục, 1970, tr.198 – 199)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:

Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản.

Câu 2. Theo văn bản, cuộc Nam tiến lần này của nhân dân ta có gì khác biệt?

Câu 3. Tính xác thực được thể hiện như thế nào trong văn bản?

Câu 4. Em có nhận xét gì về tình cảm, cảm xúc của tác giả được thể hiện trong văn bản?

Câu 5. Từ nội dung văn bản, em có suy nghĩ gì về tinh thần và chí khí của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc trước mọi kẻ thù?

14
13 tháng 11 2025

Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản. Văn bản sử dụng ngôi kể thứ nhất, xưng "chúng tôi". Người kể chuyện là người trực tiếp tham gia và chứng kiến các sự kiện lịch sử được kể lại.

13 tháng 11 2025

Câu 2. Theo văn bản, cuộc Nam tiến lần này của nhân dân ta có gì khác biệt?

Theo văn bản, cuộc Nam tiến lần này có sự khác biệt rõ rệt so với trước:

- Trước đây: Chỉ là "vài trung đội hoặc mấy chục người đi lén lút trong rừng sâu, giữa đêm khuya". ( quy mô nhỏ, bí mật)

- Lần này: Là "những đoàn tàu dài dằng dặc, chật ních những chiến sĩ, đi giữa tiếng hoan hô và hàng vạn cánh tay vẫy chào của đồng bào". (quy mô lớn, công khai, được nhân dân cổ vũ nồng nhiệt)

(4,0 điểm) Đọc đoạn trích sau:CHIẾC CHÌA KHOÁ VÀNG ĐỂ HỘI NHẬP Hành trình xây dựng thương hiệu mạnh cho âm nhạc Việt Nam qua thành công của Đức Phúc tại sân chơi quốc tế Intervision 2025. Phần biểu diễn ấn tượng của ca sĩ Đức Phúc trên sân khấu Intervision 2025 (Nguồn: FBNV) Intervision 2025 khép lại với ngôi vị quán quân thuộc về ca sĩ Đức Phúc − một trong những gương mặt...
Đọc tiếp

(4,0 điểm) Đọc đoạn trích sau:

CHIẾC CHÌA KHOÁ VÀNG ĐỂ HỘI NHẬP

Hành trình xây dựng thương hiệu mạnh cho âm nhạc Việt Nam qua thành công của Đức Phúc tại sân chơi quốc tế Intervision 2025.

OLM, Đọc hiểu văn bản thông tin

Phần biểu diễn ấn tượng của ca sĩ Đức Phúc trên sân khấu Intervision 2025

 (Nguồn: FBNV)

Intervision 2025 khép lại với ngôi vị quán quân thuộc về ca sĩ Đức Phúc − một trong những gương mặt trẻ nổi bật của nhạc Việt. "Phù Đổng Thiên Vương" − ca khúc giúp anh toả sáng không phải một bản ballad ngọt ngào quen thuộc mà là một sáng tác mang đậm hơi thở văn hoá truyền thống Việt Nam với giai điệu lấy cảm hứng từ bài thơ "Tre Việt Nam" của nhà thơ Nguyễn Duy và truyền thuyết "Thánh Gióng".

Hoà quyện giữa phần nghe và nhìn, bài thi của đại diện Việt Nam được nhận xét là một trong những tiết mục dàn dựng phức tạp nhất tại chương trình: Trình diễn cùng vũ công, sử dụng các đạo cụ gồm nón lá, mô hình cây tre, cờ, màn hình LED dẫn người xem hiểu hơn về truyền thuyết với chi tiết Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt bay về trời,… Đặc biệt, tác phẩm đã bám sát tinh thần cuộc thi: Phát triển hợp tác văn hoá, nhân đạo quốc tế và thúc đẩy các giá trị truyền thống.

Trong nhiều năm, âm nhạc Việt trên thị trường quốc tế thường mang hơi hướng học hỏi, vay mượn từ K-pop, J-pop hay các dòng nhạc Âu − Mỹ. Điều này giúp nghệ sĩ bắt nhịp với xu hướng, nhưng đôi khi cũng làm mất đi dấu ấn riêng. Thành công của một số nghệ sĩ trẻ như Đức Phúc hay Hoà Minzy cho thấy khi quay về khai thác chất liệu di sản văn hoá có thể tạo nên một bản sắc độc đáo mà thế giới phải chú ý.

Intervision 2025 đã chứng minh rằng tiếng đàn bầu, điệu hò, tiếng trống hội,… khi được phối khí sáng tạo và đặt trong khung cảnh quốc tế, lại mang một sức sống mới, chạm đến trái tim khán giả toàn cầu. Nó giống như một cuộc đối thoại văn hoá với các nền âm nhạc khác, nơi âm nhạc trở thành một công cụ ngoại giao mềm, lan toả hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Thành công tại sự kiện này cũng là lời nhắc nhở sức mạnh của âm nhạc Việt nằm trong kho báu truyền thống từ dân ca, nhạc cụ, giai điệu vùng miền, đến trang phục, mỹ thuật,… Đây chính là "mỏ vàng" để khai thác sáng tạo cho phù hợp với thẩm mỹ toàn cầu. Khéo léo giữ tinh thần truyền thống nhưng đặt trong hình thức, nhịp điệu và phối khí hiện đại chính là hướng đi sáng tạo được một số nghệ sĩ trẻ Việt Nam lựa chọn và đã thành công trong việc thu hút khán giả quốc tế.

Nhìn ra thế giới, nhóm nhạc nổi tiếng BTS của Hàn Quốc từng đưa nhạc cụ và triết lý phương Đông vào các ca khúc, các nghệ sĩ Latinh biến điệu nhạc dân gian thành xu hướng toàn cầu… khẳng định chất liệu truyền thống chính là chiếc chìa khoá vàng để hội nhập. Không ngẫu nhiên âm nhạc được nhiều người gọi là "tấm hộ chiếu văn hoá", bởi nó không cần phiên dịch, không cần giải thích nhưng lại dễ chạm đến trái tim.

Trong thư chúc mừng gửi ca sĩ Đức Phúc và những người yêu âm nhạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, ca khúc "Phù Đổng Thiên Vương" kể lại câu chuyện về sức mạnh đoàn kết, bản lĩnh quật cường và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam. Từ thành công tại Intervision 2025, Thủ tướng mong đội ngũ văn nghệ sĩ tiếp tục phát huy tài năng, không ngừng sáng tạo, đóng góp tích cực cho nền âm nhạc nước nhà và quảng bá văn hoá Việt Nam ra thế giới.

Tuy nhiên, không thể mơ mộng quá nhanh về một thương hiệu V-pop toàn cầu chỉ sau một vài chiến thắng ở đấu trường quốc tế. Hội nhập là cả một chặng đường đòi hỏi sự chuẩn bị hệ thống cùng sự đầu tư bài bản. Nghệ sĩ cần được đào tạo về kỹ thuật, khơi dậy ý thức đang mang hình ảnh quốc gia trên vai. Người sáng tác cần đầu tư nhiều hơn cho việc kết hợp di sản với hơi thở đương đại, ngành công nghiệp âm nhạc cần có nguồn lực cùng chiến lược truyền thông quốc tế…

Phải khẳng định việc xây dựng thương hiệu mạnh cho âm nhạc Việt vẫn còn là một hành trình dài đầy thử thách, nhưng đó cũng là giấc mơ đáng để các thế hệ nghệ sĩ và người làm văn hoá cùng theo đuổi.

(Theo Hà Anh, https://baoquocte.vn/chiec-chia-khoa-vang-de-hoi-nhap-328953.html)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:

Câu 1. Chỉ ra những dấu hiệu cho thấy văn bản trên là văn bản thông tin.

Câu 2. Văn bản trên viết về vấn đề gì?

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

Câu 4. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung văn bản với nhan đề "Chiếc chìa khoá vàng để hội nhập".

Câu 5. Văn bản "Chiếc chìa khoá vàng để hội nhập" mang lại cho em những thông tin và nhận thức bổ ích gì? Hãy liệt kê 3 việc mà anh/chị có thể làm để góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc trong thời kì hội nhập.

20
13 tháng 11 2025

Câu 1. Những dấu hiệu cho thấy văn bản trên là văn bản thông tin:

- Cung cấp thông tin khách quan, xác thực: Văn bản đưa tin về một sự kiện có thật (Đức Phúc đoạt quán quân Intervision 2025), nêu tên nhân vật cụ thể (Đức Phúc, Hoà Minzy, BTS, Thủ tướng Phạm Minh Chính), tác phẩm cụ thể ("Phù Đổng Thiên Vương", "Tre Việt Nam"), và bối cảnh cụ thể (cuộc thi Intervision 2025).

- Trình bày dữ liệu rõ ràng: Văn bản cung cấp chi tiết về bài thi (dàn dựng phức tạp, nón lá, cây tre, ngựa sắt), tinh thần cuộc thi (phát triển hợp tác văn hoá), và trích dẫn ý kiến (lời Thủ tướng Phạm Minh Chính).

- Nêu rõ nguồn tin: Văn bản có ghi rõ nguồn của hình ảnh "(Nguồn: FBNV)" và nguồn của bài viết "(Theo Hà Anh, https://baoquocte.vn...)", cho thấy tính chất của một bài báo, bản tin.

- Mục đích chính: Mục đích của văn bản là cung cấp thông tin cho người đọc về một sự kiện và bàn luận về ý nghĩa, tác động của sự kiện đó (vai trò của văn hoá truyền thống trong hội nhập).

13 tháng 11 2025

Câu 2. Vấn đề văn bản trên viết về:

Văn bản viết về thành công của ca sĩ Đức Phúc tại Intervision 2025 và dùng sự kiện này làm dẫn chứng để bàn luận về một vấn đề lớn hơn: Vai trò và tầm quan trọng của việc khai thác các chất liệu di sản văn hoá truyền thống (bản sắc dân tộc) trong việc xây dựng thương hiệu âm nhạc Việt Nam (V-pop) và hội nhập quốc tế.

