LD
1
PM
Phạm Minh Minh
28 tháng 12 2025
Trong cuộc đời mỗi người, sẽ luôn có một khoảnh khắc nào đó mà sau khi trải qua, chúng ta không còn là phiên bản của ngày hôm qua nữa. Có những trải nghiệm đến như một cơn bão, cuốn phăng đi những niềm tin cũ kỹ, và cũng có những trải nghiệm đến lặng lẽ như một cơn mưa rào, thấm sâu vào tâm hồn và làm nảy mầm những suy nghĩ mới. Với tôi, chuyến đi tình nguyện tại một bản làng xa xôi miền núi phía Bắc năm tôi 20 tuổi chính là bước ngoặt ấy – một hành trình không chỉ dài về địa lý mà còn là cuộc hành trình đi sâu vào tâm khảm để hiểu về giá trị của sự cho đi và nhận lại. Mọi chuyện bắt đầu vào một mùa hè rực lửa. Khi đó, tôi là một sinh viên năm hai đầy nhiệt huyết nhưng cũng đầy những bất ổn của tuổi trẻ. Tôi luôn cảm thấy ngột ngạt trong những tòa nhà cao tầng, những deadline dồn dập và tiếng còi xe không dứt của phố thị. Tôi khao khát một điều gì đó khác biệt, một điều gì đó có thể chứng minh rằng sự tồn tại của mình có ý nghĩa hơn là việc chỉ ngồi trong phòng máy lạnh và lướt điện thoại. Và thế là, tôi đăng ký tham gia chiến dịch "Mùa hè xanh" tại một xã nghèo thuộc tỉnh Hà Giang. Ngày khởi hành, chiếc xe khách cũ kỹ chở chúng tôi rời khỏi Hà Nội vào lúc tờ mờ sáng. Khi những ánh đèn đường cuối cùng của thành phố lùi xa, tôi cảm thấy một nỗi sợ hãi mơ hồ dâng lên. Tôi chưa bao giờ đi xa nhà đến thế, cũng chưa bao giờ sống ở nơi thiếu thốn tiện nghi. Nhưng nỗi sợ ấy nhanh chóng bị thay thế bởi sự kinh ngạc khi chiếc xe bắt đầu uốn lượn trên những cung đường đèo của vùng cao. Qua ô cửa kính, tôi thấy những dãy núi đá tai mèo nhấp nhô dưới làn sương sớm, những thửa ruộng bậc thang xanh mướt trải dài như những nấc thang lên thiên đường. Cảnh tượng ấy hùng vĩ đến mức khiến tôi nghẹt thở, cảm thấy mình nhỏ bé vô cùng trước thiên nhiên đại ngàn. Điểm đến của chúng tôi là bản Lũng, một ngôi làng nằm sâu trong thung lũng, nơi mà điện vẫn là một thứ xa xỉ và nguồn nước sạch phụ thuộc hoàn toàn vào những con suối trên đỉnh núi. Nhiệm vụ của đội tình nguyện trong 15 ngày là sửa sang lại điểm trường bản và tổ chức các lớp học hè cho trẻ em dân tộc Mông. Ngày đầu tiên ở bản, thực tế đã vả vào mặt tôi một gáo nước lạnh. Chúng tôi ngủ trong một căn phòng trống của ủy ban xã, nằm trên những tấm chiếu mỏng trải thẳng xuống sàn xi măng. Không máy lạnh, không quạt máy, chỉ có tiếng côn trùng kêu râm ran và cái lạnh se sắt của vùng cao về đêm. Bữa cơm đầu tiên chỉ có rau rừng luộc và một ít thịt kho mặn chát. Tôi nhìn bát cơm, nhìn những người bạn đồng hành đang ăn ngon lành, rồi nhìn ra bóng tối mịt mùng ngoài kia, lòng trào dâng một nỗi hối hận muộn màng. "Mình đang làm gì ở đây thế này?" – câu hỏi ấy cứ lặp đi lặp lại trong đầu tôi suốt đêm đó. Nhưng