Hãy nhập câu hỏi của bạn vào đây, nếu là tài khoản VIP, bạn sẽ được ưu tiên trả lời.
Tế bào gốc có thể phân chia và biệt hóa thành tất các loại tế bào chuyên biệt trong cơ thể như da, cơ, xương, tế bào máu,…
Chỉ tiêu so sánh | Tế bào gốc phôi | Tế bào gốc trưởng thành |
Nguồn gốc | Có nguồn gốc từ khối tế bào mầm phôi của phôi nang ở giai đoạn tiền làm tổ. | Là những tế bào chưa được biệt hóa trong các mô hoặc cơ quan của cơ thể sau khi sinh ra. |
Khả năng biệt hóa | Có khả năng biệt hóa thành hầu hết các loại mô và cơ quan của cơ thể. | Có thể phân hóa thành một hoặc một vài loại mô và cơ quan của cơ thể. |
Ứng dụng | Ứng dụng điều trị nhiều bệnh ở người bằng cấy ghép tế bào gốc phôi như Parkinson, tiểu đường, các chấn thương cột sống,… | Ứng dụng để điều trị nhiều bệnh ở người bằng cấy ghép tế bào gốc trưởng thành như cấy ghép tủy xương, cấy ghép rìa giác mạc,… |
Tế bào nhân thực được chia thành nhiều xoang tách biệt bởi hệ thống nội màng và các bào quan có màng bao bọc, điều này có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động của enzyme và quá trình chuyển hóa năng lượng trong tế bào:
- Tạo môi trường thích hợp cho sự hoạt động của mỗi enzyme: Mỗi loại enzyme khác nhau cần có một môi trường hoạt động phù hợp để tạo hiệu suất hoạt động cao nhất. Như vậy, việc tế bào nhân thực được chia thành nhiều xoang tách biệt bởi hệ thống nội màng và các bào quan có màng bao bọc sẽ tạo ra các môi trường khác nhau thích nghi cho sự hoạt động của các enzyme khác nhau trong cùng một tế bào mà vẫn không ảnh hưởng đến sự hoạt động của các enzyme khác.
- Bảo vệ cấu trúc và hoạt động bình thường của tế bào: Nhiều loại enzyme xúc tác cho quá trình phân hủy các chất, các tế bào già, các phân tử sinh học không còn chức năng,… Vậy nếu các loại enzyme phân hủy này không được bao bọc cẩn thận trong các xoang và các bào quan có màng thì enzyme này có thể phá hủy cấu trúc và sự hoạt động của cả những tế bào, những phân tử sinh học vẫn còn chức năng.
Ví dụ phản ứng quang hợp:
6CO2 + 12H2O => C6H12O6 + 6O2 + 6H2O
Carbohydrate + Nước => Glucose + Oxygen
- Sự đặc biệt của các loại nguyên tố hóa học cấu tạo nên tế bào là: Sự tương tác đặc biệt của các phân tử hóa học trong tế bào đã làm xuất hiện các đặc tính nổi trội như khả năng sinh trưởng, sinh sản, cảm ứng.
- Nguyên lí của công nghệ tế bào thực vật: Cơ sở khoa học của công nghệ tế bào thực vật là dùng môi trường dinh dưỡng có bổ sung các hormone thực vật thích hợp tạo điều kiện để nuôi cấy các tế bào thực vật tái sinh thành các cây.
- Để cho các tế bào thực vật đã biệt hóa có thể phân chia và phát triển thành một cây hoàn chỉnh thì các nhà khoa học cần nuôi cấy trong điều kiện vô trùng với đầy đủ chất dinh dưỡng cùng các loại hormone thực vật với tỉ lệ thích hợp để nhằm đưa các tế bào biệt hóa về trạng thái chưa phân hóa tạo nên mô phân sinh (mô sẹo).
Ví dụ về biệt hóa:
Tế bào gốc tạo máu trong tủy xương biệt hóa thành hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu với chức năng chuyên biệt khác nhau.
Ví dụ về phản biệt hóa:
Trong quá trình tái tạo mô hoặc nghiên cứu tạo tế bào gốc cảm ứng, tế bào da trưởng thành có thể bị “lập trình lại” trở về trạng thái giống tế bào gốc (như công trình của Shinya Yamanaka về tế bào iPS).
- Tạo máu: Tế bào gốc tạo máu trong tủy xương biệt hóa thành hồng cầu (vận chuyển oxy), bạch cầu (miễn dịch) và tiểu cầu (đông máu).
- Phát triển phôi: Tế bào trung bì biệt hóa thành các loại tế bào tạo cơ, xương, mạch máu.
- Thực vật: Tế bào mô phân sinh biệt hóa thành tế bào mạch dẫn (xylem, phloem) hoặc tế bào biểu bì.
2. Ví dụ về Phản biệt hóa tế bào (Dedifferentiation)1. Biệt hóa tế bào:
Ví dụ: Trong quá trình phát triển của cơ thể người, tế bào gốc trong tủy xương biệt hóa thành hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu để thực hiện các chức năng khác nhau trong máu.
2. Phản biệt hóa tế bào:
Ví dụ: Khi cây bị cắt cành, các tế bào ở vết thương có thể phản biệt hóa thành mô sẹo (mô callus), sau đó chúng có thể biệt hóa thành rễ hoặc chồi mới trong quá trình nhân giống cây trồng.
VD biệt hóa:
Tế bào gốc tạo máu trong tủy xương biệt hóa thành hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu với chức năng chuyên biệt khác nhau.
VD phản biệt hóa:
Trong quá trình tái tạo mô hoặc nghiên cứu tạo tế bào gốc cảm ứng, tế bào da trưởng thành có thể bị “lập trình lại” trở về trạng thái giống tế bào gốc (như công trình của Shinya Yamanaka về tế bào iPS).