Câu 1. (2,0 điểm) Hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) nêu cảm xúc của em về bài thơ "Những điều bố yêu" của tác giả Nguyễn Chí Thuật. NHỮNG ĐIỀU BỐ YÊU Ngày con khóc tiếng chào đời Bố thành vụng dại trước lời hát ru Cứ "À ơi, gió mùa thu" "Con ong làm mật", "Mù u! bướm vàng",... Sau yêu cái chỗ con nằm Thơm mùi sữa với chiếu thâm...
Đọc tiếp

Câu 1. (2,0 điểm) Hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) nêu cảm xúc của em về bài thơ "Những điều bố yêu" của tác giả Nguyễn Chí Thuật.

NHỮNG ĐIỀU BỐ YÊU

Ngày con khóc tiếng chào đời
Bố thành vụng dại trước lời hát ru
Cứ "À ơi, gió mùa thu"
"Con ong làm mật", "Mù u! bướm vàng",...
Sau yêu cái chỗ con nằm
Thơm mùi sữa với chiếu thâm mấy quầng
Yêu sao ngang dọc, dọc ngang
Những hàng tã chéo mẹ giăng đầy nhà.
Thêm yêu dìu dịu nước hoa
Khi con muỗi đốt, bà xoa nhẹ nhàng
Và yêu một góc mặt bàn
Mèo con, chút chít xếp hàng đợi chơi.
Yêu ngày con gọi "Mẹ ơi"
Bước đi chập chững, mặt trời nhòm coi
Bao ngày, bao tháng dần trôi
Khắp nhà đầy ắp tiếng cười của con.
Để khi con vắng một hôm
Bố ngơ ngẩn nhớ, quên cơm bữa chiều.
Con ơi có biết bao điều
Sinh cùng con để bố yêu một đời.

(Nguyễn Chí Thuật)

Câu 2. (4,0 điểm) Viết bài văn kể lại một lỗi lầm mà em từng mắc phải.

5
13 tháng 11 2025

Câu 1

Bài thơ “Những điều bố yêu” của Nguyễn Chí Thuật thể hiện tình yêu thương sâu sắc của người cha dành cho con. Qua từng câu thơ, ta thấy hiện lên hình ảnh người bố dịu dàng, luôn dõi theo con từ khi mới chào đời đến lúc con khôn lớn. Với bố, mọi điều gắn với con – từ tiếng khóc, lời ru, chiếc chiếu, hay bước đi đầu tiên – đều thật đáng yêu, thiêng liêng. Bài thơ khiến em cảm nhận được tình cha ấm áp, lặng lẽ mà sâu nặng, và em thấy mình cần phải biết yêu thương, trân trọng cha mẹ hơn.

Câu 2

Một lần em đã nói dối mẹ vì quên làm bài tập. Khi cô giáo kiểm tra, em bị phát hiện và xấu hổ vô cùng. Chiều về, mẹ chỉ nhẹ nhàng khuyên em phải trung thực. Em thấy ân hận và tự hứa sẽ không bao giờ nói dối nữa. Từ lỗi lầm đó, em học được bài học quý: trung thực luôn là điều quan trọng nhất.

13 tháng 11 2025

Câu1

Bài thơ "Những điều bố yêu" của Nguyễn Chí Thuật đã chạm đến những cảm xúc sâu lắng nhất trong lòng em về tình phụ tử thiêng liêng. Xuyên suốt bài thơ, em cảm nhận được tình yêu của bố không phải là điều gì to tát, vĩ đại, mà được thể hiện qua những khoảnh khắc đời thường, giản dị nhất. Đó là sự vụng dại, lóng ngóng của người cha khi lần đầu nghe tiếng con khóc chào đời, cố gắng hát những câu hát ru ầu ơ. Tình yêu len lỏi trong từng mùi sữa, chiếc tã chéo mẹ giăng, hay góc mặt bàn đầy đồ chơi trẻ thơ. Đặc biệt, khoảnh khắc con gọi "Mẹ ơi" hay những bước đi chập chững đầu tiên chính là niềm hạnh phúc vô bờ bến của người bố. Qua từng câu thơ, em thấy được sự chuyển biến tâm lí của người cha từ ngỡ ngàng, bỡ ngỡ ban đầu cho đến sự gắn bó, yêu thương mãnh liệt. Khi con vắng nhà, bố "ngơ ngần nhớ, quên cơm bữa chiều", cho thấy con đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của bố. "Những điều bố yêu" là một bài thơ nhẹ nhàng nhưng giàu sức gợi cảm, giúp em hiểu hơn về tình yêu thầm lặng, sâu sắc mà bố dành cho con. Em càng thêm trân trọng và yêu thương bố của mình hơn.
(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.Xương Rồng và Cúc Biển Xương Rồng sống ở bãi cát ven biển đã lâu mà chẳng được ai để ý đến. Bông Cúc Biển thấy lão sống lặng lẽ quá nên xin đến ở chung. Lão hơi khó chịu nhưng vẫn đồng ý. Một hôm, đàn bướm nọ bay ngang qua, kêu lớn: − Ôi, bác Xương Rồng nở hoa đẹp quá! Xương Rồng hồi hộp chờ Cúc Biển lên tiếng nhưng nó chỉ im lặng,...
Đọc tiếp

(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.

Xương Rồng và Cúc Biển

Xương Rồng sống ở bãi cát ven biển đã lâu mà chẳng được ai để ý đến. Bông Cúc Biển thấy lão sống lặng lẽ quá nên xin đến ở chung. Lão hơi khó chịu nhưng vẫn đồng ý. Một hôm, đàn bướm nọ bay ngang qua, kêu lớn:

− Ôi, bác Xương Rồng nở hoa đẹp quá!

Xương Rồng hồi hộp chờ Cúc Biển lên tiếng nhưng nó chỉ im lặng, mỉm cười. Nhiều lần được khen, lão vui vẻ ra mặt.

Thời gian trôi qua, hết Xuân đến Hè, hoa Cúc Biển tàn úa. Vài chú ong nhìn thấy liền cảm thán:

− Thế là đến thời hoa Xương Rồng tàn héo!

Nghe mọi người chê, Xương Rồng liền gân cổ cãi:

− Ta chẳng bao giờ tàn héo cả. Những bông hoa kia là của Cúc Biển đấy! 

Cúc Biển chẳng nói gì nhưng không cười nữa. Đợi chị gió bay qua, nó xin chị mang mình theo đến vùng đất khác.

Mùa Xuân đến, bướm ong lại bay qua nhưng chẳng ai còn để ý đến Xương Rồng nữa. Lão tiếp tục sống những ngày tháng cô độc như trước.

(Trích từ tập sách Giọt sương chạy trốn của Lê Luynh, 
NXB Kim Đồng 2020)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5.

Câu 1. Xác định ngôi kể và người kể chuyện của văn bản "Xương Rồng và Cúc Biển".

Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản này?

Câu 3. Phân tích sự thay đổi về thái độ và hành động của nhân vật Xương Rồng từ khi được khen đến khi bị chê. Sự thay đổi này cho thấy Xương Rồng là nhân vật có tính cách như thế nào?

Câu 4. Chi tiết "Cúc Biển chẳng nói gì nhưng không cười nữa" cho thấy tâm trạng của Cúc Biển lúc đó như thế nào? Theo em, nguyên sâu xa nào dẫn đến quyết định rời đi của nhân vật này?

Câu 5. Câu chuyện gửi đến chúng ta bài học gì về cách sống và ứng xử giữa con người với nhau? (Trình bày ngắn gọn 5 − 7 dòng)

8
13 tháng 11 2025

Câu 1. Xác định ngôi kể và người kể chuyện của văn bản "Xương Rồng và Cúc Biển".

  • Ngôi kể trong văn bản là ngôi thứ ba. Người kể chuyện là một người quan sát, không tham gia vào câu chuyện mà chỉ kể lại diễn biến, hành động và tâm tư của các nhân vật.

Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản này?

  • Phương thức biểu đạt chính của văn bản là miêu tả và tự sự. Tác giả miêu tả sự thay đổi trong mối quan hệ giữa các nhân vật và kể lại diễn biến câu chuyện của Xương Rồng và Cúc Biển. Câu chuyện cũng chứa đựng những yếu tố ẩn dụ, như sự tươi đẹp của hoa, hay sự thay đổi trong thái độ giữa các nhân vật.

Câu 3. Phân tích sự thay đổi về thái độ và hành động của nhân vật Xương Rồng từ khi được khen đến khi bị chê. Sự thay đổi này cho thấy Xương Rồng là nhân vật có tính cách như thế nào?

  • Sự thay đổi của Xương Rồng:
    • Khi được khen ngợi về vẻ đẹp của hoa, Xương Rồng rất vui vẻ và tự hào, cảm thấy được chú ý, điều này cho thấy Xương Rồng có lòng tự trọng và mong muốn được công nhận.
    • Tuy nhiên, khi bị chê bai và cho rằng hoa của mình đã tàn, Xương Rồng lập tức phản ứng mạnh mẽ, gân cổ cãi lại, đổ lỗi cho Cúc Biển. Sự thay đổi này thể hiện sự thiếu kiên nhẫn và dễ nổi nóng của Xương Rồng.
  • Tính cách của Xương Rồng:
    • Xương Rồng có tính cách khá tự cao, chỉ vui khi nhận được sự chú ý và khen ngợi. Khi bị chê bai, lão không chịu thừa nhận sự thật mà lại phản ứng gay gắt. Điều này cho thấy Xương Rồng có sự phụ thuộc vào sự công nhận của người khác và thiếu đi sự tự tin vào bản thân.

Câu 4. Chi tiết "Cúc Biển chẳng nói gì nhưng không cười nữa" cho thấy tâm trạng của Cúc Biển lúc đó như thế nào? Theo em, nguyên sâu xa nào dẫn đến quyết định rời đi của nhân vật này?