mọi suy nghĩ tiêu cực đã tan biến vào sáng hôm sau, khi tôi lần đầu tiên nhìn thấy những đứa trẻ bản Lũng. Chúng xuất hiện từ sớm, đứng lấp ló sau những gốc cây đào, cây mận. Những đôi mắt to tròn, đen láy, nhìn chúng tôi với vẻ vừa tò mò vừa e sợ. Quần áo của chúng đã sờn cũ, nhiều đứa đi chân đất, đôi bàn chân nứt nẻ vì sương gió nhưng nụ cười của chúng thì rạng rỡ đến lạ kỳ. Tôi được phân công dạy lớp Tiếng Việt cho các em nhỏ từ 6 đến 10 tuổi. Buổi học đầu tiên thật khó khăn. Rào cản ngôn ngữ khiến mọi lời giải thích của tôi trở nên vô nghĩa. Tôi đứng trên bục giảng, mồ hôi nhễ nhại, cố gắng phát âm thật chậm nhưng dưới lớp là những cái lắc đầu ngây ngô. Cho đến khi, tôi quyết định bỏ quyển giáo án sang một bên, cầm viên phấn vẽ một bông hoa lên bảng. Tôi chỉ vào hình vẽ và nói: "Hoa". Một cậu bé ngồi bàn đầu, tên là Sình, nhìn tôi rồi thốt lên: "Hoa!". Cả lớp cười ồ lên và đồng thanh nhắc lại. Giây phút ấy, tôi nhận ra rằng sự kết nối chân thành nhất không nằm ở ngôn từ cao siêu, mà nằm ở sự thấu hiểu và nhẫn nại. Những ngày sau đó, cuộc sống của tôi xoay quanh những buổi lên lớp và những buổi chiều đi dọn dẹp điểm trường. Chúng tôi cùng nhau quét vôi lại những bức tường loang lổ, sơn lại những bộ bàn ghế gỗ đã cũ kỹ. Công việc nặng nhọc khiến đôi bàn tay tôi phồng rộp, lưng đau mỏi, nhưng bù lại, tôi cảm thấy một niềm vui tự tại chưa từng có. Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong chuyến đi ấy là vào một chiều mưa tầm tã. Cơn mưa rừng đến nhanh và dữ dội, nước từ trên đỉnh núi đổ về làm con suối cắt ngang đường vào bản dâng cao, chảy xiết. Tôi và một người bạn đang trên đường đi vận động các hộ dân cho con em đến trường thì bị kẹt lại bên kia suối. Giữa lúc chúng tôi đang loay hoay không biết làm sao, thì từ phía bên kia, ông nội của Sình – một cụ già người Mông với làn da sạm nắng – đã lội qua dòng nước dữ, đưa cho chúng tôi hai chiếc gậy gỗ vững chãi để dò đường. Ông không nói được nhiều tiếng Kinh, chỉ nắm chặt tay chúng tôi, dìu qua từng hòn đá trơn trượt. Tối hôm đó, vì mưa không ngớt, chúng tôi được ông mời về nhà trú tạm. Căn nhà gỗ nhỏ bé, khói bếp từ đống lửa giữa nhà làm mắt tôi cay xè. Gia đình ông chỉ có một bát ngô bung và ít măng rừng cho bữa tối, nhưng ông nhất quyết nhường cho chúng tôi phần ngon nhất. Ngồi bên bếp lửa hồng, nghe ông kể bằng vốn tiếng Kinh ít ỏi về cuộc sống khắc nghiệt nơi đây, về ước mơ được nhìn thấy con cháu mình biết chữ để không phải khổ như đời ông bà, tôi cảm thấy nghẹn ngào. Tôi nhận ra mình đã quá may mắn khi sinh ra ở thành phố, có đầy đủ mọi điều kiện, vậy mà đôi khi tôi vẫn than vãn về những khó khăn nhỏ nhặt. Những người dân ở đây, dù nghèo khó về vật chất, nhưng tâm hồn họ rộng mở và giàu có biết