(4 điểm) Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh gợi tả âm thanh trong văn bản.
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong dòng thơ: Tôi cựa mình như búp non mở lá.
Câu 4. Nhận xét tâm trạng của nhân vật trữ tình khi nghe âm thanh Tiếng bánh xe trâu lặng lẽ và và tiếng gọi, tiếng cười khúc khích lúc ban mai.
Câu 5. Trình bày một thông điệp ý nghĩa mà anh/chị rút ra từ văn bản và lí giải (khoảng 5 - 7 dòng).
Bài đọc:
BAN MAI
(Nguyễn Quang Thiều)
Bóng tối đêm dần sáng như một con mèo nhung khổng lồ
bước đi uyển chuyển
Cái đuôi mềm của nó chạm vào tôi làm tôi tỉnh giấc
Tôi cựa mình như búp non mở lá
Ý nghĩ mỉm cười trong vắt trước ban mai
Những xôn xao lùa qua hơi ẩm
Vọng về từ cánh đồng rộng lớn mờ sương
Tiếng bánh xe trâu lặng lẽ qua đêm
Chất đầy hương cỏ tươi lăn về nơi hừng sáng
Ơi… ơi…ơi, những con đường thân thuộc
Như những ngón tay người yêu lùa mãi vào chân tóc
Ai gọi đấy, ai đang cười khúc khích
Tôi lách mình qua khe cửa, ơi… ơi…
Người nông dân bế tôi lên và đặt vào thùng xe
Dưới vành nón của người cất lên trầm trầm giọng hát
Như tiếng lúa khô chảy vào trong cót
Như đất ấm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày
Chiếc bánh xe trâu một nửa đã qua đêm
Một nửa thùng cỏ tươi còn trong bóng tối
Và sau tiếng huầy ơ như tiếng người chợt thức
Những ngọn ban mai mơn mởn rướn mình
(Sự mất ngủ của lửa, Nguyễn Quang Thiều, NXB Hội nhà văn, 2015, tr. 13 - 14)
Câu 1: Thể thơ : tự do
C2: Những từ ngữ, hình ảnh gợi tả âm thanh là :
+ Tiếng bánh xe, tiếng lúa khô, tiếng huầy ơ, tiếng người,...
C3:
- Biện pháp tu từ: So sánh " như búp non"
Tác dụng:
+ Nghệ thuật: Tăng sức gợi hình gợi cảm, làm tăng tính nhạc điều làm giàu giá trị diễn đạt.
+ Nội dung: Nhấn mạnh: Buổi ban mai khi sớm thức dậy, một ngày mới bắt đầu những công việc thuận lợi mới... Qua đó tác giả thể hiện sâu sắc về một ngày mới tràn đầy sức sống.
C4: Tâm trạng của nhân vật khi nghe âm thanh là: cười khúc khích vui vẻ trước ngày mới cùng tiếng đồng quê dân dã trước buổi ban mai ....
Câu 1. Thể thơ
Bài thơ viết theo thể thơ tự do, không bị ràng buộc số chữ, số dòng, cách gieo vần.
Câu 2. Từ ngữ, hình ảnh gợi tả âm thanh
→ Các âm thanh quen thuộc của làng quê lúc ban mai.
Câu 3. Biện pháp tu từ
Câu 4. Nhận xét tâm trạng
Khi nghe “tiếng bánh xe trâu lặng lẽ” và “tiếng gọi, tiếng cười khúc khích”, nhân vật trữ tình mang tâm trạng bình yên, xúc động và hân hoan. Những âm thanh đời thường đánh thức kỉ niệm quê nhà, gợi cảm giác ấm áp, gần gũi và tình yêu tha thiết với cuộc sống.
Câu 5. Thông điệp
Văn bản gửi gắm thông điệp về vẻ đẹp của đời sống quê hương. Những âm thanh, hình ảnh rất đỗi bình dị vẫn có khả năng nuôi dưỡng tâm hồn con người. Biết lắng nghe nhịp sống quanh mình, ta sẽ cảm nhận được niềm vui và ý nghĩa tồn tại. Mỗi người cần trân trọng những điều nhỏ bé, gìn giữ tình yêu với quê hương, với lao động và thiên nhiên. Đó chính là cội nguồn làm nên sự bình yên của cuộc đời.