  • Tâm trạng của Cúc Biển:
    • Cúc Biển không nói gì và không cười nữa thể hiện sự buồn bã, thất vọng và có phần tủi thân. Việc không phản ứng hay cười nữa cho thấy Cúc Biển đã cảm nhận được sự thay đổi trong mối quan hệ giữa mình và Xương Rồng, đặc biệt là thái độ của Xương Rồng khi được khen ngợi và khi bị chê.
  • Nguyên nhân dẫn đến quyết định rời đi:
    • Quyết định rời đi của Cúc Biển xuất phát từ sự thất vọng và sự hiểu rằng mối quan hệ giữa mình và Xương Rồng không thể tiếp tục. Cúc Biển đã cảm nhận được sự ích kỷ và thiếu lòng biết ơn của Xương Rồng, khi lão chỉ vui khi được khen mà không quan tâm đến sự hy sinh, sự đồng hành của Cúc Biển. Vì vậy, Cúc Biển quyết định rời đi để tìm một nơi khác, hy vọng có thể tìm được sự bình yên và được đánh giá đúng đắn hơn.

Câu 5. Câu chuyện gửi đến chúng ta bài học gì về cách sống và ứng xử giữa con người với nhau? (Trình bày ngắn gọn 5 − 7 dòng)

  • Câu chuyện "Xương Rồng và Cúc Biển" gửi đến bài học về tình bạn, sự chia sẻ và lòng biết ơn. Con người cần biết trân trọng sự giúp đỡ của người khác, không chỉ vui mừng khi được khen ngợi mà còn phải biết cảm ơn và đối xử công bằng với những người xung quanh, đặc biệt là trong những lúc khó khăn. Cũng như Cúc Biển, khi thấy mối quan hệ không còn được trân trọng, đôi khi việc rời đi là cách để bảo vệ bản thân khỏi những tổn thương.
13 tháng 11 2025

Câu 1. Xác định ngôi kể và người kể chuyện của văn bản "Xương Rồng và Cúc Biển".

- Ngôi kể: Văn bản sử dụng ngôi kể thứ ba.

- Người kể chuyện: Người kể chuyện là người kể giấu mình (ẩn danh), đứng ở bên ngoài để quan sát và kể lại câu chuyện. Người kể này biết rõ hành động và cả tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật (ví dụ: "Lão hơi khó chịu", "Xương Rồng hồi hộp").

13 tháng 11 2025

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu cảm nhận về văn bản “Ảnh Bác” của Trần Đăng Khoa

Bài thơ “Ảnh Bác” của Trần Đăng Khoa thể hiện tình cảm kính yêu và gần gũi của em nhỏ đối với Bác Hồ. Qua hình ảnh giản dị trong ngôi nhà quê — “Nhà em treo ảnh Bác Hồ / Bên trên là một lá cờ đỏ tươi” — tác giả gợi lên không khí ấm áp, thiêng liêng mà thân thuộc. Bác hiện lên qua ánh mắt hiền từ, nụ cười trìu mến, như đang dõi theo và dạy dỗ các em nhỏ chăm ngoan, biết giúp đỡ cha mẹ, biết yêu quê hương, đất nước. Hình ảnh “Bác lo bao việc trên đời / Ngày ngày Bác vẫn mỉm cười với em” thể hiện tấm lòng bao dung, tình yêu thương lớn lao của Bác dành cho thiếu nhi. Bài thơ mộc mạc, trong sáng, thể hiện tấm lòng kính trọng, biết ơn và tình cảm chân thành của em nhỏ đối với Bác Hồ kính yêu.


Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn kể lại một kỉ niệm sâu sắc của em với bạn bè

Trong cuộc sống học trò, em có rất nhiều kỉ niệm đẹp với bạn bè, nhưng em nhớ nhất là lần em và Minh – bạn thân của em – cùng nhau vượt qua một kỳ thi khó. Hôm đó, trước ngày kiểm tra Toán, em bị ốm nên không thể ôn bài kỹ. Biết chuyện, Minh đã đến nhà em, mang theo sách vở và kiên nhẫn giảng lại từng bài cho em hiểu. Nhờ sự giúp đỡ của bạn, em đã làm bài tốt và đạt điểm cao. Sau buổi nhận bài, em cảm ơn Minh, bạn chỉ cười và nói: “Bạn bè là phải giúp nhau chứ.” Từ đó, em càng trân trọng tình bạn này hơn. Kỉ niệm ấy khiến em hiểu rằng, tình bạn chân thành là món quà quý giá, giúp ta thêm mạnh mẽ và tự tin trong cuộc sống.

13 tháng 11 2025

Câu 1

Bài thơ “Ảnh Bác” của Trần Đăng Khoa thể hiện tình cảm kính yêu, gần gũi của em nhỏ đối với Bác Hồ. Hình ảnh Bác được hiện lên thật hiền hậu, ấm áp qua nụ cười hiền từ trong bức ảnh treo trên tường. Dưới cái nhìn hồn nhiên của em bé, Bác như đang dõi theo, vui cùng niềm vui trong sáng của các em nhỏ. Dù Bác bận trăm công nghìn việc, Bác vẫn “mỉm cười với em”, vẫn như đang dạy bảo, nhắc nhở các cháu chăm ngoan, giúp đỡ cha mẹ, biết tránh xa điều xấu. Giọng thơ nhẹ nhàng, ngôn từ giản dị thể hiện được tình cảm chân thành, trong sáng. Qua bài thơ, em cảm nhận được tình yêu thương bao la của Bác Hồ với thiếu nhi và lòng kính trọng, biết ơn của em nhỏ dành cho Bác.

Câu 2

Một trong những kỉ niệm em nhớ nhất là lần em và bạn Lan cùng nhau trực nhật ở lớp. Hôm ấy, sau giờ học, cả lớp ra về gần hết, chỉ còn hai đứa em ở lại quét dọn. Lúc đầu em làm nhanh để về sớm, còn Lan thì cẩn thận lau từng bàn ghế. Em thấy sốt ruột nên buột miệng bảo bạn “làm chậm quá”. Lan không nói gì, chỉ mỉm cười rồi tiếp tục lau. Khi cô giáo quay lại kiểm tra, cô khen lớp rất sạch và đặc biệt cảm ơn Lan vì làm việc cẩn thận. Em thấy ngại vì mình đã vội vàng và nóng tính. Từ đó, em học được bài học rằng làm việc gì cũng cần kiên nhẫn, cẩn thận và phải biết tôn trọng, cảm thông với bạn bè. Kỉ niệm ấy khiến tình bạn giữa em và Lan càng thêm thân thiết.

(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.CHƠI PHÚ QUỐC Con tàu từ từ rẽ sóng... tiến lên. Đã ba tiếng đồng hồ rồi, chúng tôi lênh đênh ở biển khơi bát ngát. Trông ra quanh mình toàn một màu xanh nhạt, mặt nước liền chân mây. Thỉnh thoảng, một vài cù lao loáng thoáng ở chỗ mênh mông trời nước. Về phía tây, rặng núi Tà Lơn bệ vệ nằm dài trong mây khói. Đảo Phú Quốc. Một vệt xanh xanh to lớn...
Đọc tiếp

(4,0 điểm) Đọc văn bản sau.

CHƠI PHÚ QUỐC

Con tàu từ từ rẽ sóng... tiến lên. Đã ba tiếng đồng hồ rồi, chúng tôi lênh đênh ở biển khơi bát ngát. Trông ra quanh mình toàn một màu xanh nhạt, mặt nước liền chân mây. Thỉnh thoảng, một vài cù lao loáng thoáng ở chỗ mênh mông trời nước. Về phía tây, rặng núi Tà Lơn bệ vệ nằm dài trong mây khói. Đảo Phú Quốc. Một vệt xanh xanh to lớn nằm chắn ngang phía trước, mây toà lờ mờ, như dán dính với da trời... Đảo Phú Quốc! Cảnh bấy lâu trong mộng tưởng thì kìa đã hiện ra trước mắt.

Con tàu từ từ rẽ sóng... tiến lên. Tiếng sóng vỗ vào bệ tàu như một khúc nhạc hùng hồn oanh liệt. Chúng tôi cảm thấy lòng sung sướng, mạnh mẽ. Tựa vào bệ tàu, đăm đăm tôi ngó về phía trước: Nước biển một màu xanh bóng như dầu lụt chân mây. Hôm nay trời râm mát, mấy đám mây đen lơ lửng bóng tối, tưởng tượng như con chim đại bàng to lớn xoè đôi cánh bay lướt qua biển Nam Minh.

Con tàu từ từ rẽ sóng... tiến lên. Cảnh mờ mờ dần dần xô lùi lại. Bấy giờ đã thấy rõ ràng màu cây lá xanh biếc gần với màu nước biển xanh dờn, một vệt cát trắng chạy dài ở giữa. Hàm Ninh đã ở trước mặt. Tàu không áp bờ được vì bờ còn xa.

Quận lị Phú Quốc ở Dương Đông. Dương Đông ở về phía bên tây đảo. Về mùa này, sóng to gió lớn, tàu thuyền vô cửa bất tiện nên phải đỗ ở đây rồi đáp ô tô qua Dương Đông. Ngồi trên ca nô dòm xuống: nước trong như lọc, thấy tận đáy, những con chang chang sứa biển ngo ngoe đang bò, chúng nó sinh hoạt trong cái thế giới thuỷ tinh. Gần mé bãi, trên giàn cây của người thuyền chài cắm để phơi lưới, một đàn chim nhạn đậu ríu rít rỉa lông, nghe tiếng chèo bơi bì bõm, giật mình cất cánh một loạt bay vù.

Đến bờ đã có ô tô đón sẵn. Chúng tôi đáp xe qua Dương Đông. Con đường quan lộ tuy chẳng được khang trang rộng rãi lắm, nhưng được cái sạch sẽ sáng sủa.