bao. Trải nghiệm ấy đã làm thay đổi hoàn toàn thái độ của tôi đối với công việc mình đang làm. Tôi không còn coi đây là một cuộc "đi chơi" hay "làm đẹp hồ sơ" nữa. Tôi dạy các em bằng tất cả trái tim mình. Những buổi tối, dưới ánh đèn dầu leo lắt, tôi cùng các bạn chuẩn bị giáo án, cắt dán những món đồ chơi nhỏ từ giấy màu để làm quà thưởng cho các em. Chúng tôi cùng nhau học hát những bài hát thiếu nhi, cùng nhau đá bóng trên bãi đất trống bụi mù. Thời gian 15 ngày trôi qua nhanh như một giấc chiêm bao. Ngày chúng tôi chia tay bản Lũng để trở về, trời xanh trong veo. Cả bản kéo ra tiễn chân đội tình nguyện. Những bà mẹ người Mông dúi vào tay chúng tôi những gói xôi ngũ sắc, những bắp ngô nướng thơm lừng. Các em nhỏ thì chạy theo xe một đoạn dài, vừa chạy vừa vẫy tay gọi tên từng người trong đội. Sình chạy đến sát cửa sổ xe, đưa cho tôi một chiếc vòng tay tết bằng chỉ ngũ sắc – một biểu tượng của sự bình an. Cậu bé không nói gì, chỉ nhìn tôi với đôi mắt rưng rưng. Lúc đó, tôi đã không kìm được nước mắt. Trở về với thành phố chật chội, tôi mất một thời gian dài để làm quen lại với nhịp sống hối hả. Nhưng có điều gì đó trong tôi đã vĩnh viễn thay đổi. Tôi bắt đầu học cách trân trọng những điều nhỏ bé: một bữa cơm gia đình ấm áp, một ly nước mát, hay đơn giản là ánh nắng ban mai. Tôi không còn dễ dàng than vãn về những áp lực học hành, bởi tôi biết ngoài kia có những đứa trẻ phải đi bộ hàng cây số đường rừng để được đi học. Trải nghiệm ở bản Lũng đã dạy cho tôi bài học quý giá nhất về sự trưởng thành: Trưởng thành không phải là khi bạn làm được những điều vĩ đại, mà là khi bạn biết mở lòng để thấu cảm với những nỗi đau, những khó khăn của người khác và sẵn sàng sẻ chia. Sự cho đi không làm ta nghèo đi, mà trái lại, nó làm cho tâm hồn ta trở nên phong phú và vững vàng hơn giữa dòng đời bão tố. Giờ đây, mỗi khi gặp khó khăn hay bế tắc trong cuộc sống, tôi lại nhìn vào chiếc vòng tay tết bằng chỉ ngũ sắc của Sình. Nó nhắc nhở tôi về những nụ cười trong trẻo trên vùng cao, về hơi ấm của bếp lửa nhà sàn và về một mùa hè rực rỡ nhất trong tuổi trẻ của mình. Chuyến đi ấy không chỉ là một kỷ niệm, nó là một phần máu thịt, là kim chỉ nam giúp tôi sống một cuộc đời ý nghĩa và trọn vẹn hơn. Tôi biết rằng, dù đi đâu về đâu, một phần tâm hồn tôi sẽ mãi mãi gửi lại nơi bản làng xa xôi ấy – nơi tôi đã tìm thấy chính mình giữa đại ngàn xanh thẳm. Cuộc đời là những chuyến đi, và có những chuyến đi không bao giờ kết thúc. Nó vẫn tiếp diễn trong tâm trí, trong hành động và trong cách chúng ta đối xử với thế giới này. Cảm ơn bản Lũng, cảm ơn những con người vùng cao chân chất đã cho tôi một trải nghiệm để đời, để tôi hiểu rằng: Hạnh phúc đích thực chỉ đến khi ta biết sống vì người khác.
Đúng(0)