Đoạn thơ “Buồn trông…” trong đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích đã thể hiện rất rõ tâm trạng cô đơn, tủi phận và lo sợ của Thúy Kiều qua bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc. Bốn lần điệp ngữ “buồn trông” như những nhịp sóng cảm xúc dâng lên liên tiếp, khiến nỗi buồn của Kiều lan rộng và ngày càng ám ảnh. Trước “cửa bể chiều hôm”, hình ảnh “thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa” gợi không gian mênh mông, vắng lặng, càng làm Kiều thêm lạc lõng. Đến “ngọn nước mới sa” và “hoa trôi man mác”, cảnh vật mờ mịt, trôi dạt như dự báo thân phận Kiều bấp bênh, không biết rồi sẽ về đâu. Màu “nội cỏ rầu rầu” cùng “chân mây mặt đất một màu xanh xanh” mở ra một khoảng buồn dài, đơn điệu, khép kín hi vọng. Cuối cùng, “gió cuốn mặt duềnh” và “ầm ầm tiếng sóng” tạo cảm giác dữ dội, như nỗi bất an và dự cảm về những tai ương sắp ập đến. Nhờ các từ láy gợi hình gợi cảm và nghệ thuật tăng tiến, Nguyễn Du đã khắc họa thành công nỗi đau sâu thẳm của Kiều, khiến cảnh và tình hòa vào nhau đầy xúc động.

• Luận điểm 1: Cảnh thiên nhiên mênh mông, hiu quạnh làm nền cho tâm trạng cô đơn của Kiều.
• • Mở đầu đoạn trích, cảnh lầu Ngưng Bích hiện lên với không gian rộng lớn: "Bốn bề bát ngát xa trông". Sự mênh mông của trời nước càng làm nổi bật sự nhỏ bé, cô độc của con người.
  • Thiên nhiên lúc này không còn là bức tranh xuân tươi đẹp như ở đoạn "Chị em Thúy Kiều", mà mang màu sắc ảm đạm, lạnh lẽo, phản chiếu tâm trạng u hoài của Kiều.
• Luận điểm 2: Nỗi nhớ da diết hướng về Kim Trọng và cha mẹ.
• • Tâm trạng Kiều được bộc lộ qua nỗi nhớ. Nàng nhớ người yêu Kim Trọng, người mà nàng đã thề non hẹn biển. Nỗi nhớ này thể hiện sự thủy chung son sắt của Kiều.
  • Đặc biệt, nàng nhớ cha mẹ già, xót xa khi không thể phụng dưỡng, báo hiếu. Tấm lòng hiếu thảo của Kiều được đề cao hơn cả tình yêu đôi lứa, là một nét đẹp truyền thống của người Việt Nam.
• Luận điểm 3: Nỗi buồn triền miên, lo âu cho tương lai mờ mịt.
• • Tám câu thơ cuối là đỉnh cao của nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, thể hiện nỗi buồn chồng chất, dồn dập của Kiều. Điệp ngữ "Buồn trông" lặp lại sáu lần ở đầu mỗi cặp câu thơ lục bát, tạo nhịp điệu não nề, khắc sâu nỗi buồn không dứt.
  • Mỗi hình ảnh thiên nhiên (cửa bể chiều hôm, cánh buồm, ngọn nước, hoa trôi, nội cỏ, gió cuốn, tiếng sóng) đều gắn với một nỗi buồn, một sự lo âu, dự cảm chẳng lành về tương lai đầy sóng gió.

• Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình: Cảnh vật được miêu tả không chỉ để làm nền mà còn là phương tiện để bộc lộ, khơi gợi tâm trạng nhân vật. Thiên nhiên là tấm gương phản chiếu nỗi lòng Kiều.
• Sử dụng điệp ngữ "Buồn trông": Tạo ấn tượng mạnh mẽ về nỗi buồn triền miên, dai dẳng, nhấn mạnh sự bế tắc trong tâm hồn Kiều.
• Sử dụng hình ảnh ước lệ, tượng trưng: Cánh buồm, hoa trôi, sóng nước... là những hình ảnh quen thuộc trong văn học cổ, mang tính biểu tượng cao về thân phận chìm nổi, vô định của con người.
• Ngôn ngữ giàu sức gợi: Lời thơ trau chuốt, tinh tế, giàu nhạc điệu, thể hiện tài năng bậc thầy của Nguyễn Du trong việc sử dụng ngôn ngữ văn học.