Xe chạy độ non một tiếng đồng hồ thì đến Dương Đông. Tính ra cuộc hành trình mất sáu tiếng đồng hồ chẵn. Sáu giờ sáng, khởi hành ở Hà Tiên, 12 giờ trưa đã ở Dương Đông rồi! Nhớ lại những chuyện nguy hiểm khó khăn của người đi biển bằng thuyền buồm nói lại mà chúng tôi lấy làm sung sướng quá. Trong sáu tiếng đồng hồ đi một cách bình yên mà đã được trải qua cái cảnh bềnh bồng trên mặt biển, được hít thở cái không khí thanh tân man mác chốn biển khơi, và được trông thấy bao nhiêu cảnh vật thanh kì ở chốn trời nước gió mây thần tiên xa lạ, đối với cái đời êm lặng kín đáo của người con gái ở chốn buồng khuê, thật là một dịp may đặc biệt.

Dương Đông ở về phía tây đảo Phú Quốc, một dải đất màu mỡ, cây cỏ xanh tươi, nhà cửa ở chen chúc nhau, một con sông xinh xinh chắn đôi, mơn man chảy trong lòng cát trắng.

Cơm nước nghỉ ngơi xong, chiều lại rủ nhau đi tắm biển. Bãi cát trắng phau, chạy dài hàng mấy nghìn thước. Ngoài khơi xa, lác đác mấy chiếc thuyền đánh cá, cánh buồm trắng in vào đám mây hồng. Bên rặng núi mờ xanh, nhởn nhơ đàn nhạn lạc, tạc thành một bức tranh ảnh khổng lồ tuyệt đẹp.

Chúng tôi nô giỡn với làn sóng bạc trong khoảng trời nước mênh mông thoải thích. Bỗng một đám mây đen kéo đến phá cuộc vui chơi. Sắp có mưa. Cả bọn cùng dắt nhau về. Đến nhà thì trời mưa vừa lấm tấm đổ hạt. Trời tối. Mưa vừa ngớt hạt thì chúng tôi lại ra đi.

Chúng tôi đi trong các ngõ đường để xem cảnh đêm nơi hòn bãi. Trăng mười một. Đêm mờ, sương lạnh, ở đây thật có cái vẻ tĩnh mịch vô cùng. Trên mặt biển, lác đác có những thuyền con đi "thẻ" mực, ánh đèn soi xuống đáy nước, xa trông lấp lánh như gương. Người ở đây làm việc thật không mấy lúc nghỉ ngơi, những việc nặng nhọc thì làm về ban ngày, còn những việc nhẹ nhàng thì làm về buổi tối. Dưới ngọn đèn mờ, người vá lưới, kẻ chuốt mây, vừa làm vừa chuyện vãn, trông có vẻ sung sướng, ung dung, an vui về công việc.

Trời sáng. Không được cái cảnh bình minh trong trẻo như lòng ao ước đêm rồi. Trời lấm tấm mưa. Mặc gió mưa, vì không lẽ để lỡ cuộc đi chơi nên sau khi điểm tâm xong và đi dạo qua một vòng chợ, chúng tôi khởi hành. Suối Đá ở trên con đường Hàm Ninh – Dương Đông. Con đường này hôm qua đã có đi rồi, nhưng ngồi xe, nên không xem ngắm được phong cảnh hai bên.

Cũng con đường này hôm qua, thì cây cỏ như vô tình, mà hôm nay cảnh vật dường như hữu ý đón chào. Đi độ hơn cây số thì đến giếng Tiên. Giếng Tiên, huyền diệu lạ lùng như cái tên của nó, là một vũng nước nhỏ cạn ở kề liền bờ sông nước mặn, mà nước vẫn ngon ngọt và đầy tràn luôn. Bỏ qua về khoa học, thì nó có tính cách thần tiên huyền diệu như thế, nên gọi là giếng Tiên vậy.

Từ giếng Tiên đến suối Đá còn hơn ba cây số nữa, thỉnh thoảng có một cái vườn tiêu, còn hai bên toàn là rừng sim cả. Chúng tôi từng được nghe nói lại cái thú mùa sim đi hái trái: cái thú vui vẻ nên thơ lắm, trên cành nặng trĩu trái cây, điểm có mấy chùm hoa nở muộn trắng trắng hồng hồng. Đây một cô bé xinh tay mang giỏ tay hái trái, nét mặt ngây thơ hớn hở; kia một người thiếu phụ luẩn quẩn dưới gốc cây, nét mặt vô tư lự ở giữa chốn bông trái đầy rẫy nhẹ nhàng uốn éo, rồi cất tiếng hát ca véo von êm ái. Giờ phút ấy tưởng như đã lạc loài vào chốn rừng tiên cảnh lạ.

Nghe nói mà thích quá, những ước ao được một dịp đi hái sim. Nhưng nay đây, mùa này, thì chỉ có cành không trơ trọi thổi qua một ngọn gió vô tình.

Hôm nay trời râm mát, nên đi đường dễ chịu lắm. Lại hai bên toàn là cảnh đẹp, mải xem ngắm mà quên mỏi chân. Cái chân được cha mẹ "cũng" không mấy khi để dẫn trên đường cát bụi. Nghĩ cái lòng thương con của cha mẹ thật là vô cùng, không nói cái lòng thương đó nên như thế hay không nên như thế.

(Theo Mộng Tuyết, Báo Nam Phong, số 188, ngày 16-6-1934)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5.

Câu 1. Văn bản "Chơi Phú Quốc" thuộc kiểu văn bản gì?

Câu 2. Khi đặt chân đến bãi biển Hàm Ninh, hình ảnh nào đã gây ấn tượng mạnh mẽ với tác giả về sự trong lành của nước biển?

Câu 3. Xác định ngôi kể của văn bản "Chơi Phú Quốc". Việc sử dụng ngôi kể này có tác dụng gì?

Câu 4. Tác giả đã nhắc đến những hoạt động gì của người dân Phú Quốc? Những hoạt động đó cho thấy điều gì về cuộc sống của họ?

Câu 5. Qua văn bản "Chơi Phú Quốc", em rút ra những bài học gì về ý nghĩa của việc trải nghiệm, khám phá những vùng đất mới? (Trình bày ngắn gọn khoảng 5 − 7 dòng)

51
13 tháng 11 2025

Câu 1.

Văn bản “Chơi Phú Quốc” thuộc kiểu văn bản nhật ký – bút ký du lịch (văn bản tự sự – miêu tả, ghi chép cảm xúc và trải nghiệm thực tế trong một chuyến đi).


Câu 2.

Khi đặt chân đến bãi biển Hàm Ninh, hình ảnh gây ấn tượng mạnh mẽ với tác giả là:

“Nước trong như lọc, thấy tận đáy, những con chang chang sứa biển ngo ngoe đang bò, chúng nó sinh hoạt trong cái thế giới thuỷ tinh.”

→ Hình ảnh này cho thấy nước biển Phú Quốc trong vắt, tinh khiết và đầy sức sống.


Câu 3.

  • Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể xưng “tôi”, “chúng tôi”).
  • Tác dụng: Giúp lời kể trở nên chân thực, sinh động, thể hiện trực tiếp cảm xúc, cảm nhận cá nhân của người viết về phong cảnh và con người Phú Quốc, khiến người đọc cảm thấy gần gũi và tin cậy hơn.

Câu 4.

  • Những hoạt động của người dân Phú Quốc:
    • Ban ngày: đánh cá, phơi lưới, làm việc nặng nhọc.
    • Ban đêm: vá lưới, chuốt mây, đi “thẻ” mực, chuyện trò.

→ Các hoạt động đó cho thấy người dân nơi đây cần cù, chăm chỉ, yêu lao động, dù vất vả nhưng vẫn vui vẻ, an nhiên trong cuộc sống.


Câu 5.

Qua văn bản “Chơi Phú Quốc”, em hiểu rằng việc trải nghiệm và khám phá những vùng đất mới giúp con người mở mang hiểu biết, cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống, đồng thời trân trọng công sức lao động của con người. Những chuyến đi còn giúp ta biết yêu quê hương đất nước hơnbồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc.

13 tháng 11 2025

Câu 1:

Văn bản “Chơi Phú Quốc” thuộc kiểu văn bản nhật ký – kí sự (ký du lịch, bút kí), ghi chép lại hành trình và cảm xúc của tác giả trong chuyến đi thăm đảo Phú Quốc.


Câu 2:

Khi đến bãi biển Hàm Ninh, hình ảnh gây ấn tượng mạnh mẽ với tác giả là nước biển trong như lọc, thấy tận đáy, nhìn rõ cả những con chang chang, sứa biển đang bò. Hình ảnh ấy thể hiện sự trong lành, tinh khiết của biển Phú Quốc.


Câu 3:

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất (“chúng tôi”, “tôi”).
→ Tác dụng: giúp người đọc cảm nhận được trực tiếp cảm xúc, ấn tượng chân thật, sinh động của người viết về cảnh vật và con người nơi đảo Phú Quốc.


Câu 4:

Tác giả nhắc đến các hoạt động của người dân Phú Quốc như: đánh cá, vá lưới, chuốt mây, phơi lưới, đi thẻ mực về đêm...
→ Những hoạt động đó cho thấy người dân nơi đây cần cù, chịu khó, yêu lao động và có cuộc sống thanh bình, yên vui bên biển đảo quê hương.


Câu 5:

Qua văn bản “Chơi Phú Quốc”, em nhận ra rằng việc đi đến và khám phá những vùng đất mới giúp ta mở mang hiểu biết, cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên và con người ở nhiều nơi khác nhau. Qua trải nghiệm, ta biết thêm trân trọng quê hương, yêu thiên nhiên và có thêm nhiều bài học quý về cuộc sống, con người Việt Nam.

13 tháng 11 2025

Câu 1 (2 điểm):

Ước mơ là điều đẹp đẽ và cần có trong cuộc sống mỗi người. Hành trình theo đuổi ước mơ không bao giờ dễ dàng, vì luôn có thử thách và thất bại. Nhưng chính khó khăn lại giúp ta rèn luyện nghị lực, bản lĩnh và niềm tin. Giống như ngọn cỏ trong bài thơ của Lam – dù bị sâu ăn vẫn xanh rì – con người cũng cần kiên cường, không bỏ cuộc. Theo đuổi ước mơ là hành trình giúp ta trưởng thành, hiểu giá trị của nỗ lực và tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống.


