- Phép lai giữa ruồi đực F1 với ruồi cái thân đen, cánh cụt là phép lai phân tích vì đây là phép lai giữa cá thể mang kiểu hình trội với cá thể mang kiểu hình lặn.

- Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm xác định kiểu gen của ruồi đực F1.

- Dựa vào tỉ lệ kiểu hình 1:1. Moocgan lại cho rằng các gen qui định màu sắc thân và dạng cánh cùng nằm trên một NST (liên kết gen) vì ruồi cái thân đen, cánh cụt chỉ cho một loại giao tử còn ruồi đực F1 cho 2 loại giao tử, do đó các gen qui định màu sắc thân và hình dạng cánh phải cùng nằm trên một NST.

- Hiện tượng di truyền liên kết là hiện tượng một nhóm tính trạng được di truyền cùng nhau, qui định bởi các gen trên một NST cùng phân li trong quá trình phân bào.

C

C

P: xám, dài x đen, cụt

F1: xám, dài

=> xám, dài trội hoàn toàn so với đen, cụt

qui ước: A: xám; a : đen

             B : dài; b : cụt

P: AB/AB (xám, dài) x ab/ab ( đen, cụt)

G   AB                           ab

F1: AB/ab (100% xám, dài)

- nếu cho F1 lai với nhau: 

F1: AB/ab (xám, dài) x AB/ab (xám, dài)

G   AB, ab                     AB, ab

F2: 1AB/AB : 2AB/ab :1ab/ab

KH: 3 xám, dài : 1 đen, cụt

- Nếu cho F1 lai phân tích

F1: AB/ab (xám, dài) x ab/ab (đen, cụt)

G  AB, ab                     ab

F_a: 1AB/ab : 1ab/ab

KH: 1 xám, dài : 1 đen, cụt

Phép lai 1: ♂ xám, thẳng x ♀ xám, cong → 150 đen, thẳng : 149 đen, cong : 437 xám, thẳng : 445 xám, cong

xám : đen = (437 + 445) : (150 +149) \(\approx\) 3 : 1 → P: Aa x Aa

thẳng : cong = (150 + 437) : (149 + 445) \(\approx\)  1 : 1  → P: Bb x bb

Xét sự di truyền cả 2 tính trạng: (3 xám : 1 đen)(1 thẳng : 1 cong) = 3 xám thẳng : 3 xám cong : 1 đen thẳng : 1 đen cong = Tỉ lệ bài ra. → Hai cặp gen phân li độc lập.

Phép lai 1: ♂ xám, thẳng AaBb x ♀ xám, cong Aabb

F1: (AA:2Aa:1aa)(Bb:bb) = 3A-B-:3A-bb:1aaB-:1aabb = 3 xám thẳng : 3 xám cong : 1 đen thẳng : 1 đen cong

Phép lai 2: ♂ xám, thẳng x ♀ xám, thẳng →  340 xám, thẳng : 120 xám cong

xám x xám → 100% xám → P: Aa x AA.

thẳng x thẳng → 3 thẳng : 1 cong → P: Bb x Bb

Phép lai 2: ♂ xám, thẳng AaBb x ♀ xám, thẳng AABb

F1: (AA:Aa)(BB:2Bb:bb) = 3A-B- : 1A-bb = 3 xám, thẳng : 1 xám cong

TH2:thẳng : cong

-       Hiện tượng con lai F1 khỏe hơn, sinh trưởng phát triển mạnh, chống chịu tốt các tính trạng hình thái và năng suất cao hơn trung bình giữa hai bố mẹ hoặc vượt trội hơn cả hai dạng bô mẹ được gọi là ưu thế lai.

-       Người ta khóng dùng con lai F, làm giống vì nếu làm giống thì ở đời sau, qua pháu li, sẽ xuất hiện các kiểu gen dồng hợp về các gen lận có hại, ưu thế lai giảm.

-       Muốn duy tri ưu thế lai phải dùng biện pháp nhân giống vô tính (băng giảm, chiết, ghép,...)

Ưu thế lai là hiện tượng con lai F. có sức sống cao hơn, sinh trưởng
nhanh, phát triển mạnh. chống chịu tốt, các tính trạng hình thái và năng suất cao hơn
trung bình giữa hai bố mẹ hoặc vượt trội cả hai bố mẹ.

Cơ sở di truyền của hiện tượng trên được giải thích như sau : Về phương điện di
truyền, các tính trạng số lượng do nhiều gen trội quy định. Khi lai giữa hai dòng
thuần có kiểu gen khác nhau. đặc biệt có các gen lặn biểu hiện một số đặc điểm xấu,
con lai Fl chỉ có các gen trội có lợi mới được biểu hiện, gen trội át gen lặn. đặc tính
xấu không được biểu hiện. vì vậy con lai F, có nhiều đặc điểm tốt như mong muốn.

Ví dụ : lui một dòng thuẫn mang hai gen trội lai với dòng thuần mang ! gen trội
sẽ được con lai Fl mang 3 gen trội.

Sơ đồ : P: AAbbCC >< aaBBcc -› F. : AaBch
Trong các thể hệ sau. qua phân li ti lệ gen dị hợp giảm, gen đồng hợp tăng, trong
đó có gen đồng hợp lặn là gen tật bệnh. nếu cứ tiếp tục lai như vậy sức sống con lai
cứ giảm dần qua các thế hệ. có thế gây chết làm ưu thế lai giảm.
Muốn duy trì ưu thế lai. khắc phục hiện tượng trên người ta dùng phương pháp
nhân giống vô tính.

 

a)Vì cho lai ruồi giấm cánh dài với ruồi giấm cánh ngắn thu dc F1 toàn cánh dài

=> cánh dài trội hoàn toàn so với cánh ngắn

Quy ước gen: A cánh dài          a cánh ngắn

Vì cho lai cánh dài với cánh ngắn với nhau thu dc F1 toàn cánh dài => F1 dị hợp => P thuần chủng

P (t/c)   AA( cánh dài)   x    aa( cánh ngắn)

Gp       A                  a

F1    Aa( 100% cánh dài)

b) F1  Aa(cánh dài)      x   Aa( cánh dài)

   GF1  A, a                 A,a

F2  1AA:2Aa:1aa

kiểu hình:3 cánh dài:1 cánh ngắn

c) F1 lai phân tích

F1   Aa( cánh dài)     x   aa( cánh ngắn)

GF1  A,a                 a

F2   1Aa:1aa

kiểu hình:1 cánh dài:1 cánh ngắn

Vì F1 toàn cánh dài

-> ruồi giấm cánh dài tt trội

    ruồi giấm cánh ngắn tt lặn

- quy ước gen :cánh dài -A

                         cánh ngắn-a

Sơ đồ lai:

P: AA ( cánh dài) x aa( cánh ngắn)

G: A                           a

F1: Aa(100% cánh dài)

b,F1xF1: Aa( cánh dài) x Aa( cánh dài)

  G:          A,a                  A,a

F2: 1AA:2Aa:1aa

       3 cánh dài: 1 cánh ngắn

c, Cho F1 lai phân tích-> có những phép lai:Aa x aa, Aa x AA

Sơ đồ lai:

*P: Aa( cánh dài) x aa( cánh ngắn)

G: A,a                    a

F1: 1Aa:1aa 

*P: Aa( cánh dài) x AA( cánh dài)

G: A,a                 A

F1: 1Aa:1AA