Câu 2 (4 điểm):

Bài thơ của Lam nói về sức sống kiên cường và ý nghĩa của niềm tin. Ngọn cỏ dù bị sâu ăn vẫn cố xanh rì, vì nó biết mình sống để làm gì. Hình ảnh ấy tượng trưng cho con người trong cuộc sống: dù tổn thương vẫn không buông bỏ. Tác giả dùng ngôn từ giản dị, giọng thơ nhẹ nhàng mà sâu sắc, thể hiện triết lý sống tích cực: hãy mạnh mẽ vượt qua khó khăn để tiếp tục vươn lên và tỏa sáng giữa đời.

13 tháng 11 2025

Câu 1:

Bất kỳ ai trong chúng ta cũng đều có những ước mơ, nhưng ước mơ sẽ mãi chỉ là "mộng tưởng" nếu không có một "hành trình" dũng cảm để biến nó thành hiện thực. Như tác giả Mộng Tuyết trong văn bản "Chơi Phú Quốc", bà đã biến "cảnh bấy lâu trong mộng tưởng" thành hiện thực bằng một chuyến đi, một hành trình thực thụ. Điều đó cho thấy, theo đuổi ước mơ không phải là việc ngồi chờ đợi, mà là hành động dấn thân, lên đường. Hành trình ấy có thể đòi hỏi 6 tiếng đồng hồ lênh đênh trên biển, hoặc thậm chí là 10 năm miệt mài học tập. Sẽ có những "sóng to gió lớn" hay những "khó khăn nguy hiểm" như cách đi thuyền buồm ngày xưa. Nhưng nếu ta dám vượt qua, dám hít thở "cái không khí thanh tân" của sự thử thách, phần thưởng ta nhận được sẽ vô cùng ngọt ngào. Đó là cảm giác "sung sướng, mạnh mẽ" khi chạm đến đích, là sự trưởng thành và những trải nghiệm "thanh kì" mà không gì thay thế được. Vì vậy, đừng chỉ mơ, hãy bắt đầu hành trình.

(4 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5: Còn thời cưỡi ngựa bắn cungCó hai loại người, những người làm việc và những người giành được lời khen ngợi. Hãy cố tham gia vào nhóm đầu tiên, ở đó ít cạnh tranh hơn.INDIRA GANDHI      Có một lần, cô cháu gái 12 tuổi thích vẽ vời của tôi thổ lộ rằng lớn lên, cô bé muốn làm thợ may. Khi ấy, tôi đùa:...
Đọc tiếp

(4 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5: 

Còn thời cưỡi ngựa bắn cung

Có hai loại người, những người làm việc và những người giành được lời khen ngợi. Hãy cố tham gia vào nhóm đầu tiên, ở đó ít cạnh tranh hơn.

INDIRA GANDHI

      Có một lần, cô cháu gái 12 tuổi thích vẽ vời của tôi thổ lộ rằng lớn lên, cô bé muốn làm thợ may. Khi ấy, tôi đùa: “Phải trở thành nhà thiết kế thời trang nổi tiếng chứ. Làm thợ may chán chết!”. Nhưng cô bé cương quyết: “Con không muốn là nhà thiết kế nổi tiếng. Con muốn là thợ may.”. Chị họ tôi ngán ngẩm lắc đầu: “Giờ thì nói gì cũng được, chứ mai mốt lớn mà đòi làm thợ may là không được đâu nghe con.". 

      Nhưng tôi, nhìn đôi mắt trong veo kiên định của cháu và giật mình. Cơ sở nào để người ta xếp loại nghề nghiệp này là tầm thường, còn nghề nghiệp kia là vinh quang? Vì số tiền kiếm được? Vì trình độ học thức mà nó đòi hỏi phải có? Hay vì danh tiếng?

      Khi còn trẻ, chúng ta thường gắn ước mơ của mình với hai chữ “nổi tiếng”. Có lẽ Byron nói đúng: “Danh tiếng là cơn khát của tuổi trẻ”. Muôn đời. Nhưng, có khi nào cơn khát đó dẫn chúng ta lạc đường không? Tôi ra về và nghĩ đến ước mơ thợ may của cháu tôi.

      Mơ ước làm thợ may không ngăn cản ta học hỏi để may những bộ áo chuẩn mực như các hãng thời trang hạng nhất. Nếu bạn muốn hai thứ: thợ may và danh tiếng, hãy trở thành một thợ may xuất sắc, rồi danh tiếng sẽ đến sau đó.

      Nhưng ước mơ của cháu tôi chỉ là thợ may thôi. Mơ ước làm thợ may, không có nghĩa chỉ mở một tiệm may nhỏ xíu nằm bên khu chợ nhỏ xíu ở một thị trấn nhỏ xíu nào đó. Nhưng nếu đó là tất cả những gì cô bé muốn, cắt và may những bộ áo đẹp cho người khác, thì có gì sai? Nếu đó là những gì bạn muốn, chứ không phải là những gì chán ngắt mà bạn buộc phải làm.

      Tôi có một người bạn, từng là một học sinh giỏi, tốt nghiệp đại học loại xuất sắc, rồi học thạc sĩ ở nước ngoài, và bây giờ, anh trở về mảnh đất của cha anh ở một vùng quê hẻo lánh để trồng những cây ăn trái, suốt ngày xắn quần với xới gốc và tưới cây. Có người nói với tôi rằng như vậy thật là phung phí bao nhiêu năm ăn học. Nhưng bạn tôi, chính bạn, biết rằng những năm tháng ấy không hề phung phí, và trở lại làm một người nông dân không hề là một bước lùi. Những trái cây anh trồng là loại quả sạch, tốt cho sức khỏe và chất lượng hảo hạng.

      Mỗi người đều phải leo lên những bậc thang đời mình. Có người mơ ước xa: đến đỉnh cao nhất. Có người mơ ước gần: một hai bậc, rồi sau đó, một hai bậc tiếp theo. Có người cứ lặng lẽ tiến bước theo mục tiêu của mình, gạt bỏ mọi thị phi. Có người đi chu du một vòng thiên hạ, nếm đủ đắng cay rồi mới chịu trở về với mơ ước ban đầu. Nhưng cũng có người lỡ bay quá xa và không thể điều khiển đời mình được nữa, chỉ còn buông xuôi và tiếc nuối. Tôi nhận ra rằng, thực ra, ước mơ chẳng đưa ta đến đâu cả, chỉ có cách thức mà bạn thực hiện ước mơ mới đưa bạn đến nơi bạn muốn.

      Có lẽ chúng ta cần một cái nhìn khác. Rằng chẳng có ước mơ nào là tầm thường. Và chúng ta học không phải để thoát khỏi nghề rẻ rúng này, để được làm nghề danh giá kia. Mà học để có thể làm điều mình yêu thích một cách tốt nhất và từ đó mang về cho bản thân thu nhập cao nhất có thể, một cách xứng đáng và tự hào.

      Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc đời này và đều đáng được ghi nhận. Đó là lý do để chúng ta không vì thèm khát vị thế cao sang này mà rẻ rúng công việc bình thường khác. Cha mẹ ta, phần đông, đều làm những công việc rất bình thường. Và đó là một thực tế mà chúng ta cần nhìn thấy. Để trân trọng. Không phải để mặc cảm. Để bình thản tiến bước. Không phải để tự ti. Nếu tất cả đều là doanh nhân thành đạt thì ai sẽ quét rác trên những đường phố? Nếu tất cả là bác sĩ nổi tiếng thế giới thì ai sẽ là người tưới nước những luống rau? Nếu tất cả là kỹ sư phần mềm thì ai sẽ gắn những con chip vào máy tính.

      Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường. Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày. Bởi luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường.

      Nghề báo khiến tôi gặp gỡ nhiều người nổi tiếng và tôi nhận ra rằng danh tiếng giống như tháp Bayon, người ta phải đi một vòng mới nhìn thấy hết các mặt của nó. Danh tiếng, với một số người, là mục tiêu duy nhất của cuộc đời. Nhưng với vài người khác, nó giống như một tai nạn xảy ra ngoài ý muốn và chẳng mang đến điều gì tốt đẹp. Đôi khi người ta xem danh tiếng là phần thưởng đáng giá cho công việc. Nhưng cũng có người cho rằng danh tiếng chỉ là món hàng khuyến mại không mấy hữu dụng khi họ được làm điều họ yêu thích. Và bởi thế, khi rũ bỏ danh tiếng, hào quang, quyền lực để trở về với cuộc sống “tầm thường”, họ chẳng tiếc nuối chi.

      Nhà văn Sơn Nam có lần đọc cho tôi nghe hai câu thơ mà ông tình cờ sưu tầm được khi lang thang bên những phận người nhỏ bé:

“Còn thời cưỡi ngựa bắn cung,

Hết thời cúi xuống lượm (dây) thun… bắn ruồi.”

       Âu cũng là lẽ thường tình vậy.

      Oprah Winfrey có nói: “Nếu bạn đạt đến danh vọng mà vẫn chưa hiểu được mình là ai, thì chính danh vọng sẽ xác định bạn là ai”. Như vậy, danh vọng là thứ chỉ nên có khi ta hiểu mình và điều khiển được nó. Điều khiển được nó nghĩa là cầm lên được, đặt xuống cũng được. Bởi danh tiếng có lừng lẫy ra sao, địa vị có cao sang đến thế nào, thì cũng sẽ có lúc ta phải rời yên xuống ngựa. Chỉ có người ngốc nghếch mới tin rằng mình có thể giương cung được mãi.

      Hosokawa Morihiro từng là Thủ tướng Nhật Bản cách đây vài nhiệm kỳ, nhưng đến năm 60 tuổi, ông rời chính trường và về sống ở một thung lũng thuộc tỉnh Kanagawa. Tại đó, ông trồng rau và học làm gốm. Hosokawa nói một trong những điều ông thích ở nghề gốm là nó khiến ông chỉ tập trung vào cái mình đang thực hiện và “một khi tôi đã quyết chuyện gì thì tôi theo đuổi cho tới cùng”. Ông học làm gốm cơ bản và chỉ làm những tách trà nhỏ theo kiểu xưa, nhưng ông làm rất chuyên tâm và cuối cùng đã tổ chức triển lãm những tác phẩm của mình như một nghệ sĩ thực thụ.

      Nghệ nhân gốm Morihiro đã khiến tôi nhận ra rằng xã hội này tốt đẹp hơn không phải bởi tất cả đều trở nên danh tiếng và giàu có, mà bởi mỗi người chúng ta (dù nổi tiếng hay vô danh) đều làm công việc của mình một cách chuyên tâm và tự hào. Hosokawa đã là một chính trị gia tận tâm khi ở trên đỉnh cao danh vọng, và khi là một thợ gốm học việc, ông vẫn tận tâm như vậy.

      Rốt cuộc thì đó mới chính là điều đáng để chúng ta theo đuổi được chuyên tâm với công việc mà mình yêu thích. Đó là bí quyết của thành công. Và đó cũng là bí quyết của hạnh phúc. Phải vậy không?

(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân)

Câu 1. Xác định kiểu loại của văn bản.

Câu 2. Chỉ ra minh chứng trong văn bản thể hiện cái nhìn sai lệch, phân biệt, gắn mác cho những ước mơ, nghề nghiệp trong cuộc sống. 

Câu 3. Chi tiết về Hosokawa Morihiro có ý nghĩa như thế nào trong văn bản?

Câu 4. Nhận xét về cách dẫn dắt và lập luận của tác giả trong văn bản.

Câu 5. Em rút ra được những thông điệp nào từ văn bản? 

8
13 tháng 11 2025

Câu 1.

Kiểu loại của văn bản:
→ Văn bản “Còn thời cưỡi ngựa bắn cung” thuộc kiểu văn bản nghị luận (nghị luận xã hội), bàn về thái độ đúng đắn đối với nghề nghiệp, danh tiếng và hạnh phúc trong cuộc sống.


Câu 2.

Minh chứng thể hiện cái nhìn sai lệch, phân biệt, gắn mác cho ước mơ – nghề nghiệp:

“Phải trở thành nhà thiết kế thời trang nổi tiếng chứ. Làm thợ may chán chết!”
“Giờ thì nói gì cũng được, chứ mai mốt lớn mà đòi làm thợ may là không được đâu nghe con.”

→ Những lời nói này cho thấy định kiến xã hội: coi thường nghề bình thường (như thợ may), chỉ đề cao nghề danh giá, nổi tiếng.


Câu 3.

Ý nghĩa của chi tiết về Hosokawa Morihiro:
Câu chuyện về Hosokawa Morihiro – người từng là Thủ tướng Nhật Bản rồi trở thành nghệ nhân gốm chuyên tâm và hạnh phúc – thể hiện thông điệp rằng:
→ Dù ở vị trí nào, làm nghề gì, nếu con người chuyên tâm, yêu nghề và sống đúng với mình, thì đều đáng trân trọng.
→ Đồng thời, chi tiết này minh chứng cho luận điểm của tác giả: hạnh phúc không đến từ danh vọng mà đến từ sự tận tâm với công việc mình yêu thích.


Câu 4.

Nhận xét về cách dẫn dắt và lập luận của tác giả:

  • Cách dẫn dắt tự nhiên, gần gũi: Bắt đầu từ một câu chuyện đời thường (ước mơ làm thợ may của cô bé) rồi mở rộng dần đến vấn đề xã hội.
  • Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Tác giả sử dụng nhiều dẫn chứng thực tế, tiêu biểu (người bạn làm nông dân, Hosokawa Morihiro, Oprah Winfrey...) để minh họa cho quan điểm.
  • Giọng văn nhẹ nhàng, triết lý, giàu cảm xúc giúp người đọc suy ngẫm sâu về giá trị của lao động và hạnh phúc thật sự.

Câu 5.

Những thông điệp rút ra từ văn bản:

  • Không có ước mơ hay nghề nghiệp nào là tầm thường, chỉ có cách ta làm việc mới quyết định giá trị của nó.
  • Danh tiếng không phải mục tiêu cao nhất; điều quan trọng là được làm công việc mình yêu thích với sự chuyên tâm và tự hào.
  • Mọi người đều có vai trò riêng trong xã hội, hãy trân trọng, không phân biệt nghề nghiệp.
  • Hạnh phúc và thành công thật sự đến từ sự tận tâm và bình thản trong lao động.
13 tháng 11 2025

Câu 1. Xác định kiểu loại của văn bản.

Văn bản "Còn thời cưỡi ngựa bắn cung" thuộc kiểu loại văn bản nghị luận, bàn về quan niệm sống, về giá trị của ước mơ, nghề nghiệp và danh vọng.

13 tháng 11 2025

Câu 1.

Qua đoạn trích, nhân vật Vũ Như Tô hiện lên là một nghệ sĩ thiên tài mang bi kịch sâu sắc. Trước hết, ông là người có khí phách phi thường. Dù thân mang gông xiềng, đối diện "uy quyền" tuyệt đối của vua Lê Tương Dực, ông vẫn không hề sợ hãi ("tiện nhân không sợ chết"), dám đối đáp sòng phẳng, thậm chí chỉ trích cả nhà vua ("Hoàng thượng xử đãi như thế mà không biết ngượng sao?"). Song song đó là sự tự tin tột độ, kiêu hãnh về tài năng mà ông có được sau 20 năm khổ luyện: "phi Vũ Như Tô này, không ai làm nổi", "phần hồn thì chỉ ở lòng tiện nhân". Tuy nhiên, Vũ Như Tô không chỉ kiêu ngạo, ông còn có lý tưởng cao đẹp khi mượn cơ hội này để đòi vua phải "trọng đãi công ngang sĩ", "xin cho lũ hậu tiến", nâng cao vị thế người thợ. Bi kịch của ông cũng nảy sinh từ đây: vì quá khát khao sáng tạo một công trình vĩ đại "cùng với vũ trụ trường tồn" ("vì tiện nhân thì nhiều"), ông đã chấp nhận "cúc cung tận tụy" cho bạo chúa, thậm chí đòi quyền "chém bêu đầu". Đây chính là mâu thuẫn bi kịch giữa người nghệ sĩ tài hoa, có lý tưởng và một con người kiêu ngạo, xa rời thực tế, đặt nghệ thuật lên trên cả sinh mạng con người.

13 tháng 11 2025

Trong guồng quay hối hả của xã hội hiện đại, khi tri thức nhân loại được cập nhật mỗi ngày và sự cạnh tranh ngày một gay gắt, con người không thể giữ mãi một vị trí nếu không tự mình vận động. Giữa hàng tỷ người trên thế giới, để không bị bỏ lại phía sau, để tạo nên dấu ấn riêng và có một cuộc sống ý nghĩa, việc không ngừng "nâng cao giá trị bản thân" trở thành một hành trình tất yếu và vô cùng quan trọng.


Vậy, "giá trị bản thân" là gì? Đó không đơn thuần là địa vị xã hội hay sự giàu có về vật chất. Giá trị bản thân là tổ hợp của nhiều yếu tố: là tri thức, kỹ năng, là phẩm chất đạo đức, là sức khỏe thể chất và tinh thần, và là khả năng cống hiến những điều tốt đẹp cho cộng đồng. "Nâng cao giá trị bản thân" chính là quá trình rèn luyện, học hỏi không ngừng nghỉ để làm giàu thêm những yếu tố đó, để phiên bản của chúng ta ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua.


Ý nghĩa của việc này trước hết là đối với chính mỗi cá nhân. Khi ta đầu tư vào tri thức, ta có được "vũ khí" sắc bén nhất để bước vào đời. Khi ta rèn luyện kỹ năng, ta có trong tay công cụ để biến ý tưởng thành hiện thực, giải quyết các vấn đề một cách hiệu quả. Một người có giá trị cao, có chuyên môn giỏi, có kỹ năng giao tiếp tốt và thái độ cầu thị, sẽ luôn là người mà mọi tổ chức, mọi tập thể mong muốn có được. Điều này mở ra cho chúng ta vô vàn cơ hội trong công việc và cuộc sống. Quan trọng hơn, quá trình tự nâng cấp bản thân mang lại cho ta sự tự tin, lòng tự trọng và sự độc lập. Ta không còn phải sống dựa dẫm hay chờ đợi sự ban phát cơ hội từ người khác, mà tự mình tạo ra cơ hội và làm chủ cuộc đời mình.


Không chỉ vậy, việc nâng cao giá trị bản thân còn mang ý nghĩa tích cực đối với xã hội. Một xã hội được tạo nên từ nhiều cá nhân. Khi mỗi cá nhân đều ý thức tự hoàn thiện, họ sẽ tạo nên một cộng đồng vững mạnh, một quốc gia phát triển. Một người bác sĩ không ngừng học hỏi kỹ thuật mới sẽ cứu được nhiều bệnh nhân hơn. Một người giáo viên liên tục đổi mới phương pháp sẽ truyền cảm hứng cho nhiều học trò hơn. Một người công nhân rèn luyện tay nghề sẽ tạo ra những sản phẩm chất lượng hơn. Chính sự nỗ lực của từng "viên gạch" nhỏ bé đã góp phần xây nên "tòa tháp" văn minh chung của nhân loại. Hơn nữa, những người có giá trị cao thường trở thành nguồn cảm hứng, lan tỏa năng lượng tích cực, thúc đẩy những người xung quanh cùng nhau phấn đấu.


Tuy nhiên, cần hiểu rằng nâng cao giá trị bản thân không phải là một cuộc chạy đua so bì, ganh ghét với người khác. Đó là một hành trình tự thân, so sánh với chính mình của ngày hôm qua. Đó cũng không phải là việc chỉ tập trung vào kiếm tiền hay danh vọng, mà bỏ quên việc bồi đắp tâm hồn, lòng nhân ái. Một người có giá trị thực sự là người cân bằng được giữa năng lực chuyên môn và phẩm hạnh đạo đức.


Việc nâng cao giá trị bản thân là một hành trình đầu tư không bao giờ lỗ vốn. Đó là con đường duy nhất để mỗi người khẳng định vị thế của mình, sống một cuộc đời ý nghĩa, tự do và hạnh phúc. Như viên kim cương chỉ trở nên lấp lánh sau hàng ngàn nhát mài giũa, con người cũng chỉ thực sự tỏa sáng khi không ngừng rèn luyện và tự hoàn thiện mình mỗi ngày.

(4 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:Lớp IXLÊ TƯƠNG DỰC (cười gằn) - Vũ Như Tô, mi không sợ chết sao?VŨ NHƯ TÔ - Tâu Hoàng thượng, tiện nhân không sợ chết.LÊ TƯƠNG DỰC - Người ta ai không tham sinh uý tử. Mi nói không sợ chết chẳng hóa ra vọng ngôn sao! Sao trẫm triệu vào kinh, mi lại trốn?VŨ NHƯ TÔ - Tâu Hoàng thượng, tiện nhân trốn đi để tránh cho triều...
Đọc tiếp

(4 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:

Lớp IX

LÊ TƯƠNG DỰC (cười gằn) - Vũ Như Tô, mi không sợ chết sao?

VŨ NHƯ TÔ - Tâu Hoàng thượng, tiện nhân không sợ chết.

LÊ TƯƠNG DỰC - Người ta ai không tham sinh uý tử. Mi nói không sợ chết chẳng hóa ra vọng ngôn sao! Sao trẫm triệu vào kinh, mi lại trốn?

VŨ NHƯ TÔ - Tâu Hoàng thượng, tiện nhân trốn đi để tránh cho triều đình một tội ác.

LÊ TƯƠNG DỰC - Trẫm sai cắt lưỡi mi đi bây giờ!

VŨ NHƯ TÔ - Lời thẳng thì hay trái tai. Xin Hoàng thượng cho phép tiện nhân được nói. Tiện nhân có bị cực hình cũng không oán hận.

LÊ TƯƠNG DỰC - Trẫm đã khoan thứ cho mi nhiều lắm rồi.

VŨ NHƯ TÔ - Tâu Hoàng thượng, tiện nhân có tội gì mà Hoàng thượng phải khoan thứ? Tiện nhân không trộm cướp, không tham nhũng, không giết người, tiện nhân chỉ biết phụng dưỡng mẹ già, nuôi vợ, nuôi con. Đang yên ổn, bỗng dưng tiện nhân bị bắt, bị đóng gông tra xiềng rồi bị giải đi, ăn không được ăn, uống không được uống, nghỉ ở đâu cũng bị đem giam vào lao như những quân trọng phạm. Hỏi tiện nhân có tội gì?

LÊ TƯƠNG DỰC - Vua cần đến thì thần dân phải xả thân làm việc kỳ đến chết thì thôi.

VŨ NHƯ TÔ - Nhưng xử đãi thế thì ai muốn trau dồi nghề nghiệp? Kính sĩ mới đắc sĩ...

LÊ TƯƠNG DỰC - Kính sĩ đắc sĩ, mi là sĩ đấy ư: Mi dám tự phụ là sĩ thảo nào mi không sợ chết.

VŨ NHƯ TÔ - Sĩ mà không có chân tài thì tiện nhân không bàn. Anh em tiện nhân còn có những nguyện vọng sâu xa hơn đối với nước. Hoàng thượng quá nhầm về chữ sĩ. Một ông quan trị dân, với một người thợ giỏi, xây những lâu đài tráng quan, điểm xuyết cho đất nước, tiện nhân chưa biết người nào mới đáng gọi là sĩ.

LÊ TƯƠNG DỰC - Trẫm rộng lượng nên mi mới được ăn nói rông càn. Chẳng qua là trẫm mến tài, người khác thì đã mất đầu.

VŨ NHƯ TÔ - Thân này tiện nhân đã cầm chắc là không được toàn. Nhưng trước khi chết tiện nhân cũng cố hết sức biện bạch mong Hoàng thượng đừng coi rẻ anh em tiện nhân, ngõ hầu con em theo gót sau này được mở mày mở mặt. Những ân huệ ấy tiện nhân không xin cho mình - tiện nhân xin chịu chết mà xin cho lũ hậu tiến. Được biệt đãi, có địa vị thì những kẻ tài hoa mới xuất hiện, tranh nhau tô điểm nước non.

LÊ TƯƠNG DỰC - Đó là công việc của trẫm và các đại thần. Mi là một tên thợ không biết gì. Hãy nghe trẫm hỏi chuyện Cửu Trùng Đài. Một năm nay không xây được, trẫm lấy làm phiền lắm. Đài phải có trăm nóc, cao mười trượng, dài năm trăm trượng, mi có đủ tài xây được không?

VŨ NHƯ TÔ - Tiện nhân không thấy cái khó ở đâu cả. Tiện nhân tự xét, thực thừa sức xây Cửu Trùng Đài.

LÊ TƯƠNG DỰC - Mi định xây ra làm sao?

VŨ NHƯ TÔ - Điều tiện nhân xin lúc nãy, Hoàng thượng hãy chuẩn y cho đã.

LÊ TƯƠNG DỰC - Mi định ép ta sao? Đầu mi chỉ một lệnh truyền là không còn trên cổ.

VŨ NHƯ TÔ - Tiện nhân đã coi rẻ đầu này. Nó rơi lúc nào là xong một kiếp. Tiện nhân nhắc đi nhắc lại nhiều lần như thế, Hoàng thượng đã quên rồi sao? Chỉ vì tiền đồ nước ta mà tiện nhân xin Hoàng thượng trọng đãi thợ. Hoàng thượng không được khinh rẻ họ, không được ức hiếp họ (mắt sáng lên, nét mặt quả quyết). Được thế thì tiện nhân mới chịu làm, mà xin Hoàng thượng biết cho, đài Cửu Trùng, phi Vũ Như Tô này, không ai làm nổi.

LÊ TƯƠNG DỰC (lòng tự tin của Vũ làm cho vua kinh ngạc) - Sợ mi chỉ là một kẻ đại ngôn.

VŨ NHƯ TÔ - Tiện nhân dám nói thế, không phải là đại ngôn, nhưng vì tiện nhân tự biết tiện nhân. Trong hai mươi năm trời, tiện nhân khổ công trau nghề, nào hỏi, nào tập, nào khảo cứu, học cả văn chương toán pháp, địa lý, thiên văn, nghe tiếng ai giỏi là tìm đến thụ giáo, các đền đài dinh thự trong nước dù xa dù gần đều cố đi xem, cả những danh lam thắng tích ở Trung Quốc, ở Chiêm Thành, ở Tây Trúc cũng không quản đường trường, lần đến khảo sát, cũng vì thế mà ngày nay hơn bốn mươi tuổi đầu, tiện nhân mới có ít nhiều sở đắc, nói ra thì Hoàng thượng nửa tin, nửa ngờ. Trong suốt một năm đi trốn, tuy bị truy nã, khổ nhục trăm đường, tiện nhân cũng đã vẽ phác bản đồ Cửu Trùng Đài, tính toán đâu đấy và đã ghi hết cả trong một cuốn sổ.

LÊ TƯƠNG DỰC (mừng rỡ) - Đâu, cho trẫm xem.

VŨ NHƯ TÔ - Trong túi áo tiện nhân đây. Nhưng xin Hoàng thượng...

LÊ TƯƠNG DỰC - Đưa trẫm xem đã.

VŨ NHƯ TÔ - Xin Hoàng thượng trả lời tiện nhân đã.

LÊ TƯƠNG DỰC - Mi tưởng ta không lấy được của mi sao? (Đến lần túi Vũ Như Tô rút ra một bản đồ to và một quyển sổ dày.).

VŨ NHƯ TÔ (khinh bỉ) - Không ngờ Hoàng thượng!...

LÊ TƯƠNG DỰC (đặt bản đồ lên long kỷ, mặt mỗi lúc một tươi, một lúc lâu) - Thực vừa ý trẫm. Nhiều chỗ trẫm không nghĩ tới! Cửu Trùng Đài! Trẫm có ý xây đài trên bờ Tây hồ. Đây là miếu công thần, đây là lầu vọng nguyệt. Đây là san hô sảnh, đây là điện vàng, điện ngọc, đây là đại uyển, tiểu uyển, đây là trà điện, nhạc điện... đứng trên đài cao ngất này bao quát được Long thành. (đếm) Phải, đúng 100 nóc, hiển nhiên là hình trăm rồng tranh ngọc. Tráng quan lắm, ý trẫm lại muốn khơi một dòng nước từ chính điện thông ra hồ Tây, hai bên bờ trồng kỳ hoa dị thảo, để ngày ngày trẫm cùng cung nữ bơi thuyền hoa ra hồ ngoạn thưởng, mi nghĩ sao?

VŨ NHƯ TÔ - Được!

LÊ TƯƠNG DỰC - Vậy thì mi thêm vào.

VŨ NHƯ TÔ - Không thêm bớt gì cả. Đài Cửu Trùng không xây cho...

LÊ TƯƠNG DỰC - À mi giỏi thực! Lần này trẫm không tha mi nữa, trẫm cũng không cần mi nữa, (xem quyển sổ) đủ rồi. Đủ rồi, trẫm gọi thợ khác cứ theo đây mà xây, sửa chút ít là vừa ý trẫm. Còn mi, mi chờ quân đao phủ dẫn đi.

VŨ NHƯ TÔ - Đó là quyền Hoàng thượng. Nhưng... xây Đài Cửu Trùng không dễ thế đâu. Nếu chỉ xem sách mà làm được thì chán nhà nho đã thành Khổng Tử, chán vị tướng đã thành Tôn, Ngô, chán thi nhân đã thành Lý, Đỗ. Cần phải có mắt, có tai, có tâm huyết, có tay mình vào đó. Hoàng thượng cứ giữ lấy bản đồ, cầm lấy quyển sổ, đi tìm thợ giỏi, tiện nhân không dám nói sao, nhưng tiện nhân tin rằng không một kẻ nào làm nổi. Bản đồ kia chỉ là phần xác, nhưng phần hồn thì chỉ ở lòng tiện nhân, mà phần hồn mới là phần chính.

LÊ TƯƠNG DỰC (dịu giọng nhìn bản đồ say sưa) - Mi định không giúp trẫm sao?

VŨ NHƯ TÔ - Tiện nhân dám đâu tiếc sức? Cũng mong giúp Hoàng thượng xây cho nước ta một tòa lâu đài nguy nga, cùng với vũ trụ trường tồn. Chỉ xin Hoàng thượng hai điều: thứ nhất, đài phải xây theo đúng kiểu bản đồ này, không thay đổi một ly nào. Thứ hai: Hoàng thượng và triều đình phải trọng đãi công ngang sĩ. Sách Trung Dung có dạy “Lai bách công giã”. Hoàng thượng chắc còn nhớ đấy. Nước phú dân cường là nhờ ở đó. Hai điều đó không được, tiện nhân đành phí thân này.

LÊ TƯƠNG DỰC (trầm ngâm) - Sao mi cứ băn khoăn?...

VŨ NHƯ TÔ - Không băn khoăn sao được? Khi anh em tiện nhân, chỉ vì có chút tài năng, mà phải cực nhục như quân có tội, thì kẻ này không thể nào ăn ngon ngủ yên được. Chính tiện nhân đây, cổ đeo gông, tay mang xiềng xích, nhục quá trâu ngựa, Hoàng thượng xử đãi như thế mà không biết ngượng sao?

LÊ TƯƠNG DỰC - Được, hai điều mi xin, trẫm cho cả. Trẫm chịu mi vậy. Nhưng mi phải đem hết sức ra xây Cửu Trùng Đài cho trẫm.

VŨ NHƯ TÔ - Được, Hoàng thượng cho hai điều ấy, tiện nhân dám đâu không hết sức. Huống chi xây Cửu Trùng Đài, vì Hoàng thượng thì ít, mà vì tiện nhân thì nhiều. Đã làm xin cúc cung tận tụy. Hoàng thượng tuyển cho năm vạn thợ và phải giao cho tiện nhân toàn quyền làm việc, kẻ nào trái lệnh chém bêu đầu. Có thế thì đài mới xong được.

LÊ TƯƠNG DỰC - Bao giờ xong?

VŨ NHƯ TÔ - Độ năm năm. Hoàng thượng liệu có thể theo cho đến buổi hoàn thành không?

LÊ TƯƠNG DỰC - Sao lại không? Ngay bây giờ, trẫm sai ban hành đạo chiếu. Và ngày mai bắt đầu làm việc.

VŨ NHƯ TÔ - Xin phụng mệnh. Nhưng gông và xiềng xích này Hoàng thượng còn bắt tiện nhân đeo đến bao giờ?

LÊ TƯƠNG DỰC (ngần ngại) - Tháo cho mi, nhưng mi đừng phụ lòng trẫm.

VŨ NHƯ TÔ (nói to) - Hoàng thượng coi tiện nhân là người thế nào? Đại trượng phu một nhời đã hứa, dẫu nhảy vào đống lửa cũng không từ.

(Trích Vũ Như Tô, Nguyễn Huy Tưởng)

Chú thích: Vũ Như Tô là vở bi kịch lịch sử năm hồi viết về một sự kiện xảy ra ở Thăng Long khoảng năm 1516 - 1517, dưới triều Lê Tương Dực. Tác phẩm kể về Vũ Như Tô, một kiến trúc sư thiên tài, bị hôn quân Lê Tương Dực bắt xây dựng Cửu Trùng Đài để làm nơi hưởng lạc, vui chơi với các cung nữ. Vốn là một nghệ sĩ chân chính, gắn bó với nhân dân, Vũ Như Tô nhất quyết không chịu xây Cửu Trùng Đài, bất chấp Lê Tương Dực dọa giết. Đan Thiềm, một cung nữ đã thuyết phục Vũ Như Tô chấp nhận yêu cầu của vua, lợi dụng quyền thế và tiền bạc của hắn để trổ hết tài năng của bản thân mà xây cho đất nước một công trình vĩ đại. Thế nhưng, công cuộc xây dựng gần đến khi hoàn thiện, mâu thuẫn giữa các tập đoàn thống trị tăng cao. Trịnh Duy Sản đã dấy binh nổi loạn, lôi kéo thợ làm phản, giết chết Lê Tương Dực, Vũ Như Tô và Đan Thiềm. Cửu Trùng Đài cũng bị chính những người thợ nổi loạn đập phá, thiêu hủy. 

Câu 1. Sự việc trong văn bản là gì?

Câu 2. Vũ Như Tô yêu cầu vua Lê Tương Dực điều gì cho những người tài?

Câu 3. Liệt kê những chỉ dẫn sân khấu trong văn bản và nêu tác dụng của các chỉ dẫn này với người đọc.

Câu 4. Văn bản thể hiện xung đột giữa ai với ai và xung đột về điều gì?

Câu 5. Nhận xét về lời nói của nhân vật Vũ Như Tô trong văn bản trên.

12
13 tháng 11 2025

Câu 1. Sự việc trong văn bản là gì?

👉 Sự việc:
Đoạn trích kể về cuộc đối thoại căng thẳng giữa vua Lê Tương Dực và Vũ Như Tô.
Trong đó, Lê Tương Dực ép Vũ Như Tô xây Cửu Trùng Đài – một công trình xa hoa để vua hưởng lạc. Ban đầu, Vũ Như Tô từ chối, nhưng sau khi đưa ra điều kiện được trọng đãi thợ tài và được toàn quyền thi công, ông chấp thuận thực hiện việc xây đài.

➡️ Đây là sự kiện mở đầu cho bi kịch về mâu thuẫn giữa nghệ thuật – lý tưởng và hiện thực xã hội tàn bạo.


Câu 2. Vũ Như Tô yêu cầu vua Lê Tương Dực điều gì cho những người tài?

👉 Vũ Như Tô yêu cầu vua hai điều:

  1. Đài Cửu Trùng phải được xây đúng theo bản thiết kế của ông, không thay đổi dù chỉ một chi tiết.
  2. Vua và triều đình phải trọng đãi, tôn vinh những người thợ tài giỏi – “trọng đãi công ngang sĩ”, không được ức hiếp, khinh rẻ họ.

➡️ Hai yêu cầu thể hiện tấm lòng trân trọng người lao động có tài, khát vọng nâng cao địa vị và danh dự của người làm nghề thủ công trong xã hội phong kiến.


Câu 3. Liệt kê những chỉ dẫn sân khấu trong văn bản và nêu tác dụng của chúng.

👉 Các chỉ dẫn sân khấu (in trong ngoặc đơn):
Ví dụ:

  • “(cười gằn)”, “(lòng tự tin của Vũ làm cho vua kinh ngạc)”, “(mắt sáng lên, nét mặt quả quyết)”,
  • “(mừng rỡ)”, “(đặt bản đồ lên long kỷ, mặt mỗi lúc một tươi)”,
  • “(dịu giọng nhìn bản đồ say sưa)”, “(trầm ngâm)”, “(ngần ngại)”, “(nói to)”...

👉 Tác dụng:

  • Giúp người đọc và diễn viên hình dung rõ nét hành động, cử chỉ, thái độ, tâm lý nhân vật.
  • Làm cho lời thoại sinh động, chân thực, giúp khắc họa rõ tính cách và mối quan hệ căng thẳng giữa hai nhân vật.

Câu 4. Văn bản thể hiện xung đột giữa ai với ai và xung đột về điều gì?

👉 Xung đột:

  • Giữa Vũ Như Tô (người nghệ sĩ tài hoa, chân chính)
    vua Lê Tương Dực (vị hôn quân xa hoa, tàn bạo).

👉 Xung đột về:

  • Quan niệm và mục đích xây dựng Cửu Trùng Đài:
    • Vũ Như Tô muốn xây một công trình nghệ thuật vĩ đại vì nước vì dân.
    • Còn Lê Tương Dực chỉ muốn xây đài nguy nga để hưởng lạc, thỏa mãn dục vọng cá nhân.

➡️ Đây là xung đột giữa lý tưởng nghệ thuật và hiện thực quyền lực, giữa người nghệ sĩ chân chínhkẻ thống trị tàn ác.


Câu 5. Nhận xét về lời nói của nhân vật Vũ Như Tô trong văn bản.

👉 Nhận xét:

  • Lời nói của Vũ Như Tô thẳng thắn, cương trực, mạnh mẽ và đầy tự tin.
  • Ông thể hiện tư thế hiên ngang, không sợ quyền uy, dám nói lên lẽ phảibảo vệ phẩm giá của người lao động tài hoa.
  • Trong đối thoại, Vũ Như Tô vừa tự hào về tài năng, vừa chân thành với lý tưởng nghệ thuật cao cả — muốn xây dựng cho đất nước một công trình trường tồn với thời gian.

➡️ Qua lời nói, ta thấy Vũ Như Tô là người nghệ sĩ tài năng, có nhân cách lớn, dám sống và chết vì lý tưởng nghệ thuật.

13 tháng 11 2025

Câu 1. Sự việc trong văn bản là gì?

Sự việc trong văn bản là cuộc đối thoại căng thẳng và trực diện giữa kiến trúc sư thiên tài Vũ Như Tô và vua Lê Tương Dực. Dù đang là một tù nhân bị gông xiềng, Vũ Như Tô không những không sợ hãi mà còn thẳng thắn đưa ra các yêu sách, đòi hỏi vua phải tôn trọng người thợ, trọng đãi người tài, coi đó là điều kiện tiên quyết để ông nhận lời xây Cửu Trùng Đài.